8

PRVI BALKANSKI POTURICA: Osmanlije nisu bile ni prešle Helespont, a ovaj tip je već znao kuda vetar duva (FOTO)

Koze Mihal Abdulah bio je maloazijski Grk koji je obavljao dužnost upravnika jedne provincije Romejskog carstva, dok nije odlučio da promeni veru i prebegne Osman-begu, utemeljitelju dinastije i carstva koji su po njemu dobili imena

Foto: Profimedia, Mary Evans Picture Librar

Rodio se pod imenom Mihailo Kozes, negde u drugoj polovini XIII stoleća, u Romejskom carstvu, verovatno na teritoriji Male Azije gde je i delovao celog života.

U jednom trenutku napredovao je do nameštenja romejskog upravnika pokrajine Hirmenkije, pa je držao utvrđenje u podnožju planine koja se danas zove Uludag a koja se od davnina nazivala Mizijski Olimp; nalazi se to na samom severozapadu Anadolije, blizu Troje i Dardanela.

Bio je vođa lokalnih Grka, budući sam Grk, ali je održavao prisne prijateljske veze sa Osman-gazijem i njegovim narodom.

Osman-gazi (ar. sveti ratnik), ili Osman-beg (tur. vođa), utemeljitelj svoje dinastije i Osmanlijske imperije, smatrao je sa svoje strane Mihaila za prijatelja, posebno što mu je ovaj pomagao tokom ratova sa suparničkim turskim begovima, što ga je mudro savetovao i što je često preuzimao na sebe poklisarske poslove.

Osman, tvorac Osmanlijskog carstva, poziva gazije na sveti rat. Foto: Wikimedia Commons/Culver Pictures

"San pakleni okruni Osmana, darova mu lunu kâ jabuku", kaže Njegoš u "Gorskom vijencu" opisujući san Osman-gazija u kojem mu je Alah obećao čitav svet, njemu i njegovim potomcima.

E pa, i Mihailo Kozes je usnio san, samo što je njega njegov ubedio da postane musliman, da postane Koze Mihal Abdulah (ime koje su preobraćenici često uzimali, a koje na arapskom znači "sluga Božiji") i da se stavi potpuno u službu Osman-bega kao njegov "noker" ("drug" na mongolskom jeziku sa značenjem ratnog druga; nokeri su bili uži krug oko vođe kog su sledili, a koji je bio dužan da brine o njihovom materijalnom blagostanju; nešto vrlo slično dotračkim krvorodnicima u "Pesmi leda i vatre", to jest "Igri prestola").

Po drugoj i daleko dosadnijoj verziji, Mihailo Kozes je prešao u islam zato što je Osman-gazi na njega ostvario veliki uticaj, izazivao divljenje i bratsku ljubav. Bilo kako bilo, desilo se to u periodu između 1304-1313. godine: koje tačno, ne zna se zbog nedostatka pisanih svedočanstava.

Osmanlijski posedi za života emira Osmana. Tamnocrveno: ono što je nasledio od oca. Svetlocrveno: ono što je predao sinu Orhanu. Foto: Wikimedia Commons/DragonTiger23

Tako je on bio prvi značajni hrišćanski prebeg koji je postao osmanlijski podanik i poturica, a odigraće jako važnu ulogu u stvaranja osmanlijske države. Do kraja života Osman-begovog držao je važne pozicije na njegovom dvoru služeći kao savetnik i poklisar, a kada mu je prijatelj preminuo — i na dvoru sina mu i naslednika Orhan-bega.

Barem do osvajanja Burse 1326. godine kada se, na neki način, penzioniše. Zapravo, prestaje da se pominje u zapisima, i umire oko 1340. godine. Ne zna se gde je sahranjen.

Njegovi potomci su nosili prezime Mihaloglu i bili jako uticajni u Osmanlijskom carstvu tokom XV i XVI stoleća. Mehmed-beg Mihaloglu je tako bio važan igrač tokom Otomanskog interregnuma nakon Bitke kod Angore 1402. godine i tokom ranog sultanovanja Murata II.

