10

"Dvije srpske kraljevine - Crna Gora i Srbija": Reči kralja Nikole koje su danas izuzetno zanimljive za čitanje (FOTO)

Nakon okončanja neprijateljstava u Drugom balkanskom ratu, Srbija i Crna Gora su pristupile pregovorima u Beogradu a oko konačnog razgraničenja. Pregovori su vođeni bez tenzija i sporenja, u bratskoj atmosferi, i rezultovali su sporazumom koji je narodu svom obznanio kralj Nikola sa balkona dvorca na Cetinju

Kralj Nikola od Crne Gore proglašava prisajedinjenje novih oblasti nakon Balkanskih ratova. Foto: Balkanski rat u slici i reči br. 38/unilib.rs

Nakon okončanja kratkotrajnog Drugog balkanskog rata — u osnovi produžetka Prvog, a izazvanog time što su Velike sile oduzele Srbiji izlaz na Jadransko more u oblastima uglavnom naseljenim albanskim plemenima, što je ovu primorala da gubitak kompenzuje u Makedoniji koja je po predratnom srpsko-bugarskom sporazumu trebalo da pripadne Bugarskoj — pristupilo se pregovorima o razgraničenju na novim, bivšim otomanskim teritorijama.

Kraljevina Srbija je skoro udvostručila svoje zemljište, a broj stanovnika uvećala za oko trećinu. Kraljevina Crna Gora, koja nije imala takav manevarski prostor a ni mogućnosti, da učini bilo šta slično, računala je na dobru volju Srbije u pogledu raspodele oblasti bivšeg Novopazarskog sandžaka i Metohije.

Dobro je računala. Pregovori u Beogradu vođeni su bez tenzija, bez sporenja, u bratskoj i prijateljskoj atmosferi, i rezultovali su sporazumom: Srbija je Crnoj Gori dala ono što je Crna Gora htela pa su tako u njen sastav ušli Pljevlje, Bijelo Polje, Rožaje, Gusinje, Plav, Đakovica, Istok, Peć i — a to je bilo jako važno kralju Nikoli — manastir Visoki Dečani.

Foto: Telegraf.rs

Novembra meseca 1913. godine kralj Nikola I od Crne Gore na Cetinju se sa balkona svog Palaca (kako su ondašnji Crnogorci zvali kraljevski dvorac) obraća okupljenom narodu i donosi sledeću proklamaciju:

"Hvala Bogu i pregalaštvu savezničkih vojska, na Balkanu je stvoreno novo bolje i srećnije stanje. Balkanski narodi oslobođeni su ropstva i našli su se u kolu svoje braće i plemenika. Hrabre vojske dvije Srpske Kraljevine — Crne Gore i Srbije — u junačkom poletu srušile su pregradu, koja nas vjekovima razdvajaše, i bratskim zagrljajem na Pljevljima, kod Sjenice i na Đakovici objavile celom svijetu, da je Srpstvo na jugoistoku Balkana oslobođeno.

Tako zagrljene srpske vojske branile su i odbranile srpske tekovine u Maćedoniji od nelojalnih prohtjeva našeg četvrtog saveznika — Bugarske, kao i naše stare pune slave i veličine spomenike u Staroj Srbiji od najezde zavedenih Arnauta.

Poslije svega toga — poslije pune godine borbe i junačkih podviga srpskih — pristupilo se je razgraničenju među dvjema Srpskim Kraljevinama, koje je sada bratskim sporazumom dovršeno, te ovim proglašavam prisajedinjenje Kraljevini Crnoj Gori svih osvojenih oblasti u granicama koje su određene:

Kraljevina Crna Gora nakon Balkanskih ratova i sporazuma o razgraničenju sa Kraljevinom Srbijom, koncem 1913. godine. Foto: Wikimedia Commons/PANONIAN

Prema Kraljevini Srbiji ugovorom od razgraničenju, zaključenom u Biogradu;

Prema Arbaniji riješenjem Ambasadorske Konferencije u Londonu do konačnog razgraničenja, koje će izvršiti naročita komisija;

Prema Bosni i Hercegovini dosadašnjom granicom.

