2

STOP ALKOHOLU, DAJTE KOLA I STANOVE, SKLANJAJTE LEŠEVE: Prva naredba Komande grada Beograda od 18. oktobra 1944. (FOTO)

Iz dvanaest tačaka ovog dokumenta vidimo da to vreme nije bilo nimalo pogodno za lenštine, da nikako nije odgovaralo ljubiteljima dobre kapljice, ali da je ubedljivo najgore bilo bogatima i sebičnima koji nisu bili navikli da dele sa drugima ono što poseduju

Dva dana pre okončanja Beogradske operacije i potpunog oslobađanja prestonice Jugoslavije od nemačkog okupatora i kvislinških snaga, kada je već dobar deo grada bio u rukama Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije i Crvene armije, komandant grada Beograda, general-major Ljubodrag N. Đurić, izdao je svoju prvu naredbu građanstvu, nastupajući ispred Komande grada Beograda.

Prenosimo je u celosti, a na jednoj od priloženih slika možete videti originalni dokument koji se čuva u Istorijskom arhivu Beograda, onakav kakav su i Beograđani mogli da vide tog 18. oktobra 1944. godine:

NAREDBA broj 1
KOMANDANTA GRADA BEOGRADA

GRAĐANI GRADA BEOGRADA!

Junačkom borbom jedinica bratske Crvene Armije i Narodno-oslobodilačke Vojske Jugoslavije veći deo našeg grada je oslobođen od fašističke gamadi. Konačno čišćenje čitavog Beograda privodi se kraju.

U cilju uspešnijih operacija protiv neprijatelja, higijene stanovništva i bezbednosti svih građana,

NAREĐUJEM

Miting kod Vukovog spomenika 1944. godine. Foto: arhiv-beograda.org

1. Svako kretanje po ulicama posle 18 časova strogo je zabranjeno za sve građane.

2. Zabranjuje se građanstvu izlazak iz grada do dalje naredbe, jer je primećeno da mnogi nemački zlikovci preobučeni u civilna odela beže od zaslužene kazne.

3. Da svi stanovnici grada Beograda u najkraćem roku uklone sve leševe iz kuća, dvorišta, ulica, odvoze ih van grada i zakopavaju u duboke jame.

4. Da svi lekari, koji nisu zaposleni u vojnim i civilnim bolnicama, organizuju čišćenje kvartova od leševa i drugih otpadaka i staraju se o higijeni kvarta.

Najmlađi Beograđani pomagali su starijima na raščišćavanju svog grada nakon oslobođenja 1944. godine. Ovaj mališan je bio posebno vredan. Foto: arhiv-beograda.org

5. Da sve bolnice produže svoj rad za negu ranjenika i bolesnika.

6. Svi građani imaju učestvovati u raščišćavanju ulica od ruševina radi olakšavanja i uspostavljanja saobraćaja.

7. Do dalje naredbe zabranjuje se prodaja i točenje svih alkoholnih pića.

8. Svi sopstvenici koji raspolažu sa motornim ili bilo kakvim vozilima imaju ista prijaviti za potrebe čitavog grada.

9. Svi nastojnici, čuvari javnih zgrada i nadleštava moraju iste sačuvati od eventualne plačke i prijaviti u kakvom se stanju nalaze.

Beograđani skupljaju skije za front o jeseni 1944. godine. Foto: arhiv-beograda.org

10. Da svi kućevlasnici, stanodavci i ostali građani prijave sve raspoložive stanove.

11. Svi građani su dužni da prijave magacine okupatora i njihovih pomagača i da ih sačuvaju za potrebe vojske.

12. Svi radnici i službenici koji su radili na održavanju električnog osvetlenja, tramvajskog saobraćaja, vodovoda i telefonske mreže, čistoće i održavanja grada, imaju stupiti odmah na posao i učiniti sve da se prilike u oslobođenom delu grada što pre normalizuju.

Za sva ostala obaveštenja obraćati se Odeljcima Komande grada Beograda u oslobođenim kvartovima.

SMRT FAŠIZMU — SLOBODA NARODU!

Pripadnici Crvene armije ispred palate Albanija nakon oslobođenja 20. oktobra 1944. godine. Foto: Wikipedia/Свифт/Вечерњe новости

18 oktobar 1944 godine.

KOMANDANT GRADA BEOGRADA
General-major
Narodno-oslobodilačke Vojske Jugoslavije
Ljubodrag N. Đurić, s. r.

Ono što odmah praktično upada u oči jeste kontradiktornost tačke 2 i tačke 3 ove naredbe: ako je građanstvu zabranjen "izlazak iz grada do dalje naredbe", kako onda da uklone leševe i da ih "odvoze van grada i zakopavaju u duboke jame"?

Beograđani raščišćavaju svoj grad nakon oslobođenja 1944. godine. Foto: arhiv-beograda.org

Takođe, to vreme nije bilo pogodno za lenštine zbog tačke 6 ("Svi građani imaju učestvovati u raščišćavanju ulica od ruševina radi olakšavanja i uspostavljanja saobraćaja") i nikako nije odgovaralo ljubiteljima dobre kapljice zbog tačke 7 ("Do dalje naredbe zabranjuje se prodaja i točenje svih alkoholnih pića").

Najgore je, ipak, bilo bogatima i sebičnima koji nisu bili navikli da dele sa drugima ono što imaju, i to zbog tačaka 8 ("Svi sopstvenici koji raspolažu sa motornim ili bilo kakvim vozilima imaju ista prijaviti za potrebe čitavog grada) i 10 ("Da svi kućevlasnici, stanodavci i ostali građani prijave sve raspoložive stanove").

