8

PRVI BALKANSKI POTURICA: Osmanlije nisu bile ni prešle Helespont, a ovaj tip je već znao kuda vetar duva (FOTO)

Koze Mihal Abdulah bio je maloazijski Grk koji je obavljao dužnost upravnika jedne provincije Romejskog carstva, dok nije odlučio da promeni veru i prebegne Osman-begu, utemeljitelju dinastije i carstva koji su po njemu dobili imena

Foto: Profimedia, Mary Evans Picture Librar

Rodio se pod imenom Mihailo Kozes, negde u drugoj polovini XIII stoleća, u Romejskom carstvu, verovatno na teritoriji Male Azije gde je i delovao celog života.

U jednom trenutku napredovao je do nameštenja romejskog upravnika pokrajine Hirmenkije, pa je držao utvrđenje u podnožju planine koja se danas zove Uludag a koja se od davnina nazivala Mizijski Olimp; nalazi se to na samom severozapadu Anadolije, blizu Troje i Dardanela.

Bio je vođa lokalnih Grka, budući sam Grk, ali je održavao prisne prijateljske veze sa Osman-gazijem i njegovim narodom.

Osman-gazi (ar. sveti ratnik), ili Osman-beg (tur. vođa), utemeljitelj svoje dinastije i Osmanlijske imperije, smatrao je sa svoje strane Mihaila za prijatelja, posebno što mu je ovaj pomagao tokom ratova sa suparničkim turskim begovima, što ga je mudro savetovao i što je često preuzimao na sebe poklisarske poslove.

Osman, tvorac Osmanlijskog carstva, poziva gazije na sveti rat. Foto: Wikimedia Commons/Culver Pictures

"San pakleni okruni Osmana, darova mu lunu kâ jabuku", kaže Njegoš u "Gorskom vijencu" opisujući san Osman-gazija u kojem mu je Alah obećao čitav svet, njemu i njegovim potomcima.

E pa, i Mihailo Kozes je usnio san, samo što je njega njegov ubedio da postane musliman, da postane Koze Mihal Abdulah (ime koje su preobraćenici često uzimali, a koje na arapskom znači "sluga Božiji") i da se stavi potpuno u službu Osman-bega kao njegov "noker" ("drug" na mongolskom jeziku sa značenjem ratnog druga; nokeri su bili uži krug oko vođe kog su sledili, a koji je bio dužan da brine o njihovom materijalnom blagostanju; nešto vrlo slično dotračkim krvorodnicima u "Pesmi leda i vatre", to jest "Igri prestola").

Po drugoj i daleko dosadnijoj verziji, Mihailo Kozes je prešao u islam zato što je Osman-gazi na njega ostvario veliki uticaj, izazivao divljenje i bratsku ljubav. Bilo kako bilo, desilo se to u periodu između 1304-1313. godine: koje tačno, ne zna se zbog nedostatka pisanih svedočanstava.

Osmanlijski posedi za života emira Osmana. Tamnocrveno: ono što je nasledio od oca. Svetlocrveno: ono što je predao sinu Orhanu. Foto: Wikimedia Commons/DragonTiger23

Tako je on bio prvi značajni hrišćanski prebeg koji je postao osmanlijski podanik i poturica, a odigraće jako važnu ulogu u stvaranja osmanlijske države. Do kraja života Osman-begovog držao je važne pozicije na njegovom dvoru služeći kao savetnik i poklisar, a kada mu je prijatelj preminuo — i na dvoru sina mu i naslednika Orhan-bega.

Barem do osvajanja Burse 1326. godine kada se, na neki način, penzioniše. Zapravo, prestaje da se pominje u zapisima, i umire oko 1340. godine. Ne zna se gde je sahranjen.

Njegovi potomci su nosili prezime Mihaloglu i bili jako uticajni u Osmanlijskom carstvu tokom XV i XVI stoleća. Mehmed-beg Mihaloglu je tako bio važan igrač tokom Otomanskog interregnuma nakon Bitke kod Angore 1402. godine i tokom ranog sultanovanja Murata II.

Njegov sin Hizir-beg bio je istaknuti vojni zapovednik pod Mehmedom II, kao i praunuci Ali-beg, Iskender-beg i Bali-beg. U nekom trenutku ova familija počinje da propada, verovatno sredinom XVI veka pošto Ahmed Mihaloglu biva poslednji koji nosi naslednu titulu "zapovednika akindžija".

