Usred šume kod Negotina krije se carska rezidencija: Sada je otkriveno i privatno kupatilo rimskog vladara!

Srbija je oduvek bila primamljiva za odabir mesta za život, ali i vladavinu, a i u šumi kod Negotina nalazilo se jedno mesto dostojno rimskog cara. Na lokalitetu Vrelo-Šarkamen, oko 20 kilometara severozapadno od Negotina, arheolozi već decenijama istražuju ostatke monumentalne utvrđene rezidencije s početka 4. veka. Lokalitet se pripisuje rimskom tetrarhu Maksiminu Daji, koji je vladao početkom 4. veka.

Preporučujemo

A Šarkamen je poslednjih dana ponovo dospeo u fokus javnosti, ovoga puta zbog otkrića privatnog carskog kupatila, pronađenog u najnižem nivou monumentalne jugozapadne kule rezidencije. Arheolozi Arheološkog instituta u Beogradu i Muzeja Krajine iz Negotina navode da nalaz daje novu dimenziju razumevanju čitavog kompleksa.

Kupatilo skriveno u kuli

Za razliku od predstave o rimskim termama kao velikim javnim prostorima, ovo je bilo privatno kupatilo namenjeno stanovnicima rezidencije visokog društvenog statusa.

Istraživači su pronašli prostor namenjen kupanju i uživanju, ali i tehnički deo u kojem se loženjem održavala temperatura. Prema podacima objavljenim nakon ovogodišnjeg istraživanja, kompleks je imao sistem podnog grejanja, bazene odnosno kade, kao i prostor koji se tumači kao sudatorium - parno kupatilo.

Posebno je zanimljivo što se kupatilo nalazi u donjem delu kule. Takvo arhitektonsko rešenje izdvaja Šarkamen među poznatim rimskim kupatilima i pokazuje koliko je pažnje bilo posvećeno tehničkoj organizaciji prostora.

Mesto koje je dugo zbunjivalo istraživače

Vrelo-Šarkamen nije novootkriven lokalitet. Prvi ga je zabeležio čuveni putopisac i istraživač Feliks Kanic još 1889. godine, kada je opisao rimsko utvrđenje sa kulama. Prva arheološka istraživanja usledila su 1975. godine, a sistematska istraživanja nastavljena su kasnije.

Tokom istraživanja pronađeni su ostaci utvrđenja, objekata unutar njega, kao i monumentalnog memorijalnog kompleksa sa mauzolejem i tumulom.

Upravo je taj deo lokaliteta posebno zanimljiv.

U mauzoleju je pronađen raskošan zlatni nakit koji se povezuje sa sahranom pripadnice carske porodice, dok su u blizini pronađeni i fragmenti porfirne skulpture cara na prestolu. Glava statue, koja bi mogla pouzdano da potvrdi identitet prikazanog vladara, nažalost nije sačuvana.

Zbog sličnosti sa rezidencijalno-memorijalnim kompleksom u Gamzigradu i na Maguri, istraživači kompleks na Vrelu datuju na početak 4. veka i pripisuju ga Maksiminu Daji. Arheološki institut navodi da se početak gradnje može smestiti oko 309/310. godine, dok je izgradnja najverovatnije trajala do sredine 313. godine.

I ono što se mislilo nije uvek ostalo isto

Možda je upravo to najzanimljivija priča Šarkamena.

Istraživanja sprovedena od 2013. do 2020. godine promenila su neke ranije pretpostavke o arhitekturi rezidencije. Pokazano je da unutar utvrđenja nisu postojali samo bedemi i kule, već i građevine unutar samog kompleksa.

Potom je 2021. godine urađeno i vazdušno LiDAR skeniranje lokaliteta. Ono je potvrdilo rezultate novih istraživanja, ali istovremeno otvorilo dodatna pitanja o strukturi rezidencije, a sada je na red došlo i carsko kupatilo.

Zato Šarkamen nije samo priča o ruševinama jednog rimskog kompleksa. To je lokalitet čija se slika još dopunjava svaki put kada arheolozi otvore novi sloj prošlosti.

Dakle, iza šume i današnjih tišina ne nalazi se samo ostatak jednog davno nestalog sveta, već mesto koje ni posle više decenija istraživanja nije do kraja ispričalo svoju priču.

(Telegraf.rs)