8

PRVI BALKANSKI POTURICA: Osmanlije nisu bile ni prešle Helespont, a ovaj tip je već znao kuda vetar duva (FOTO)

Koze Mihal Abdulah bio je maloazijski Grk koji je obavljao dužnost upravnika jedne provincije Romejskog carstva, dok nije odlučio da promeni veru i prebegne Osman-begu, utemeljitelju dinastije i carstva koji su po njemu dobili imena

Foto: Profimedia, Mary Evans Picture Librar

Rodio se pod imenom Mihailo Kozes, negde u drugoj polovini XIII stoleća, u Romejskom carstvu, verovatno na teritoriji Male Azije gde je i delovao celog života.

U jednom trenutku napredovao je do nameštenja romejskog upravnika pokrajine Hirmenkije, pa je držao utvrđenje u podnožju planine koja se danas zove Uludag a koja se od davnina nazivala Mizijski Olimp; nalazi se to na samom severozapadu Anadolije, blizu Troje i Dardanela.

Bio je vođa lokalnih Grka, budući sam Grk, ali je održavao prisne prijateljske veze sa Osman-gazijem i njegovim narodom.

Osman-gazi (ar. sveti ratnik), ili Osman-beg (tur. vođa), utemeljitelj svoje dinastije i Osmanlijske imperije, smatrao je sa svoje strane Mihaila za prijatelja, posebno što mu je ovaj pomagao tokom ratova sa suparničkim turskim begovima, što ga je mudro savetovao i što je često preuzimao na sebe poklisarske poslove.

Osman, tvorac Osmanlijskog carstva, poziva gazije na sveti rat. Foto: Wikimedia Commons/Culver Pictures

"San pakleni okruni Osmana, darova mu lunu kâ jabuku", kaže Njegoš u "Gorskom vijencu" opisujući san Osman-gazija u kojem mu je Alah obećao čitav svet, njemu i njegovim potomcima.

E pa, i Mihailo Kozes je usnio san, samo što je njega njegov ubedio da postane musliman, da postane Koze Mihal Abdulah (ime koje su preobraćenici često uzimali, a koje na arapskom znači "sluga Božiji") i da se stavi potpuno u službu Osman-bega kao njegov "noker" ("drug" na mongolskom jeziku sa značenjem ratnog druga; nokeri su bili uži krug oko vođe kog su sledili, a koji je bio dužan da brine o njihovom materijalnom blagostanju; nešto vrlo slično dotračkim krvorodnicima u "Pesmi leda i vatre", to jest "Igri prestola").

Po drugoj i daleko dosadnijoj verziji, Mihailo Kozes je prešao u islam zato što je Osman-gazi na njega ostvario veliki uticaj, izazivao divljenje i bratsku ljubav. Bilo kako bilo, desilo se to u periodu između 1304-1313. godine: koje tačno, ne zna se zbog nedostatka pisanih svedočanstava.

Osmanlijski posedi za života emira Osmana. Tamnocrveno: ono što je nasledio od oca. Svetlocrveno: ono što je predao sinu Orhanu. Foto: Wikimedia Commons/DragonTiger23

Tako je on bio prvi značajni hrišćanski prebeg koji je postao osmanlijski podanik i poturica, a odigraće jako važnu ulogu u stvaranja osmanlijske države. Do kraja života Osman-begovog držao je važne pozicije na njegovom dvoru služeći kao savetnik i poklisar, a kada mu je prijatelj preminuo — i na dvoru sina mu i naslednika Orhan-bega.

Barem do osvajanja Burse 1326. godine kada se, na neki način, penzioniše. Zapravo, prestaje da se pominje u zapisima, i umire oko 1340. godine. Ne zna se gde je sahranjen.

Njegovi potomci su nosili prezime Mihaloglu i bili jako uticajni u Osmanlijskom carstvu tokom XV i XVI stoleća. Mehmed-beg Mihaloglu je tako bio važan igrač tokom Otomanskog interregnuma nakon Bitke kod Angore 1402. godine i tokom ranog sultanovanja Murata II.

