ČUDO USRED KRŠA Deset neobičnih bunara u blizini sela Nisko: Ne zna se ko ih je sagradio i kada

Krš, kamen i oskudna vegetacija - tako izgleda tipičan pejzaž Dalmatinske zagore. Međutim, usred tog naizgled surovog prostora krije se zelena dolina koja izgleda kao da je sa druge planete.

Upravo tamo, na livadi okruženoj šumom i brežuljcima, nalazi se 10 gotovo pravilnih kamenih krugova, ispunjenih vodom.

Preporučujemo

Različite teorije o poreklu

Reč je o bunarima Rajčica, lociranim nedaleko od sela Nisko, na području opštine Klis. Preedstavljaju neobičan i jedinstvenim prizor u ovom krajoliku, dok njihova istrorija skriva brojne nepoznanice.

Ko je sagradio bunare? Kada su nastali? I zašto baš na tom mestu? Ova pitanja i danas su bez odgovora, prenosi Putni Kofer.

O njihovom poreklu postoje različite teorije i lokalna predanja, a prema jednom od njih, potiču iz rimskog doba. Zbog toga ih neki nazivaju i - rimskim bunarima.

Prema drugoj teoriji, bunari potiču iz vremena Osmanlija, ali nijedna od tih pretpostavki nije potvrđena arheološkim istraživanjima.

Najstariji poznati trag

Zagonetno je čak i samo ime. Naime, ni danas nije poznato odakle potiče neobičan, ali zvučan naziv Rajčica.

Najstariji poznati istorijski trag o bunarima pronađen je na austrijskoj katastarskoj karti sela Nisko iz 1829. godine. Iako je poreklo obavijeno velom tajne, njihova namena dobro je poznata.

U prošlosti su bili izuzetno važni stanovnicima Niskog i okolnih naselja, koji su se uglavnom bavili poljoprivredom i stočarstvom. Tu se napajala stoka, ali se voda nosila i u domaćinstva, za svakodnevne potrebe porodica.

U Niskom se nekada tačno znalo koji bunar pripada kojoj familiji, odnosno kom komšiluku. To dovoljno govori o značaju vode i načinu na koji je bio organizovan život u ovom delu Dalmatinske zagore.

Proglašeni zaštićenim dobrom

Rajčica je bila i mesto okupljanja. Dok su odrasli dolazili po vodu ili napajali životinje, deca su se tu družila, a neka su, prema predanju, upravo u ovim bunarima naučila i da plivaju.

Jedna od najpoznatijih priča o Rajčici kaže da bunari navodno nikada nisu presušili, čak ni tokom velikih suša. U području u kojem je površinska voda retka, deset kamenih bunara usred zelene doline predstavljaju zaista neobičan prizor.

Tokom 2017. godine su proglašeni zaštićenim kulturnim dobrom i upisani u Registar kulturnih dobara Republike Hrvatske.

Iako su meštanima odavno poznati, šira javnost dugo nije znala za njih, pre svega zbog skrovite lokacije i otežanog pristupa. Međutim, to je počelo da se menja nakon uređenja puta koji povezuje Brštanovo, Nisko i Matase.

(Telegraf.rs)