3

STOP ALKOHOLU, DAJTE KOLA I STANOVE, SKLANJAJTE LEŠEVE: Prva naredba Komande grada Beograda od 18. oktobra 1944. (FOTO)

Iz dvanaest tačaka ovog dokumenta vidimo da to vreme nije bilo nimalo pogodno za lenštine, da nikako nije odgovaralo ljubiteljima dobre kapljice, ali da je ubedljivo najgore bilo bogatima i sebičnima koji nisu bili navikli da dele sa drugima ono što poseduju

Dva dana pre okončanja Beogradske operacije i potpunog oslobađanja prestonice Jugoslavije od nemačkog okupatora i kvislinških snaga, kada je već dobar deo grada bio u rukama Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije i Crvene armije, komandant grada Beograda, general-major Ljubodrag N. Đurić, izdao je svoju prvu naredbu građanstvu, nastupajući ispred Komande grada Beograda.

Prenosimo je u celosti, a na jednoj od priloženih slika možete videti originalni dokument koji se čuva u Istorijskom arhivu Beograda, onakav kakav su i Beograđani mogli da vide tog 18. oktobra 1944. godine:

NAREDBA broj 1
KOMANDANTA GRADA BEOGRADA

GRAĐANI GRADA BEOGRADA!

Junačkom borbom jedinica bratske Crvene Armije i Narodno-oslobodilačke Vojske Jugoslavije veći deo našeg grada je oslobođen od fašističke gamadi. Konačno čišćenje čitavog Beograda privodi se kraju.

U cilju uspešnijih operacija protiv neprijatelja, higijene stanovništva i bezbednosti svih građana,

NAREĐUJEM

Miting kod Vukovog spomenika 1944. godine. Foto: arhiv-beograda.org

1. Svako kretanje po ulicama posle 18 časova strogo je zabranjeno za sve građane.

2. Zabranjuje se građanstvu izlazak iz grada do dalje naredbe, jer je primećeno da mnogi nemački zlikovci preobučeni u civilna odela beže od zaslužene kazne.

3. Da svi stanovnici grada Beograda u najkraćem roku uklone sve leševe iz kuća, dvorišta, ulica, odvoze ih van grada i zakopavaju u duboke jame.

4. Da svi lekari, koji nisu zaposleni u vojnim i civilnim bolnicama, organizuju čišćenje kvartova od leševa i drugih otpadaka i staraju se o higijeni kvarta.

Najmlađi Beograđani pomagali su starijima na raščišćavanju svog grada nakon oslobođenja 1944. godine. Ovaj mališan je bio posebno vredan. Foto: arhiv-beograda.org

5. Da sve bolnice produže svoj rad za negu ranjenika i bolesnika.

6. Svi građani imaju učestvovati u raščišćavanju ulica od ruševina radi olakšavanja i uspostavljanja saobraćaja.

7. Do dalje naredbe zabranjuje se prodaja i točenje svih alkoholnih pića.

8. Svi sopstvenici koji raspolažu sa motornim ili bilo kakvim vozilima imaju ista prijaviti za potrebe čitavog grada.

9. Svi nastojnici, čuvari javnih zgrada i nadleštava moraju iste sačuvati od eventualne plačke i prijaviti u kakvom se stanju nalaze.

Beograđani skupljaju skije za front o jeseni 1944. godine. Foto: arhiv-beograda.org

10. Da svi kućevlasnici, stanodavci i ostali građani prijave sve raspoložive stanove.

11. Svi građani su dužni da prijave magacine okupatora i njihovih pomagača i da ih sačuvaju za potrebe vojske.

12. Svi radnici i službenici koji su radili na održavanju električnog osvetlenja, tramvajskog saobraćaja, vodovoda i telefonske mreže, čistoće i održavanja grada, imaju stupiti odmah na posao i učiniti sve da se prilike u oslobođenom delu grada što pre normalizuju.

Za sva ostala obaveštenja obraćati se Odeljcima Komande grada Beograda u oslobođenim kvartovima.

SMRT FAŠIZMU — SLOBODA NARODU!

Pripadnici Crvene armije ispred palate Albanija nakon oslobođenja 20. oktobra 1944. godine. Foto: Wikipedia/Свифт/Вечерњe новости

18 oktobar 1944 godine.

KOMANDANT GRADA BEOGRADA
General-major
Narodno-oslobodilačke Vojske Jugoslavije
Ljubodrag N. Đurić, s. r.