Njegov sin Hizir-beg bio je istaknuti vojni zapovednik pod Mehmedom II, kao i praunuci Ali-beg, Iskender-beg i Bali-beg. U nekom trenutku ova familija počinje da propada, verovatno sredinom XVI veka pošto Ahmed Mihaloglu biva poslednji koji nosi naslednu titulu "zapovednika akindžija".

Orhan, otac sultana Murata. Foto: Wikimedia Commons/eglen-ve-kop.blogspot.co

Jedan od potomaka Koze-Mihala je i Gazi Mihal-beg koji je u Jedrenu 1422. godine sagradio džamiju u kojoj je sahranjen i u kojoj se i danas nalazi njegova grobnica, premda je sama bogomolja u ruševinama; takođe je u okviru istog kompleksa sagradio imaret (javnu kuhinju) i hamam.

Porodica Mihaloglu je jedna od četiri najvažnije iz ranog perioda Osmanske imperije, smatrao je nemački otomanista Franc Babinger.

Pored njih, tu su bile familije Evrenosoglu (takođe poturčeni maloazijski Grci), Turahanoglu (poturčeni hrišćani ali neidentifikovanog porekla) te Malkočoglu (vlastelinska porodica Srba dobrovoljno poturčena odmah nakon Maričke bitke; na srpskom njihovo prezime glasi Malković; najpoznatiji od svih Malkovića bio je zapovednik gazija Bali-beg, posebno popularizovan u turskoj seriji "Sulejman Veličanstveni").

(O. Š.)

Tagovi: Bali beg, Islam, Istorija, Koze Mihal, Muslimani, Osmanlije, Osmanlijsko carstvo, Otomanska imperija, Otomansko carstvo, Romejsko carstvo, Turci, Turska, Vizantija, Vizantijsko carstvo, Zabavnik

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Komentari (8)
Poređaj komentare:
  • L
    Laki

    Ako se covek rodi u drzavi koja dugo traje, ne zna za drugu I voli je to je za pohvalu. Ja sam se rodio u Jugoslaviji koja nije dugo trajala I iskreno sam je voleo. Zasto bi mi neko lepio etiketu poturica tj Jugosloven.

  • D
    djuka

    Znaci i Grci su imali svog Chedu :)

  • M
    Marko cg primorje

    Nas nikad nisu pokorili cg junacki djetici

Kako rat izgleda iz ptičje perspektive: Paljba slavnog bojnog broda uslikana sa nebeskih visina

Zbog čega izbijaju ratovi? Postoji šest osnovnih teorija koje pokušavaju da odgovore na to pitanje

Kako rimski drumovi od pre 2.000 godina utiču na današnju ekonomiju: Da li je ovo dokaz da Balkan nikada neće sustići Zapad?

Kako je austrijski car Franja Josif u „Manifestu mojim narodima“ opravdao rat protiv Srbije i na nas svalio svu krivicu za početak svetske klanice

Zašto ulice širom Hrvatske nose ime po pristalici četničkog pokreta (FOTO)

Ovo je jedna od dramatičnijih ratnih fotografija, ali je teško na prvi pogled shvatiti šta se u stvari dešava

Kada je Srbija kroz istoriju imala izlaz na more, koja su to mora bila i kako smo ih izgubili?

Magična slika galaksije kojoj su astronomi nadenuli najprikladnije moguće ime: Sombrero

FOTO-UBOD: Spektakularna fontana vulkanske lave, čudo prirode kome smeju da priđu samo najhrabriji među nama

Pobedonosna srpska vojska ulazi u oslobođeni Niš: Kako je jedan Nemac doživeo ključnu, a zaboravljenu epizodu naše istorije

TROJKA U ČAMCU: Vatrena pornografska scena na zidu jedne rimske vile neće ni danas nikoga ostaviti ravnodušnim

SRBIJA SE UMIRIT NE MOŽE: Ovim najmoćnijim plakatom u našoj istoriji komunisti su leta 1941. digli srpski narod na noge

Najstarija republika na svetu nalazi se nedaleko od Srbije, ali nema šanse da pogodite o kojoj zemlji se radi