Međutim, te dve potonje tačke koje smo pomenuli, premda potpuno opravdane iz ratne i vojne perspektive (svaka vojska na svetu to mora da radi), mogu biti tumačene i kao početak socijalizma, jer se pitamo, da li su vlasnici tih stanova (koji nisu bili jedini koje su oni posedovali, to je očigledno iz naredbe) koje su posudili vojsci na upotrebu, ikada uspeli da iz njih izbace one koji su se privremeno uselili. Neki verovatno da, ali većina svakako ne.

(Telegraf.rs)

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Tagovi: istorija zabavnik oslobodjenje-beograda beogradska-operacija novj crvena-armija komunisti drugi-svetski-rat alkohol
Najnoviji komentari
  • Z
    Zivojin

    Tad se znao red.

Postoji ta jedna stvar koju Srbi mogu da nauče od Starih Rimljana, koja bi sve promenila, ali koja udara u najbolniju tačku

Nadežda je bila Lenjinova žena i ostala je uz njega do smrti: Kao plemkinja završila je u sibirskom zatvoru i borila se protiv Staljina (FOTO)

Upoznajte najmisterioznije ostrvo na svetu: Strašna istina o jezivom masakru na njemu otkrivena tek posle 400 godina (VIDEO)

Tajna stara 3.500 godina: Otkrili su mumiju u grobnici Luksora, postoje dve verzije priče čije su telo pronašli (VIDEO)

Otkriće koje će promeniti svet: Naučnici pronašli novi oblik materije - Ekscitonijum

KOME PRIPADA JERUSALIM? IZRAELU ILI PALESTINI? Grad ni na nebu ni na zemlji, ni u jednoj državi (FOTO)

PRESTONICA NA KARAULI: Knez-Mihailov venac nakon austrougarskog granatiranja 1914. godine (FOTO)

Napokon je razotkrivena legenda o Deda Mrazu i Svetom Nikoli: Da li je to ista osoba i da li je zaista postojala?

NAJMOĆNIJA ČETNIČKA FOTKA IZ DRUGOG SVETSKOG RATA: Ovo je Branko Bogunović, potomak rođaka cara Dušana (FOTO)

"TAMO DALEKO" U ULJU NA PLATNU: Čežnja za otadžbinom srpskog vojnika na Solunskom frontu (FOTO)

"DRAGA SESTRO RUŽICE": Da li možete pročitati šta piše na ovoj razglednici iz Beograda 1903. godine? (FOTO)

Najslavniju i najvažniju knjigu ikada napisanu na tlu Srbije — napisao je pre skoro 2.000 godina NAJMUDRIJI RIMSKI IMPERATOR

STARI BEOGRAD KOJEG VIŠE NEMA: Kako je izgledao bal kod kneza Mihaila, sa snegom do kolena, bez fijakera za najam (FOTO)

BALERINA MATILDA JE UZDRMALA RUSIJU: Bila u vezi sa carem, plenila je lepotom, pratili su je skandali, živela 100 godina (FOTO)

Otkrivena tajna Isusovih zabranjenih spisa: Evo šta je pričao svom bratu Jakovu

Ispovest Jevrejina koji je logoraše pratio u gasne komore: Skidali bi ih i ubacivali po 3.000 odjednom, sve je trajalo 7 minuta. Naš posao počinjao je pola sata kasnije

SLIKA-SIMBOL RUŠENJA NAŠE KRALJEVINE: 4 fotke bombardovanja Beograda koje vam nikada nisu pokazali (FOTO)

Marija je bila časna sestra bludnica: Imala je ljubavnika, rađala decu, bila saučesnik u ubistvu - ali ju je na kraju brutalna kazna stigla!

29. novembar, Dan republike Jugoslavije: Zašto se i kako slavio ovaj praznik širom naše bivše države (FOTO) (VIDEO)

USTAŠA U ŽENSKOJ SUKNJI HTEO DA UTEKNE PARTIZANIMA: Evo jednog "hrabrog" tića poglavnika Pavelića (FOTO)

GDE JE KOPLJE SUDBINE KOJIM JE PROBODEN ISUS? Koja je od ove tri prava svetinja? (FOTO)

DUGA SENKA GLAVNJAČE NAD BEOGRADOM: Gde se nalazilo zloglasno sedište policije u kom lumpuje inspektor Tane (FOTO)

BEOGRAĐANKE KAO U "SENKAMA": Rani radovi Milene Pavlović-Barili dokazuju da je Bjela sve pogodio! (FOTO)

SVE O LEGIJI IZ SINGIDUNUMA: Zašto je Flavija Feliks glavna u filmu "Gladijator", i treba li njen simbol da bude grb Beograda (FOTO) (VIDEO)

POTPUNI HIT: Partizani su pitali Beograđane da li imaju skije za front. Ono što se potom desilo sve je oduševilo (FOTO)

DA LI JE OVO ČETNIK ILI PARTIZAN? Nemac je na poleđini slike samo napisao: "HRABAR MOMAK!" (FOTO)

ZASTAVE TITOVE JUGOSLAVIJE: Mrtva trka između BiH i Makedonije za najružniju zastavu naše bivše domovine (FOTO)

NAJSLAĐI BEOGRAĐANIN IKADA: Rastužićete se kada čujete šta on to radi na slici (FOTO)

TAJNA ALFREDOVE DRAGOCENOSTI: Ko je i zašto zakopao najmisteriozniji anglosaksonski artefakt? (FOTO)

Džeki je ubila Kenedija?! Podigla je ruku ka njegovom grlu, usledio je bljesak. Ovaj snimak predstavljaju kao dokaz (FOTO) (VIDEO)