Objavljujući ovaj radosni čin Mome dragom Narodu, dužnost nam je, da se na prvom mjestu s pijetetom poklonimo grobovima naših vitezova, koji krv svoju proliše i život svoj dadoše za braću svoju, i da odamo hvalu i priznanje preteklim našim herojima koji će, uvjereni smo, sa isto onoliko pregalaštva i požrtvovanja čuvati naše tekovine. Te tekovine i ako nijesu srazmjerne našim žrtvama, i ako smo morali napuštati naš starodrevni Skadar i zauzeto Primorje u interesu jevropskog mira, a pod pritiskom jevropskih sila, opet su znatne, da možemo s pouzdanjem vjerovati u sjajnu budućnost.

Budućnost naša od nas zavisi.

Kralj Nikola I od Crne Gore, najveći Srbin svog vremena, brani svoje gudure od alavih imperijalista na ovoj staroj ilustraciji. Foto: Library of Congress Prints and Photographs Division Washington

Potreban nam je složan rad i red.

Ja sam uvjeren, da će Moji novi podanici biti elemenat mira i rada i da će, prelazeći preko sviju zabluda i razdora, koje strana vladavina među njih unese, ruku pod ruku sa braćom iz starih granica Crne Gore biti nadahnuti jednom istom idejom — idejom sreće i veličine mile nam domovine Crne Gore.

Ja i Moja Vlada uložićemo sve svoje staranje, da im osiguramo ličnu i imovnu bezbjednost, dobro sudstvo, savremeno školstvo i stvorimo uslove bolje budućnosti po svim granama privrede.

Sloboda vjere i savjesti biće svakome najstrožije poštovana i čuvana. To im garantuju Moji lični osjećaji i tradicionalno načelo Mojega doma: 'Brat je mio koje vjere bio'.

Crnogorski kralj Nikola I Petrović-Njegoš. Foto: Wikipedia/Arhiva

Mojim podanicima rimokatolicima, pored duha široke vjerske snošljivosti, kojim je Crna Gora vazda prožeta, i Konkordat sa Sv. Rimskom Stolicom jamči potpunu slobodu savjesti. Oni će uz braću pravoslavnu i muslimane biti jak član narodne nam zajednice i osnov snage naše države.

Pripadnici Islama imaće u Meni i Mojim vlastima stalnu zaštitu. Oni će isto tako biti vjerni sinovi otadžbine kao i branitelji svoje vjere.

Dok se zakonim putem uprava novih prisajedinjenih oblasti ne utvrdi, njima će se upravljati prema Mojim uredbama i riješenjima Moje Vlade o primjenjivanju pojedinih postojećih zakona.

Šaljući Moj Vladarski pozdrav svima Mojim milim podanicima, molim Svemogućega, da ih zakrili Svojom neizmjernom milošću.

Živjeli Moji dragi i vjerni podanici!

Crnogorci u narodnoj nošnji ispred Cetinjskog manastira početkom XX veka. Foto: Wikipedia/Fæ

Na Cetinju, 8. novembra 1913. god.

Nikola s. r.

Predsjednik Ministarskog Savjeta, Ministar Vojni General-ađutant, brigadir J. Vukotić s. r. — Ministar Unutrašnjih Djela Labud Gojnić s. r. — Ministar Finansija i Građevina R. Popović s. r. — Ministar Prosvjete i Crkvenih Poslova M. Mijušković s. r. — Ministar Pravde Ljub. A. Bakić s. r. — Ministar Inostranih Djela P. Plamenac s. r."

(Napomena: Skraćenica "s. r." znači "svojom rukom", odnosno, da se pomenuti svojom rukom potpisao.)

Dakle, šta je najkrupniji zaključak koji iz ovoga može da se iznese? Mislimo da je to sledeće: Crna Gora može biti nezavisna i bez negacije svog srpstva, srpskog identiteta i karaktera. Crna Gora treba da bude nezavisna kao što i jeste, ako Crna Gora to želi, a očito je da želi, ali to ne mora nužno da povuče ono što je trend poslednjih dvadesetak godina, da se poništava celokupna istorija i gradi nova, da se bude netrpeljiv prema srpskom predznaku prošlosti.

