7

PRVI BALKANSKI POTURICA: Osmanlije nisu bile ni prešle Helespont, a ovaj tip je već znao kuda vetar duva (FOTO)

Koze Mihal Abdulah bio je maloazijski Grk koji je obavljao dužnost upravnika jedne provincije Romejskog carstva, dok nije odlučio da promeni veru i prebegne Osman-begu, utemeljitelju dinastije i carstva koji su po njemu dobili imena

Foto: Profimedia, Mary Evans Picture Librar

Rodio se pod imenom Mihailo Kozes, negde u drugoj polovini XIII stoleća, u Romejskom carstvu, verovatno na teritoriji Male Azije gde je i delovao celog života.

U jednom trenutku napredovao je do nameštenja romejskog upravnika pokrajine Hirmenkije, pa je držao utvrđenje u podnožju planine koja se danas zove Uludag a koja se od davnina nazivala Mizijski Olimp; nalazi se to na samom severozapadu Anadolije, blizu Troje i Dardanela.

Bio je vođa lokalnih Grka, budući sam Grk, ali je održavao prisne prijateljske veze sa Osman-gazijem i njegovim narodom.

Osman-gazi (ar. sveti ratnik), ili Osman-beg (tur. vođa), utemeljitelj svoje dinastije i Osmanlijske imperije, smatrao je sa svoje strane Mihaila za prijatelja, posebno što mu je ovaj pomagao tokom ratova sa suparničkim turskim begovima, što ga je mudro savetovao i što je često preuzimao na sebe poklisarske poslove.

Osman, tvorac Osmanlijskog carstva, poziva gazije na sveti rat. Foto: Wikimedia Commons/Culver Pictures

"San pakleni okruni Osmana, darova mu lunu kâ jabuku", kaže Njegoš u "Gorskom vijencu" opisujući san Osman-gazija u kojem mu je Alah obećao čitav svet, njemu i njegovim potomcima.

E pa, i Mihailo Kozes je usnio san, samo što je njega njegov ubedio da postane musliman, da postane Koze Mihal Abdulah (ime koje su preobraćenici često uzimali, a koje na arapskom znači "sluga Božiji") i da se stavi potpuno u službu Osman-bega kao njegov "noker" ("drug" na mongolskom jeziku sa značenjem ratnog druga; nokeri su bili uži krug oko vođe kog su sledili, a koji je bio dužan da brine o njihovom materijalnom blagostanju; nešto vrlo slično dotračkim krvorodnicima u "Pesmi leda i vatre", to jest "Igri prestola").

Po drugoj i daleko dosadnijoj verziji, Mihailo Kozes je prešao u islam zato što je Osman-gazi na njega ostvario veliki uticaj, izazivao divljenje i bratsku ljubav. Bilo kako bilo, desilo se to u periodu između 1304-1313. godine: koje tačno, ne zna se zbog nedostatka pisanih svedočanstava.

Osmanlijski posedi za života emira Osmana. Tamnocrveno: ono što je nasledio od oca. Svetlocrveno: ono što je predao sinu Orhanu. Foto: Wikimedia Commons/DragonTiger23

Tako je on bio prvi značajni hrišćanski prebeg koji je postao osmanlijski podanik i poturica, a odigraće jako važnu ulogu u stvaranja osmanlijske države. Do kraja života Osman-begovog držao je važne pozicije na njegovom dvoru služeći kao savetnik i poklisar, a kada mu je prijatelj preminuo — i na dvoru sina mu i naslednika Orhan-bega.

Barem do osvajanja Burse 1326. godine kada se, na neki način, penzioniše. Zapravo, prestaje da se pominje u zapisima, i umire oko 1340. godine. Ne zna se gde je sahranjen.

Njegovi potomci su nosili prezime Mihaloglu i bili jako uticajni u Osmanlijskom carstvu tokom XV i XVI stoleća. Mehmed-beg Mihaloglu je tako bio važan igrač tokom Otomanskog interregnuma nakon Bitke kod Angore 1402. godine i tokom ranog sultanovanja Murata II.

Njegov sin Hizir-beg bio je istaknuti vojni zapovednik pod Mehmedom II, kao i praunuci Ali-beg, Iskender-beg i Bali-beg. U nekom trenutku ova familija počinje da propada, verovatno sredinom XVI veka pošto Ahmed Mihaloglu biva poslednji koji nosi naslednu titulu "zapovednika akindžija".