Orhan, otac sultana Murata. Foto: Wikimedia Commons/eglen-ve-kop.blogspot.co

Jedan od potomaka Koze-Mihala je i Gazi Mihal-beg koji je u Jedrenu 1422. godine sagradio džamiju u kojoj je sahranjen i u kojoj se i danas nalazi njegova grobnica, premda je sama bogomolja u ruševinama; takođe je u okviru istog kompleksa sagradio imaret (javnu kuhinju) i hamam.

Porodica Mihaloglu je jedna od četiri najvažnije iz ranog perioda Osmanske imperije, smatrao je nemački otomanista Franc Babinger.

Pored njih, tu su bile familije Evrenosoglu (takođe poturčeni maloazijski Grci), Turahanoglu (poturčeni hrišćani ali neidentifikovanog porekla) te Malkočoglu (vlastelinska porodica Srba dobrovoljno poturčena odmah nakon Maričke bitke; na srpskom njihovo prezime glasi Malković; najpoznatiji od svih Malkovića bio je zapovednik gazija Bali-beg, posebno popularizovan u turskoj seriji "Sulejman Veličanstveni").

(O. Š.)

Tagovi: Bali beg, Islam, Istorija, Koze Mihal, Muslimani, Osmanlije, Osmanlijsko carstvo, Otomanska imperija, Otomansko carstvo, Romejsko carstvo, Turci, Turska, Vizantija, Vizantijsko carstvo, Zabavnik

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Komentari (8)
Poređaj komentare:
  • L
    Laki

    Ako se covek rodi u drzavi koja dugo traje, ne zna za drugu I voli je to je za pohvalu. Ja sam se rodio u Jugoslaviji koja nije dugo trajala I iskreno sam je voleo. Zasto bi mi neko lepio etiketu poturica tj Jugosloven.

  • D
    djuka

    Znaci i Grci su imali svog Chedu :)

  • M
    Marko cg primorje

    Nas nikad nisu pokorili cg junacki djetici

Hitler mu je bio kum na venčanju, a onda ga je posle smrti zamenio kao vođa nacista: Tvrde da je upravljao Rajhom posle rata iz Južne Amerike (FOTO)

Praistorijski ljudi živeli su u podnožju Petrovaradinske tvrđave: Arheolozi su došli do fantastičnih otkrića u srpskoj Atini (FOTO)

CELA ISTINA O ČETNIČKOM KONGRESU U SELU BA: Da su pobedili, Jugoslavija bi bila federativna monarhija kao danas Ujedinjeno Kraljevstvo (FOTO)

Da li su ovo stvarne granice Irana? Jedni ovo nazivaju Velikim Iranom, a drugi „iranskim kulturnim kontinentom“

Da kapitalizam ne mora biti zlikovački sistem pokazuje jedan izvanredni potez najveće švedske banke. U vezi je s fudbalom

Tanki spisak neutralnih zemalja u 2. svetskom ratu bio bi deblji bez „hrabrih“ nacija koje su Nemačkoj objavile rat kad se našla na kolenima

Evita Peron, voljena prva dama Argentine: Suprug joj je bio surovi diktator, borila se za prava žena i siromašnih, a imala skupoceni nakit i haljine (FOTO) (VIDEO)

POSLEDNJI POTURICA: Omer-paša Latas „u grob poneo srpsko srce“, bio Milošev petokolonaš u Carigradu, kao sultanov maršal klao bosanske age i begove (FOTO)

Vladimir je prvi čovek koji je umro u svemiru: Svi su ga slušali uživo kako plače i viče. Nikome nije bilo dobro zbog njegovih poslednjih reči

Nacistička propaganda je bila Hitlerovo najjače borbeno sredstvo: Medijima i posterima su širili mržnju, a za sve je zaslužan samo jedan čovek (FOTO) (VIDEO)

Luj XIV se okupao samo dva puta u životu, a vladao je 72 godine: Najgore je bilo slugama koje su ga budile i oblačile u oblaku smrada (FOTO) (VIDEO)

Šta je Karl Marks zaista govorio o Srbima?