Njegov sin Hizir-beg bio je istaknuti vojni zapovednik pod Mehmedom II, kao i praunuci Ali-beg, Iskender-beg i Bali-beg. U nekom trenutku ova familija počinje da propada, verovatno sredinom XVI veka pošto Ahmed Mihaloglu biva poslednji koji nosi naslednu titulu "zapovednika akindžija".

Orhan, otac sultana Murata. Foto: Wikimedia Commons/eglen-ve-kop.blogspot.co

Jedan od potomaka Koze-Mihala je i Gazi Mihal-beg koji je u Jedrenu 1422. godine sagradio džamiju u kojoj je sahranjen i u kojoj se i danas nalazi njegova grobnica, premda je sama bogomolja u ruševinama; takođe je u okviru istog kompleksa sagradio imaret (javnu kuhinju) i hamam.

Porodica Mihaloglu je jedna od četiri najvažnije iz ranog perioda Osmanske imperije, smatrao je nemački otomanista Franc Babinger.

Pored njih, tu su bile familije Evrenosoglu (takođe poturčeni maloazijski Grci), Turahanoglu (poturčeni hrišćani ali neidentifikovanog porekla) te Malkočoglu (vlastelinska porodica Srba dobrovoljno poturčena odmah nakon Maričke bitke; na srpskom njihovo prezime glasi Malković; najpoznatiji od svih Malkovića bio je zapovednik gazija Bali-beg, posebno popularizovan u turskoj seriji "Sulejman Veličanstveni").

(O. Š.)

Tagovi: Bali beg, Islam, Istorija, Koze Mihal, Muslimani, Osmanlije, Osmanlijsko carstvo, Otomanska imperija, Otomansko carstvo, Romejsko carstvo, Turci, Turska, Vizantija, Vizantijsko carstvo, Zabavnik

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Komentari (8)
Poređaj komentare:
  • L
    Laki

    Ako se covek rodi u drzavi koja dugo traje, ne zna za drugu I voli je to je za pohvalu. Ja sam se rodio u Jugoslaviji koja nije dugo trajala I iskreno sam je voleo. Zasto bi mi neko lepio etiketu poturica tj Jugosloven.

  • D
    djuka

    Znaci i Grci su imali svog Chedu :)

  • M
    Marko cg primorje

    Nas nikad nisu pokorili cg junacki djetici

Savršena ilustracija rata i propasti koju donosi: Slepci vode slepce preko leševa i ranjenika

Kad poraste biće kengur! Čudo prirode kakvo se retko viđa: Rađa se posle samo mesec dana i nije veće od zrna pasulja (FOTO)

Retka fotografija hapšenja srpskog patrijarha Gavrila Dožića: Nemci ga jurili do Ostroga i tek ga tamo uhvatili

Hitler je bio gej i voleo je tinejdžere: Tajni dosije otkriva da je nacističkog vođu privlačio muškarac sa nadimkom "gospođica Ana"

Nekad se rakija pekla u strogom centru Beograda: Ovako se to radilo u jednoj od glavnih ulica (FOTO)

Majstor Vito, franjevac iz Kotora, bio glavni neimar Visokih Dečana: Kratka priča iz istorije srpskog Kosova

Mogao je da proguta šest platnenih maramica različitih boja i da ih povraća redosledom koji traži publika

Srpska heroina preminula je pre 45 godina štrikajući u sobi: Naša najodlikovanija žena u istoriji ratovanja, živela je skromno, radeći kao čistačica (FOTO)

Svemoćni orao sa srpskog grba: Čudesna slika kojoj je mesto u našim istorijskim udžbenicima - i to iz jednog dobrog razloga

"Izgubljeni" nacista koji je odgovoran za smrt pola miliona Jevreja: Ženi je slao pisma, govorio o bašti i deportaciji, a onda surovo ubijao civile

Najveća pustolovina antičkog sveta: 10 hiljada grčkih plaćenika usred ogromne imperije, bez gospodara, hrane i prijatelja

Postoji samo jedan korak od makaza kojima se seče brada nedužnom starcu do gasne komore u koju se šalju deca (FOTO)

Član satanskog odreda, brat sultanovog ljubavnika i vladar žedan krvi: Ovo je istina iza legendi o najpoznatijem vampiru iz ovih krajeva

Zašto je krvavi ustaša Mile Budak zajedno sa Srbima prepešačio Albaniju, i šta je jedan fratar zapisao o tome?