Orhan, otac sultana Murata. Foto: Wikimedia Commons/eglen-ve-kop.blogspot.co

Jedan od potomaka Koze-Mihala je i Gazi Mihal-beg koji je u Jedrenu 1422. godine sagradio džamiju u kojoj je sahranjen i u kojoj se i danas nalazi njegova grobnica, premda je sama bogomolja u ruševinama; takođe je u okviru istog kompleksa sagradio imaret (javnu kuhinju) i hamam.

Porodica Mihaloglu je jedna od četiri najvažnije iz ranog perioda Osmanske imperije, smatrao je nemački otomanista Franc Babinger.

Pored njih, tu su bile familije Evrenosoglu (takođe poturčeni maloazijski Grci), Turahanoglu (poturčeni hrišćani ali neidentifikovanog porekla) te Malkočoglu (vlastelinska porodica Srba dobrovoljno poturčena odmah nakon Maričke bitke; na srpskom njihovo prezime glasi Malković; najpoznatiji od svih Malkovića bio je zapovednik gazija Bali-beg, posebno popularizovan u turskoj seriji "Sulejman Veličanstveni").

(O. Š.)

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Tagovi: istorija zabavnik osmanlije osmanlijsko-carstvo otomanska-imperija otomansko-carstvo turska turci vizantija romejsko-carstvo vizantijsko-carstvo islam muslimani-2 koze-mihal bali-beg
Najnoviji komentari
  • L
    Laki

    Ako se covek rodi u drzavi koja dugo traje, ne zna za drugu I voli je to je za pohvalu. Ja sam se rodio u Jugoslaviji koja nije dugo trajala I iskreno sam je voleo. Zasto bi mi neko lepio etiketu poturica tj Jugosloven.

  • D
    djuka

    Znaci i Grci su imali svog Chedu :)

  • M
    Marko cg primorje

    Nas nikad nisu pokorili cg junacki djetici

SRPSKA KONJICA ZAPLIVALA JADRANOM U DRAČU: Kako su naše stare novine videle vrhunac Prvog balkanskog rata (FOTO)

TURNIR PIJANACA U STAROM BEOGRADU: 7 sati ujutru, svi pod stolom ili na stolu, nenačeti jogurt ih opominje da se ne okanu pića (FOTO)

KAKVA FOTKA SRPSKE VOJSKE! Junicom na ražnju i bardacima vina ratnici kralja Petra proslavili bugarsku predaju (FOTO)

"HRISTE, GOSPODE NAŠ, POMOZI NAŠEM GRADU DA ODBIJE AVARE": Potresni natpis na crepu u Sirmijumu iz 582. godine (FOTO)

NACISTIČKI SEKSI-HUMOR TOKOM OKUPACIJE BEOGRADA: Na šta su Srbi parili oči za vreme Drugog svetskog rata (FOTO)

Jezivi masakr na Dan zaljubljenih: Al Kapone je hteo da preuzme kontrolu nad čitavom mafijom, odlučio se za brutalno ubistvo (FOTO) (VIDEO)

OVO DA BUDE UZOR SVIMA: Ruski i američki vojnik zagrljeni opominju i podsećaju Moskvu i Vašington (FOTO)

Marseljski atentat na kralja Aleksandra u 17 NASLOVNICA ondašnje srpske štampe: Ovo vam nikada nije ispričano na ovaj način (FOTO)

FOTO-UBOD: Srpski oficir šmekerski pozira među ženama i saborcima posle bitke koja je Turke isterala iz Makedonije

Najveće srpsko groblje u Americi tesno za sve naše emigrante: Decenijama su Srbi sahranjivani na stranom kontinentu, a sada je ono prepuno (VIDEO)

BIZARNI OBIČAJ STARE SRPSKE ŠTAMPE: Čik pogodite zašto je ovaj čovek zaokružen na slici (FOTO)

Kako je vojvoda Petar Bojović sam automobilom osvojio turski Bitolj (FOTO)

Raja na ulicama pevajući čistila sneg, taksisti vozili besplatno, u kafani nije bilo prazne stolice: 34 godina od Olimpijskih igara u Sarajevu (VIDEO)

"SRBIJA JE SLOBODIJA": Kamera pre 105 godina snimila nestvaran događaj na kapiji Dušanovog grada (FOTO)

STRANCI O VOJSCI KRALJEVINE SRBIJE: Srbi su hrabri i izdržljivi kao i Bugari, ali imaju prednost što su civilizovani (FOTO)