Ono što odmah praktično upada u oči jeste kontradiktornost tačke 2 i tačke 3 ove naredbe: ako je građanstvu zabranjen "izlazak iz grada do dalje naredbe", kako onda da uklone leševe i da ih "odvoze van grada i zakopavaju u duboke jame"?

Beograđani raščišćavaju svoj grad nakon oslobođenja 1944. godine. Foto: arhiv-beograda.org

Takođe, to vreme nije bilo pogodno za lenštine zbog tačke 6 ("Svi građani imaju učestvovati u raščišćavanju ulica od ruševina radi olakšavanja i uspostavljanja saobraćaja") i nikako nije odgovaralo ljubiteljima dobre kapljice zbog tačke 7 ("Do dalje naredbe zabranjuje se prodaja i točenje svih alkoholnih pića").

Najgore je, ipak, bilo bogatima i sebičnima koji nisu bili navikli da dele sa drugima ono što imaju, i to zbog tačaka 8 ("Svi sopstvenici koji raspolažu sa motornim ili bilo kakvim vozilima imaju ista prijaviti za potrebe čitavog grada) i 10 ("Da svi kućevlasnici, stanodavci i ostali građani prijave sve raspoložive stanove").

Međutim, te dve potonje tačke koje smo pomenuli, premda potpuno opravdane iz ratne i vojne perspektive (svaka vojska na svetu to mora da radi), mogu biti tumačene i kao početak socijalizma, jer se pitamo, da li su vlasnici tih stanova (koji nisu bili jedini koje su oni posedovali, to je očigledno iz naredbe) koje su posudili vojsci na upotrebu, ikada uspeli da iz njih izbace one koji su se privremeno uselili. Neki verovatno da, ali većina svakako ne.

(Telegraf.rs)

Tagovi: Alkohol, Beogradska operacija, Crvena armija, Drugi svetski rat, Istorija, Komunisti, NOVJ, Oslobođenje Beograda, Zabavnik

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Komentari (3)
Poređaj komentare:
  • Z
    Zivojin

    Tad se znao red.

Prava istina o fotografiji koja se masovno šeruje: Ko je brkata i krupna žena zbog koje se "ubilo 13 momaka"? (FOTO)

Nepoznati detalj Drugog svetskog rata na tlu Jugoslavije: Britanski komandosi marširaju ulicama „našeg“ Splita (FOTO)

Otkriveno do sada nepoznato pismo Hajduk Veljka Petrovića, staro više od 200 godina

Huan Peron je davao utočište ozloglašenim nacistima i fašistima: Vladao je gvozdenom pesnicom, voleo je srednjoškolke i luksuz (FOTO) (VIDEO)

Gradovi Zlatnog prstena Rusije su muzeji na otvorenom: Vekovima su netaknuti i igrali su značajnu ulogu u stvaranju pravoslavne crkve (FOTO) (VIDEO)

Ćerka najozloglašenijeg naciste radila za tajnu službu Nemačke

Ovo srpsko pleme i dan-danas živi u Makedoniji: Zadržali su običaje Nemanjića, a veruje se da su izgradili Hilandar

Opijum iz Kraljevine Jugoslavije papreno se prodavao na svetskom tržištu: Zašto je "balkanska Kolumbija" smetala Amerikancima?

Kako je nastalo najromantičnije mesto na planeti?

Gledate seriju "Mladi papa"? Znate li da su istorijski najmlađe pape vladale tokom PORNOKRATIJE?! (FOTO)

BITKA ZA KALINJINGRAD: Danas je godišnjica početka Operacije "Barbarosa", danas Srbija igra u gradu koji je Staljinu bio najdraži plen posle Berlina

Ajnštajn i dalje važi za velikog naučnika, a sada su njegovi dnevnici otkrili jednu mračnu tajnu

Zbog čega je ovo jedna od najčuvenijih slika holokausta (FOTO)

Na današnji dan venčali su se kralj Aleksandar i kraljica Marija: Samo je jednoj zemlji bilo zabranjeno da dođe na kraljevsku svadbu (FOTO) (VIDEO)

OSOVINA BALTIK-JADRAN: Poljaci su predlagali moćnu super-državu koja bi nas spasila od užasa Drugog svetskog rata, ali je neko rekao STOP

SUDBONOSNA BITKA: Na obali reke Jarmuk 636. godine muslimani su poklali celu hrišćansku vojsku i stvorili novi svetski poredak (FOTO)

Šta vidite na ovoj fotografiji?