(O. Š.)

Tagovi: Balkanski ratovi, Cetinje, Crna Gora, Istorija, Kralj Nikola I, Kralj Nikola I Petrović, Kralj Nikola Petrović, Kraljevina Srbija, Srpstvo, Visoki Dečani, Zabavnik

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Komentari (10)
Poređaj komentare:
  • V
    Vuk

    Sreli se dva Kineza i pričaju: – „Jesi li čuo da su nam Crnogorci objavili rat?“ – „A koliko ih ima?“ – „Oko 10.000 vojnika.“ – „A u kom su hotelu odseli?“ 😂😂😂😂😂😂😂😂😂😂😂

  • M
    Marko

    Ja poznajem oko 10ak crnogoraca da kazem, mozda i više. Bukvalno su svi protiv Mila i kunu ga najstrasnije, i velike srbende, jedan je bio na Kosarama ne moze siptare ocima da gleda, a Milo ce jos malo napraviti drzavu sa njima!?

  • A
    Andrija Berane

    Poturice jel vam krivo pa kucate minuse? Džaba vam ne možete da promijenite našu slavnu istoriju

Kornjača Timotije, poslednji veteran Krimskog rata koji je završen pre 162 godine (FOTO)

On je bio čuveni raketni inženjer i jedan od začetnika američkog svemirskog programa: Voleo je da se bavi i okultizmom, a njegova smrt i danas budi sumnje (FOTO)

Evu Braun svi znaju po vezi sa Hitlerom, ali je ona imala i veliki uticaj: Zaljubila se u njega na prvi pogled, pokušala samoubistvo, a udala se pred smrt (FOTO) (VIDEO)

Poslednji nemački car je bio nesvakidašnja ličnost: Mrzeo je Engleze, kružile su priče da je bio homoseksualac, imao je brojne fetiše, a u Prvom svetskom ratu je poražen (FOTO) (VIDEO)

Ljubavna priča poslednjeg ruskog cara i carice jedna je od najlepših: Zavoleli su se kao tinejdžeri, zbog njega je promenila ime i veru, a sve se završilo tragedijom (FOTO) (VIDEO)

„Devojčice sa periferije sanjare pred Pelivanovim izlogom“: Zbog ovakvih stvari je kod nas izbila komunistička revolucija

Kako smo maštali nekada: Šinski cepelin kod nas tridesetih proglašen saobraćajnim sredstvom budućnosti

Zagreb su 1945. godine oslobodili partizani iz 45. srpske divizije, dok su zagrebački čekali sa strane

Izrael je danas mogao da se nalazi u Indijskom okeanu, da je sproveden tajni plan o deportaciji evropskih Jevreja na Madagaskar

Zelenašenje u Kraljevini Jugoslaviji: Zbog čega su Srbi podržali komuniste i tokom rata masovno odlazili u partizane

Nepoznata veza Musolinija sa Srbima: Kako je još 1918. sazvao milanske tajkune da pomognu našim studentima koji su se mučili u Italiji

Srpski „mug shot“ sa početka prošlog veka: Da li prepoznajete ovo lice? Zovu ga Štrk

Kako bi izgledao prerušeni Hitler: Amerikanci već 1944. napravili ove montaže zlu ne trebalo, pa njima oblepili Nemačku odmah posle rata

Prvi srpski komunista u Holivudu: Naš čovek 1934. bio glavni lik u ekranizaciji romana velikog engleskog pisca

Da li je Srbin koji je pre 105 godina napisao da „Balkanu nije suđeno da živi jednim kulturnim životom, životom koji je dostojan ljudi“ bio u pravu?