OVAKVU SLIKU TITA KAO ROBIJAŠA JOŠ NISTE VIDELI: Najveća tajna Jugoslavije o Josipu Brozu (FOTO)

DA LI VIDITE ŠTA JE NA SLICI? To Srbin bahato pozira na toni zaplenjenog turskog oružja posle Kumanovske bitke (FOTO)

NEMAČKI TITANIK imao sudbinu još tragičniju od pravog: Nacistička "elita" krenula na poslednje putovanje, pa su naišli britanski bombarderi (VIDEO)

ZADNJE HEROJSTVO MAJORA BLAGOJEVIĆA: Đeneralu dao reč da živ neće sići sa Čupinog brda — održao reč (FOTO)

IZ STARIH SRPSKIH NOVINA: Zašto je policija pre tačno 94 godine lovila Kineze po ulicama Beograda (FOTO)

Kako izgleda život čoveka koji danas želi da bude pravi hrišćanin? OVA SLIKA POGAĐA SUŠTINU! (FOTO)

NAJMOĆNIJA SIMBOLIKA IKADA: Ruska pobeda u Staljingradu poklopila se sa 10. godišnjicom dolaska Hitlera na vlast (FOTO)

FENOMENALNA FOTKA: Američki bombarder izranja iz oblaka dima iznad rumunske naftne rafinerije u službi Hitlera

Ako želite da živite kao OVAJ AUSTRIJSKI CAR dovoljno je samo da uradite tu jednu stvar (FOTO)

SRBIJO, NAJLEPŠA SI ZEMLJA NA SVETU: Ova fotografija Lazarice krije smisao i suštinu našeg srednjevekovlja (FOTO)

Smrad, leševi, živi mrtvaci i lampa od ljudske kože: Potresne scene iz ozloglašenog nemačkog logora nakon oslobođenja (VIDEO)

Poslednje fotografije sa Titanika koje su dugo skrivane od javnosti: Objašnjenje zašto su ljudi ginuli ili preživeli (FOTO) (VIDEO)

MAGIČNI GRAD NA OBRONCIMA KOPAONIKA: Ovo je Koznik, zaboravljena tvrđava kneza Lazara i Rada Oblačića (FOTO)

GRAD ŽRNOV POVRH AVALE: Sve o tvrđavi iz srednjeg veka koja je srušena zbog Spomenika neznanom junaku (FOTO)

VULKANSKA KUPA USRED SRBIJE: Lava spava ispod Ostrvice, a niko ne zna kada će se probuditi (FOTO)

FOTO-UBOD: Džamija i njen vitki minaret ispod drevne srpske tvrđave Mileševac

Razrešena misterija mumije za koju su odgovor tražili decenijama: Predak je poznatog evropskog političara (FOTO) (VIDEO)

IZGLEDA KAO ŠKOTSKA, A U STVARI JE SRBIJA: Spektakularni pogled na čuvenu tvrđavu iz našeg zlatnog doba (FOTO)

VELIKI SRPSKI HEROJ ZA KOGA SRBI NI NE ZNAJU: Ovaj mladić je naš najuspešniji pilot svih vremena (FOTO)

Dan kada su Rumuni masakrirali Amerikance na nebu iznad Ploeštija (FOTO)

Misterija Titovog bodeža sa neobjašnjivim moćima: Tvrde da je sečivo pod uticajem natprirodnih sila! (FOTO)

VELIKI BRAT U KRALJEVSKOM BEOGRADU: Kako je javnost pre 100 godina pratila svaki korak poznatih ljudi (FOTO)

NEUNIŠTIVA LEGENDA VELIKOG RATA: Britanski general bez oka i ruke koji je svojim vojnicima uvek govorio: "ZA MNOM!" (FOTO)

Zaprepastićete se kad vidite šta je vojvoda Živojin Mišić rekao o Hrvatima! (VIDEO)

GLAS VAPIJUĆEG U PUSTINJI: Moćne reči iz Novog zaveta o rođenju i velikoj misiji Svetog Jovana Preteče (FOTO)

Deca su ubijena zbog "Noćne straže", kanibali su jeli leševe i žive ljude, Putin je plakao za najbližima: Priče o opsadi Lenjingrada (FOTO)

KARTA HRIŠĆANSTVA EVROPE I SVETA: Koliko ima hrišćana, kojim crkvama pripadaju i gde žive (FOTO)