Pogledajte ovu sliku. Zbog nje morate vakcinisati svoju decu, bez dalje rasprave

78 generacija iste porodice sahranjeno je na ovom groblju starom 2.500 godina, koje sadrži ostatke 100 hiljada ljudi

Istorijska čitanka: Kako je nastao monaški red čiji pripadnici ćute već 900 godina

Prve ženske stidne dlačice koje su ugledale svetlost dana, srušile jednog premijera a slavnog slikara izvele pred inkviziciju

100 godina od bugarske kapitulacije u Velikom ratu: Slomio ih proboj Solunskog fronta, Nemci istog dana shvatili da je sve gotovo (VIDEO)

40 godina je ovaj Albanac strpljivo čekao da se osveti ljudima koji su mu silovali majku i sestru, a onda im je pobio 739 potomaka (FOTO)

NASA izdala dramatično upozorenje: Zemlja se sve više klati, a evo ko je za to kriv

Ovaj problem je 160 godina izluđivao matematičare širom sveta, a sada jedan penzioner tvrdi da ga je rešio: Nagrada je milion dolara

Zavodila je naciste u barovima, a onda ih hladnokrvno ubijala: Preminula neustrašiva heroina iz Drugog svetskog rata

Vek od povratka srpske vojske kući: Ovako je izgledalo probijanje Solunskog fronta (VIDEO)

"Jednom rukom davio sam jednu, a drugom drugu devojčicu": Ovako je izgledalo suđenje monstrumu iz Pančeva 1926. godine

Radnici su pijukom udarili u beli kamen ispred Poštanske štedionice: Kada su ga otkopali, ugledali su blago - mermerno poprsje jedne žene

Rođeni Beograđani, a potomci Lava Nikolajeviča Tolstoja

Zašto je dinar slab? Kako je izvesni penzioner Đokić očitao lekciju političarima davne 1922. godine

Pokušajte da rešite ukrštene reči iz 1935. godine i pogledajte kako su izgledale dogodovštine Mikija Mausa i Paje Patka (GRAFIKA)

Žena kojoj dugujemo spomenik: Dešifrovala je austrougarsku objavu rata, kada je svaka greška u tumačenju te smrtne presude mogla skupo da nas košta

Tačno 17 godina od 11. septembra: Postoji pet glavnih teorija zavere, zvanična priča nikoga više ne zanima

"Jes' čudo! Šta sve Švaba ne izmisli!..." Pre 80 godina Beograđani su prvi put videli televiziju

Izabela je bila predsednica Argentine i treća Peronova supruga: Radila je kao plesačica u noćnom klubu, a danas živi u izgnanstvu (FOTO)

Ispod ovog spokojnog prizora koji samo priroda može da izvaja, kuva se i sprema uništenje čovečanstva

Nemci su 1926. šokirali Švajcarce nudističkim kampom, a evo kako su se Srbi kupali u radioaktivnoj vodi

Kako su Englezi spalili Vašington 1814. godine, i da li je Bela kuća nekada bila crvena pa okrečena da bi se sakrili tragovi požara

Ravnozemljaši će poludeti kad čuju kako ih je pre 800 godina ismejao veliki islamski astronom

Pisalo se na današnji dan: Ovako je izgledao "Ženski svet" u beogradskoj štampi tokom 1930-ih

Na ovo se zaboravilo, o ovome se ne priča: Otkud izbeglički logor za Nemce u Beogradu 1940. godine?

Ko je ubio više ljudi? Hitler, Staljin i Mao su sejali smrt svuda oko sebe, nizom pogrešnih odluka stradalo je milionsko stanovništvo

U Srbiji se još 1904. uzvikivalo "Živeli Hrvati", a kada smo postali Jugoslavija, pisalo se o ujedinjenoj Evropi (FOTO)

Pisalo se na današnji dan: Ženska gimnazija nam je nepotrebna, domaćica zna samo za kuću - muž da prinese, žena da uredi