Šokirani dečak stoji iznad leševa svoje streljane porodice, nacisti ga gledaju i smeju se. Zatim dobija metak u potiljak (POTRESNA FOTOGRAFIJA)

Poslednje utvrđenje nacista: Posle Hitlerovog samoubistva svi su pobegli u ovaj grad, ali su ipak uhvaćeni (FOTO)

Kako je sekretar Crvene zvezde trpao bombone u džepove krišom od Tita, a onda mu je Broz postavio pitanje (FOTO)

Vulkanska eksplozija koja se čula na drugoj strani zemaljske kugle, gde su ljudi mislili da je topovska paljba sa obližnjeg broda

Treba li žena da brine o porodici, dok muž radi i zarađuje? Mladi Jugosloveni su vrlo moderno odgovorili na ovo pitanje, a šta bi rekli danas

Hitler je doveo do smrti miliona ljudi širom sveta, a evo kako su izgledali najpoznatiji pokušaji atentata na njega

Ruski car Nikolaj II i britanski kralj Džordž V su izgledali gotovo identično: Ove njihove fotografije i danas zbunjuju mnoge (FOTO)

Elizabeti Kokran, majci istraživačkog novinarstva i perjanici Pulicerovog tabloida, želimo srećan 155. rođendan

Bio je zvanični egzekutor u Trećem Rajhu: Ubijao je ljude na giljotini, rekord mu je 32 osobe u jednom danu, a posle rata je isti posao radio za saveznike (FOTO)

Ako je Zemlja ravna ploča, da li preti opasnost da se Mlečni put razlije po njoj i da se podavimo u laktozi?

"Ja sam skinuo Tita sa aparata, ali ga nisam ubio": Sve o poslednjim trenucima Josipa Broza (FOTO)

Danas se navršava 70 godina od kako je naša štampa najavila da je palestinsko pitanje pred konačnim rešenjem

Boj ne bije svijetlo oružje, već boj bije... bruto domaći proizvod: Evo zbog čega su Sile Osovine izgubile Drugi svetski rat

Porno-slike i homoseksualni skandal koji su učvrstili Hitlerovu vlast i donele mu potpunu kontrolu nad Vermahtom

ZAVIRITE U FIRERBUNKER: Mesto gde je Adolf Hitler sebi pucao u glavu, bio spaljen i pokopan

Iz minuta u minut, iz sata u sat: Sva dešavanja u Hitlerovom bunkeru pre i posle samoubistva, sa detaljima koje nikada do sada niste čuli

Legenda kaže da je Tito obišao ceo svet, ali nikad nije kročio u Čačak. Evo i zbog čega

Bizarni događaj s kraja rata: Hitler uz sendviče i mađarsko vino slavi ženidbu, Himler 300 km dalje od astrologa traži savet gde da beži

Stara priča sa srpskog Kosova: Kako je Ajdar tokom turske vlasti spalio srpsku crkvu pa prešao iz islama u pravoslavlje

Šta se desilo sa Bogorodicom nakon Hristovog vaskrsenja? (FOTO)

Mesto rođenja presvete Bogorodice: Da li je Marija došla na svet u pećini ispod ove crkve? (FOTO)

Otisak Isusove šake u kamenu: Nalazi se na putu kojim je Hrist nosio krst na Golgotu (FOTO)

Adolf Hitler je Jugoslaviju posetio samo jednom, a evo u koji grad je kročio odmah nakon okupacije

Ulica kojom je Hrist nosio krst: 16 slika sa jerusalimskog Puta suza koji će vas do suza i dovesti (FOTO)

„Arnaut ubija kaluđera na Kosovu u manastiru Devič 1912. godine“: Kratka priča iz istorije srpskog Kosova

Amerikanci teraju Nemce da šetaju pored tela Jevrejki koje su umrle od gladi nakon što su ih nacisti primorali na marš dug 500 kilometara

Čovek koji na duši nosi više desetina hiljada ljudi, kome ništa nije bilo sveto: Diktator Pinoče je bukvalno gazio preko mrtvih (FOTO) (VIDEO)

/
<% galerijaAlt  %>

Najnovije vesti

Dozvoljavam da mi Telegraf.rs šalje obaveštenja o najnovijim vestima