STARA DŽAMIJA USRED MAĐARSKE: Za razliku od nas, oni nisu srušili sve što miriše na Turke (FOTO)

SRBA U 2. SVETSKOM RATU STRADALO POLA MILIONA?! Procentualno nas umrlo 7,5 odsto, a Hrvata 5 odsto? Bošnjaci najgore prošli? (FOTO)

Ustaša je sekao deo po deo tela starca Vukašina i onda ga bacio u jamu: Neobična ikona srpskog sveca, kojeg su zverski ubili u Jasenovcu (FOTO)

Skandalozni brak vojvode od Saseksa i njegove supruge: Nisu u pitanju princ Hari i Megan, ali je i on bio riđ, a ona starija od njega (FOTO)

Pepeljugine zle sestre su slovenskog porekla, a Snežanin otac napada "neprijatelja sa Istoka": Kako su nacisti prilagođavali čuvene bajke

Ruski Supermen je bio svetski rekorder u ronjenju: Izvukao je 30 putnika iz potonulog trolejbusa i jedva ostao živ (FOTO)

Tri puta sam dobio batine od Tita: Miša Broz otkrio sve o svom odnosu sa ocem

Desant na Drvar, simbol partizanske borbe: Najspektakularnija operacija u II svetskom ratu, cilj nacista - uništenje NOVJ i zarobiti Tita (VIDEO)

Ovo je prava Albanija, a ne ona koja se nalazi na Balkanu i za koju svi znaju (FOTO)

Ova slika Hrvata stoji na ulazu u UN, a naše komšije ga se stide: Podigao je stisnute šake i uzviknuo "Smrt fašizmu - sloboda narodu!"

Treba li 21. maj, dan kada je 1349. godine car Dušan u Skoplju obnarodovao Zakonik, proglasiti za državni praznik i kako biste ga vi nazvali?

Hitler mu je bio kum na venčanju, a onda ga je posle smrti zamenio kao vođa nacista: Tvrde da je upravljao Rajhom posle rata iz Južne Amerike (FOTO)

Praistorijski ljudi živeli su u podnožju Petrovaradinske tvrđave: Arheolozi su došli do fantastičnih otkrića u srpskoj Atini (FOTO)

CELA ISTINA O ČETNIČKOM KONGRESU U SELU BA: Da su pobedili, Jugoslavija bi bila federativna monarhija kao danas Ujedinjeno Kraljevstvo (FOTO)

Da li su ovo stvarne granice Irana? Jedni ovo nazivaju Velikim Iranom, a drugi „iranskim kulturnim kontinentom“

Da kapitalizam ne mora biti zlikovački sistem pokazuje jedan izvanredni potez najveće švedske banke. U vezi je s fudbalom

Tanki spisak neutralnih zemalja u 2. svetskom ratu bio bi deblji bez „hrabrih“ nacija koje su Nemačkoj objavile rat kad se našla na kolenima

Evita Peron, voljena prva dama Argentine: Suprug joj je bio surovi diktator, borila se za prava žena i siromašnih, a imala skupoceni nakit i haljine (FOTO) (VIDEO)

POSLEDNJI POTURICA: Omer-paša Latas „u grob poneo srpsko srce“, bio Milošev petokolonaš u Carigradu, kao sultanov maršal klao bosanske age i begove (FOTO)

Vladimir je prvi čovek koji je umro u svemiru: Svi su ga slušali uživo kako plače i viče. Nikome nije bilo dobro zbog njegovih poslednjih reči

Nacistička propaganda je bila Hitlerovo najjače borbeno sredstvo: Medijima i posterima su širili mržnju, a za sve je zaslužan samo jedan čovek (FOTO) (VIDEO)

Luj XIV se okupao samo dva puta u životu, a vladao je 72 godine: Najgore je bilo slugama koje su ga budile i oblačile u oblaku smrada (FOTO) (VIDEO)

Šta je Karl Marks zaista govorio o Srbima?

200 godina od rođenja Karla Marksa: Najveći kritičar kapitalizma i revolucionar, koji je uveo u svet socijalizam i komunizam (FOTO) (VIDEO)

1. maj u srpskim novinama 1934. godine: Udarna vest bila proslava Praznika rada u Trećem rajhu, sukobi u Parizu u drugom planu