Sve što znamo o izgradnji Keopsove piramide možda pada u vodu: Svet zatečen novim istraživanjem

Dok svet s nestrpljenjem iščekuje objavu čuvenog egiptologa Zahija Havasa o novom arheološkom otkriću unutar Keopsove piramide, pojavilo se istraživanje koje bi moglo iz korena da promeni naše razumevanje načina na koji je ovo čudo antičkog sveta zapravo izgrađeno.

Izgradnja Keopsove piramide u Gizi decenijama zbunjuje arheologe i istoričare. Iako se zna da je podignuta pre oko 4.585 godina, kao grobnica istoimenog faraona, nijedan sačuvani drevni tekst ne objašnjava kako su ogromni kameni blokovi - teški više tona - podizani i precizno ugrađivani.

Preporučujemo

Unutrašnji sistem protivtegova

Tradicionalne teorije uglavnom se oslanjaju na ideju masivnih rampi i sporog “građenja u slojevima”, ali one teško mogu da objasne kako su kameni blokovi podizani na visinu od više desetina metara - u periodu od svega dve decenije.

Novo istraživanje, objavljeno u uglednom časopisu Nature, nudi sasvim drugačije objašnjenje.

Autor studije, dr Sajmon Andreas Širing, smatra da je Keopsova piramida građena pomoću unutrašnjeg sistema protivtegova i mehanizama nalik koturima, skrivenih unutar strukture monumentalne građevine.

Prema njegovim proračunima, takav sistem bi omogućio graditeljima da podižu i postavljaju masivne kamene blokove neverovatnom brzinom - u nekim trenucima čak i do jednog bloka u minuti.

Dr Širing smatra da ovakav tempo gradnje ne bi bio moguć prostim ljudskim naporom i vučom, već isključivo uz pomoć kliznih protivtegova koji bi stvarali potrebnu silu za podizanje blokova na više nivoe piramide.

"Stanica za podizanje tereta"

U tom kontekstu, podseća na poznate unutrašnje delove piramide, ukazujući da oni možda nisu imali ceremonijalnu ili simboličku ulogu, već izrazito praktičnu, inženjersku funkciju.

Naime, studija ukazuje da su Velika galerija i Uzlazni hodnik, koji se nalaze unutar piramide, mogli služiti kao “kose rampe” po kojima su se spuštali teški protivtegovi.

Njihovo spuštanje niz nagib stvaralo bi silu koja je, pomoću sistema užadi i kotura, omogućavala podizanje kamenih blokova na drugim mestima unutar jezgra piramide, smatra naučnik iz Njujorka.

Predsoblje, mala granitna prostorija neposredno ispred Kraljeve odaje, po ovom modelu dobija potpuno novo značenje. Naime, decenijama se tumači da je predstavljalo bezbednosnu prepreku namenjenu zaštiti grobnice od pljačkaša, dok ga Širing opisuje kao svojevrsnu “stanicu za podizanje tereta”, nalik ogromnom koturu.

Žlebovi usečeni u granitne zidove, kameni oslonci koji su možda držali drvene grede, kao i neuobičajeno gruba završna obrada, prema njegovom mišljenju, više ukazuju na “funkcionalnu mašinu” nego na dovršenu ceremonijalnu prostoriju.

Po njegovoj rekonstrukciji, užad bi bila prebačena preko drvenih balvana postavljenih u Predsoblju, što bi omogućilo podizanje blokova teških i do 60 tona, prenosi Daily Mail.

"Nepravilnosti" koje je teško objasniti

Sistem je, navodi autor, mogao da se prilagođava i pojačava po potrebi, slično promeni brzina kod savremenih mehaničkih sistema. Preveliki žlebovi za užad i neravan, delimično umetnut pod, sugerišu da je Predsoblje nekada bilo povezano s vertikalnim oknom, koje je zatvoreno nakon završetka gradnje, smatra autor.

Posebno zanimljiv deo studije odnosi se na celokupan raspored unutrašnjih prostorija piramide. Širing tvrdi da više odražava “inženjerske kompromise” nego simbolički ili estetski dizajn. Glavne odaje i hodnici grupisani su oko zajedničke vertikalne ose, ali su primetno pomereni i nisu savršeno centrirani.

Tako je, na primer, Kraljičina odaja centrirana u pravcu sever-jug, ali ne i istok-zapad, dok se Kraljeva odaja nalazi znatno južnije od centralne ose piramide, ističe naučnik.

Ovakve “nepravilnosti” teško je objasniti ako se piramida gradila klasičnim metodama, od tla naviše, uz pomoć spoljašnjih rampi. U tom slučaju, graditelji bi, barem teorijski, mogli da postave prostorije gde god žele, uz savršenu simetriju. Umesto toga, pomeranja sugerišu da su bili primorani da rade oko unutrašnjih mehaničkih sistema za podizanje tereta, prilagođavajući raspored prostora tehničkim ograničenjima, smatra Širing.

Vrhunac antičkog inženjeringa

Nova teorija nudi i objašnjenje za neke zagonetne spoljašnje karakteristike Keopsove piramide, poput blage udubljenosti njenih stranica i složenog obrasca u kojem se visina kamenih slojeva postepeno menja kako se ide ka vrhu. Prema Širingu, ove osobine bi mogle biti posledica pomeranja unutrašnjih rampi i tačaka za podizanje, kako je građevina rasla i kako su blokovi na višim nivoima postajali lakši.

Važan aspekt ovog modela jeste to što on daje proverljive pretpostavke. Prema studiji, u samom jezgru piramide ne bi trebalo da postoje velike, neotkrivene komore, što je u skladu sa rezultatima nedavnih istraživanja pomoću mionskog skeniranja. Ipak, manji hodnici ili ostaci unutrašnjih rampi mogli bi se i dalje kriti u spoljašnjim delovima strukture, naročito na većim visinama.

Keopsova piramida, najstarija i najveća među piramidama u Gizi, ostaje jedino od sedam čuda antičkog sveta koje je u velikoj meri sačuvano. Iako mumija faraona i njegovo blago nikada nisu pronađeni, sama građevina i danas zadivljuje preciznošću, sa savršeno uklopljenim kamenih blokova i složenim sistemom unutrašnjih hodnika koji vode do Kraljeve odaje.

Ako buduća istraživanja potvrde teoriju dr Širinga, naše razumevanje ne samo Keopsove piramide već i čitave tradicije gradnje piramida u starom Egiptu moglo bi se iz temelja promeniti. Umesto simbola monumentalnosti, mogle bi se posmatrati kao vrhunac antičkog inženjeringa, zasnovanog na sofisticiranim mehaničkim rešenjima skrivenim duboko u njihovoj unutrašnjosti.

(Telegraf.rs)