Šok otkriće u blizini najmističnije planine u Srbiji: Naučnici pronašli novi organizam, ima posebnu ulogu

Sokobanjsko ekološko društvo (SED) saopštilo je da je u Sesalačkoj pećini, u selu Sesalac kod Sokobanje, otkrivena potpuno nova vrsta gljive, koja do sada nije bila poznata nauci. Otkriće je rezultat istraživanja sprovedenog u julu 2024. godine, u kojem su naučnici sa Biološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu istraživali pećinu, uz saradnju članova SED-a.

Nova vrsta gljive, nazvana Gamsia batmanii, pronađena je na koži evropskog dugokrilaša (Miniopterus schreibersii), slepog miša koji redovno boravi u Sesalačkoj pećini. Detaljne laboratorijske analize i DNK testovi pokazali su da se radi o jedinstvenoj vrsti, do sada neopisanoj u nauci. Prema informacijama SED-a, iako je gljiva pronađena na slepom mišu, nije opasna po ljude niti životinje, već ima ulogu u prirodnim procesima razgradnje i kruženja materije unutar pećinskog ekosistema, prenosi Banjski žurnal.

Preporučujemo

Terensko istraživanje, vodila je dr Jelena Burazerović, naučnica sa Instituta za zoologiju Biološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu.

Volonteri SED-a aktivno su učestvovali u terenskom delu istraživanja, posebno u hvatanju, obeležavanju, merenju i uzimanju uzoraka i briseva sa slepih miševa. Kako je istakao Vladan Dimitrijević, predsednik SED-a:

"Sokobanjsko ekološko društvo inače održava kontakte, razmenjuje podatke i asistiralo je u terenskim aktivnostima na teritoriji opštine Sokobanja brojnim nacionalnim naučnim institucijama i organizacijama – kao što su Zavod za zaštitu prirode Srbije, Institut za multidisciplinarna istraživanja Univerziteta u Beogradu, Društvo za zaštitu i proučavanje ptica Srbije, Biološki fakultet Univerziteta u Beogradu, Organizacija za brigu o Životinjama ORCA i Prirodnjački muzej u Beogradu. Smatramo da je za očuvanje bogatstva živog sveta neophodno dobro poznavanje i precizni podaci i zato smo uvek na raspolaganju naučnicima kada istražuju naš kraj."

Istraživački tim koji je učestvovao u otkriću čine: Željko Savković, Jelena Burazerović, Marija Jovanović, Sara Arsenijević i Miloš Stupar. Naučni rad o otkriću objavljen je 2026. godine u međunarodnom časopisu Microbiology Research (MDPI), koji objavljuje recenzirane radove iz oblasti mikrobiologije.

Sesalačka pećina je već poznata kao značajno porodiljsko sklonište slepih miševa. U njoj žive i druge retke vrste, uključujući lažnu škorpiju (Neobisium deltshevi) i stonogu Belbogosoma stribogi, koja se osim ove pećine može pronaći još samo u nekoliko jama u podnožju Rtnja.

Ovi nalazi potvrđuju da i mali prirodni prostori mogu biti izuzetno bogati vrstama koje nauka tek otkriva, naglašavajući važnost njihove zaštite.

Skupština opštine Sokobanja proglasila je Sesalačku pećinu Spomenikom prirode 2023. godine, a Turistička organizacija Sokobanja upravlja ovim zaštićenim lokalitetom, čuvajući jedinstveni pećinski ekosistem.

(Telegraf.rs/Bansjki žurnal)