200 godina od rođenja Karla Marksa: Najveći kritičar kapitalizma i revolucionar, koji je uveo u svet socijalizam i komunizam (FOTO) (VIDEO)

1. maj u srpskim novinama 1934. godine: Udarna vest bila proslava Praznika rada u Trećem rajhu, sukobi u Parizu u drugom planu

Srpsko-austrijska opsada turskog Beograda na jedinstvenom 300 godina starom meksičkom paravanu

73 godine od smrti nacističkog monstruma: Hitler imao jedan testis, nikada nije ušao u logor, a bio je nominovan za Nobelovu nagradu za mir (FOTO) (VIDEO)

Ova slika je nastala dva meseca nakon rođenja Ratka Mladića, na putu pored mesta gde se rodio

Podsetimo se kako su i zašto su Rusi i Englezi 1941. bez objave rata napali i okupirali Iran, a u svetlu novih američkih pretnji ratom toj zemlji

BOJ NA ČOKEŠINI — SRPSKI TERMOPILI: Tačno je 214 godina od herojstva 303 hajduka koji su zaustavili čitavu tursku vojsku (FOTO)

Šta je Miloš Obrenović diktirao Vuku Karadžiću: "Neka se je*u kao što su počeli, mi da se u je**činu ne mešamo" (FOTO)

OVO SU FOTKE I REČI ZA KOJE HRVATI NE ŽELE DA ZNAJU: Trijumfalni ulazak pobedničke srpske vojske u Zagreb 1918.

Točkove istorije pokreću sitnice: Primio zlatni sat i 100.000 pezeta kao mito, izazvao smrt milion ljudi

Dubrovčani izmislili karantin, prvi u Evropi ukinuli ropstvo, doneli zakon o osiguranju i mere protiv požara, a za vreme cara Dušana osnovali starački dom

Ko je bila kraljica Ana Dandolo, čukunbaba cara Dušana, i da li je Stefan od pape dobio krunu jer ga je nagovorila da odbaci pravoslavlje (FOTO)

Svi ljudi koji traže vraćanje smrtne kazne treba da pročitaju ovu priču o jednom od najčuvenijih suđenja u istoriji

SMRTONOSNA MEŠAVINA GRKA, TURAKA I JEVREJA: Ova crkvena vrata nisu otvorena 197 godina. Evo i zašto (FOTO)

Svako ko doziva rat bi trebalo da potraži svoj odraz u očima ove dve madridske devojčice koje se skrivaju od fašističkih bombi (FOTO)

ISTORIJA SE PONAVLJA, BAUK FAŠIZMA KRUŽI EVROPOM: Izgled nemačkog Rajhstaga pre uspona nacista upozorenje je svima (FOTO)

Atina je u skorije vreme dva puta menjala ime, iz jednine u množinu i nazad

Da nije bilo Španskog građanskog rata komunisti možda nikada ne bi osvojili vlast u Jugoslaviji

Kakvim su „limuzinama“ komunistički delegati dolazili u Jajce na zasedanje AVNOJ-a, a kako narodni poslanici danas dolaze na posao

Tito je bio čovek od nerđajućeg čelika: Ono kad se vrhovni komandant brčka u moru, a tek što je jedva izvukao živu glavu u Drvaru (FOTO)

Prva promena pola na prostoru bivše Jugoslavije izvršena je još 1936. godine: Almaza Popović tada je postala Enver (FOTO)

„Događaji u Zagrebu prilikom dolaska osvajača biće najtamnija ljaga na tvojoj istoriji, hrvatski narode“, poručio je Josip Broz Tito aprila 1941. godine

Hrvati koji su se za Hitlera tukli u Staljingradu, pa za Tita protiv Nemaca i četnika u Čačku: Priča o Marku Mesiću i ustaškoj 369. pukovniji (FOTO)

Godišnjica najveće srpske sramote: Kako je šest SS-ovaca na čelu sa 28-godišnjim kapetanom, ukradenim motornim čamcem osvojilo Beograd pre 77 godina

Udario je na rođenog brata, hteo celu Srbiju za sebe, pa misteriozno nestao: Jedan vladar iz najslavnije srpske dinastije ostaće večita enigma

Šta je Adolf Hitler nakon pobede u Aprilskom ratu rekao na sednici Rajhstaga o puču, Srbima, Beogradu i Englezima

ATENTAT NA PAVELIĆA: Kako je Blagoje Jovović usred Buenos Ajresa smrtno ranio ustaškog zlikovca na godišnjicu uspostave NDH (FOTO)

MARŠ SRPSKE VOJSKE: Zaboravljeni naši junaci iz rata o kome više ni ne pričamo (FOTO)

JUGOSLAVIJA USPELA, PACIJENT UMRO: Naslovna strana „Vremena“ od 5. aprila 1941. danas je i smešna i tužna, ali pre svega poučna (FOTO)

Zašto je Split zaboravio Sonju Bučan, od ustaša obešenu učiteljicu i majku šestomesečnog deteta, i da li bi isto prošla u Srbiji?