Danas se navršava 370 godina od smrti Vuka Mandušića, u čijim je rukama svaka puška bila ubojita

Kad je Trst bio naš: Evo koje srpske porodice su živele u ovom gradu i to u najlepšim vilama (FOTO)

Pre tačno 88 godina Urugvaj i Argentina odigrali su prvo finale Mundijala u istoriji. Rezultat je bio identičan poslednjem

Ruska ikona koju je stvorio Bog lično: Hrišćani veruju da ova slika Hrista Spasitelja nije oslikana ljudskom rukom

Milenijum hrišćanstva, dan krštenja Rusije: Šta čini pravoslavlje jedinstvenim i koja je Putinova poruka danas? (FOTO) (VIDEO)

Način na koji je ovo dragoceno srpsko jevanđelje iz XIV veka završilo u Irskoj može samo da vas iznervira i ništa drugo

Због чега ћутимо о томе где је осмишљена ћирилица? Како је уопште настала и зашто носи име по Ћирилу и Методију?

Ovakvom fotografijom bi svaki dan trebalo da počne: Neopisivo čudo kosmosa u jednoj slici

Da li patite od Jerusalimskog sindroma zavisi od vaše reakcije na ovu fotografiju

Crna Gora je pre 111 godina imala svoju predstavnicu za Mis sveta: Tada je knez Nikola naredio da se za tri dana pronađe najlepša devojka (VIDEO)

Najtužnija slika sa američkog juga: Deca ništa nisu bila kriva, a patila su više od odraslih (FOTO)

Kažu za ovu rusku crkvu na Azurnoj obali da je najlepša od svih (FOTO)

RAT KOJI JE TRAJAO 2.134 GODINE: 11 ludački dugih i potpuno besmislenih ratova (FOTO)

"Boga smrti" koji na samrtnoj postelji recituje očevu operu, plašio se i sam Hitler (FOTO)

Danas je njegov dan: Osim što je 27 godina bio u zatvoru, ovaj nobelovac je voleo škembiće i boks, a često se maskirao u kuvare i šofere (VIDEO)

Kako su komunisti na filmski način pobegli iz zatvora NDH: Posle bega na život ili smrt nastala je ova fotografija

Pronađeni ostaci članova porodice Romanov: Veliko otkriće potvrdio Istražni komitet Rusije

Ironija: Spomenik zahvalnosti Francuskoj izradio Hrvat u godini prvog Mundijala, zbog pomoći pružene ravno 100 godina pre ovog finala

Dva kratka video-klipa od kojih Vladimiru Putinu i dan-danas proključa krv (VIDEO)

Zašto je najzabačenija zemlja Evrope bila žrtva savezničke invazije i okupacije u Drugom svetskom ratu

Prava istina o fotografiji koja se masovno šeruje: Ko je brkata i krupna žena zbog koje se "ubilo 13 momaka"? (FOTO)

Nepoznati detalj Drugog svetskog rata na tlu Jugoslavije: Britanski komandosi marširaju ulicama „našeg“ Splita (FOTO)

Otkriveno do sada nepoznato pismo Hajduk Veljka Petrovića, staro više od 200 godina

Huan Peron je davao utočište ozloglašenim nacistima i fašistima: Vladao je gvozdenom pesnicom, voleo je srednjoškolke i luksuz (FOTO) (VIDEO)

Gradovi Zlatnog prstena Rusije su muzeji na otvorenom: Vekovima su netaknuti i igrali su značajnu ulogu u stvaranju pravoslavne crkve (FOTO) (VIDEO)

Ćerka najozloglašenijeg naciste radila za tajnu službu Nemačke

Ovo srpsko pleme i dan-danas živi u Makedoniji: Zadržali su običaje Nemanjića, a veruje se da su izgradili Hilandar

Opijum iz Kraljevine Jugoslavije papreno se prodavao na svetskom tržištu: Zašto je "balkanska Kolumbija" smetala Amerikancima?

Kako je nastalo najromantičnije mesto na planeti?