TAJNE ANTARKTIKA Robot stigao do mračnih dubina Vedelovog mora i otkrio "skriveni grad" s milionima stanovnika

Stotinama metara ispod antarktičkog leda krije se jedan od najneobičnijih prizora u životinjskom svetu.

Naučnici su, probivši se kroz Filhnerovu ledenu ploču, spustili autonomno vozilo u mračne dubine i otkrili prizor koji su opisali kao svojevrsni “podvodni grad”.

Preporučujemo

Prvi put otkrivena 2021. godine

Na morskom dnu otkrili su ogromnu kolonija riba, koje su se razmnožavale na prostoru od oko 240 kvadratnih kilometara - približno površini Orlanda na Floridi.

Istraživači procenjuju da se tamo nalazi čak 60 miliona aktivnih “gnezda”, što ovo mesto čini najvećom do sada otkrivenom kolonijom za razmnožavanje, prenosi Times of India.

Ali, ovaj skriveni svet nije samo ogromno mrestilište. Tokom sezone, područje postaje i lovište za Vedelove foke (Leptonychotes weddellii), koje dolaze u potrazi za hranom. Milioni riba okupljaju se kako bi ostavile potomstvo, dok veliki broj njih istovremeno postaje plen.

Otkriće tako pruža naučnicima potpuno novi uvid u ekosisteme skrivenе ispod antarktičkih ledenih ploča.

Kolonija se nalazi u južnom delu Vedelovog mora, jednog od najudaljenijih i najteže dostupnih morskih područja na planeti.

Prvi put je otkrivena tokom ekspedicije 2021. godine, koju je predvodio dr Autun Purser iz Instituta “Alfred Vegener”. Istraživači su koristili sistem OFOBS (Ocean Floor Observation and Bathymetry System), koji omogućava posmatranje i mapiranje morskog dna.

Snimci su otkrili neverovatnu koncentraciju života na približno 240 kvadratnih kilometara. Na osnovu prikupljenih podataka je procenjeno da se na području nalazi oko 60 miliona aktivnih “gnezda”.

Naučnici su se kasnije vratili na isto područje sa podvodnim vozilom LASSIE (Low-Altitude Survey System for Icefish), posebno dizajniranim za praćenje kolonije ispod ledene ploče.

Potpuno providna krv

LASSIE je neprekidno radio 48 sati, a prikupljeni podaci potvrdili su da su i veličina kolonije i gustina “gnezda” ostale izuzetno stabilne od prvobitnog otkrića.

To je posebno značajno jer je istraživačima prvi put omogućeno da imaju dugoročnu osnovu za praćenje neobičnog ekosistema.

Stabilnost kolonije tokom više godina, takođe, predstavlja samo po sebi važno otkriće. Ona ukazuje da ovaj skriveni ekosistem verovatno opstaje u ogromnim razmerama mnogo duže nego što su naučnici ranije imali razloga da pretpostave.

Ogromna kolonija pripada vrsti Neopagetopsis ionah, poznatoj kao Jonina ledena riba.

Spada među najneobičnije ribe Antarktika, pre svega zbog jedinstvene karakteristike - nema hemoglobin, protein koji prenosi kiseonik u krvi gotovo svih drugih kičmenjaka.

Zbog toga krv ovih riba izgleda gotovo providno!

To nije jedina neobična adaptacija. Ove ribe proizvode posebne antifrizne glikoproteine, koji sprečavaju stvaranje kristala leda u njihovom organizmu. Zahvaljujući tome mogu da prežive u morskoj vodi čija je temperatura izuzetno niska.

Svako “gnezdo” predstavlja kružno udubljenje u morskom dnu prečnika oko 75 centimetara. Ribe uklanjaju sitni sediment kako bi otkrile male kamenčiće, koji pomažu u zaštiti jaja.

"Uzak pojas" toplije vode

Istraživači su utvrdili da se u jednom “gnezdu” u proseku nalazi oko 1.700 jaja. O njima brine odrasla riba, najčešće mužjak, dok se potomci ne izlegu.

Kada se svi podaci posmatraju na nivou čitave kolonije, prizor postaje gotovo nezamisliv.

Jedno od najvažnijih otkrića nije samo veličina kolonije već i razlog zbog kojeg su se milioni riba koncentrisali upravo na tom delu morskog dna.

Ispostavilo se da se kolonija nalazi na izuzetno specifičnom području.

Naime, merenja su pokazala da modifikovana topla dubinska voda, koja protiče kroz Filhnerovu brazdu, održava morsko dno ispod kolonije čak dva stepena toplijim nego okolne dubinske vode.

Iako je voda i dalje blizu tačke zamrzavanja, ta mala temperaturna razlika očigledno je dovoljna da stvori idealne uslove za razmnožavanje.

Naučnici smatraju da upravo ovaj “uzak pojas” relativno toplije vode objašnjava zbog čega se milioni riba okupljaju i grade “gnezda” na jednom mestu, umesto da budu ravnomerno raspoređena po ogromnom antarktičkom morskom dnu.

Bez ovih povoljnih okeanografskih uslova, smatraju istraživači, ovako velika koncentracija riba verovatno ne bi ni postojala.

Međutim, podvodni grad ne ostaje dugo miran.

Morski svet koji tek upoznajemo

Istraživači su, koristeći podatke satelitskog praćenja prikupljane tokom više godina, otkrili da Vedelove foke iznova dolaze do kolonije tokom sezone razmnožavanja.

Razlog je jednostavan - ogromna koncentracija odraslih riba predstavlja izuzetno bogat izvor hrane. Zbog toga je područje kolonije jedno od značajnih hranilišta ovih morskih stvorenja.

Naučnici su zabeležili i veliki broj uginulih jedinki, razbacanih po morskom dnu. To pokazuje da, dok se milioni ledenih riba okupljaju radi razmnožavanja, mnoge od njih postaju plen pre nego što se sezona razmnožavanja završi.

Na prvi pogled, prizor bi mogao da deluje kao katastrofa za koloniju. Međutim, naučnici ga ne posmatraju na taj način, već kao prirodni proces kojim se ogromna količina energije prenosi kroz antarktički lanac ishrane. Foke dobijaju bogat izvor hrane, dok se hranljive materije vraćaju u okolni ekosistem.

Drugim rečima, sezonsko “masovno stradanje“ riba nije znak da ekosistem propada. Naprotiv, ono povezuje jedno od najvećih poznatih mrestilišta riba sa širim ekosistemom Južnog okeana.

Otkriće kolonije ispod Filhnerove ledene ploče dodatno je učvrstilo ideju da se neki od najimpresivnijih ekosistema na Zemlji nalaze na mestima koja su ljudima donedavno bila gotovo potpuno nedostupna.

Antarktik je uglavnom posmatran kroz ono što se vidi na njegovoj površini. Međutim, ispod ogromnih ledenih ploča postoji morski svet koji tek počinjemo da upoznajemo.

Činjenica da je kolonija opstala u približno istoj veličini i gustini tokom više godina posebno je značajna. Ona sugeriše da je ovaj ekosistem stabilan i dugotrajan, uprkos tome što se nalazi u jednom od najekstremnijih okruženja na planeti.

Kako buduće ekspedicije budu prodirale dublje ispod ledenih ploča, očekuje se da bi mogle da otkriju još ekosistema koji su do sada ostali skriveni.

(Telegraf.rs)