Ogroman skandal! Pred TOMPSONOV KONCERT postavili TOI TOI na mestu streljanja SRBINA, HEROJA 2. svetskog rata

U Spomen park Šubićevac u Šibeniku, gde je streljan heroj Drugog svetskog rata Rade Končar, postavljeni su, za potrebe koncerta ekstremiste Marka Perkovića Tompsona, Toi-toi hemijski toaleti, piše Express.hr!

Ovaj park je zvanično poznat kao Spomen-park streljanih, i značajan je memorijalni kompleks i zaštićeno kulturno dobro Republike Hrvatske, a podignut je u sećanje na žrtve fašističkog terora tokom Drugog svetskog rata. Spomen-park je autorsko delo dvojice istaknutih umetnika, akademskog vajara Koste Angelija Radovanija i arhitekte Zdenka Kolacija. U ovom su parku talijanski okupatori streljali i pogubili Radeta Končara i 25 drugova.

Preporučujemo

Grad Šibenik nije odobrio Spomen park Šubićevac za postavljanje hemijskih WC-a, pa je organizatorima koncerta Marka Perkovića Tompsona, hitno izdat nalog za uklanjanje istih - odgovorili su za portal Mok.hr iz Grada Šibenika.

O ekstremisti Marku Perkoviću Tompsonu zna se gotovo sve, i o njemu je Telegraf redovno pisao. A koga interesuje životna sudbina Radeta Končara, evo, ukratko, kako je napisao Express.hr:

U zoru 22. maja 1942. godine, tišinu šibenskog jutra proparali su pucnjevi streljačkog voda. Na stratištu na Šubićevcu, talijanski fašistički okupatori pogubili su Radeta Končara i 25 drugih antifašista, mahom mladića iz Splita i Šibenika. Taj je dan, obeležen krvlju i prkosom, postao jedan od najsnažnijih simbola otpora u Drugom svetskom ratu na prostorima Dalmacije, a Končar, tridesetogodišnji sekretar Komunističke partije Hrvatske, pretvoren je u legendu čije ime i danas odjekuje kao sinonim za herojsku borbu za slobodu. Njegova smrt, kao i smrt njegovih saboraca, nije bila samo čin osvete okupatora, već i mračno svedočanstvo o brutalnosti režima koji je Dalmaciju pokušao podjarmiti ognjem i mačem.

Put Radeta Končara do statusa antifašističke ikone započeo je daleko od dalmatinskog kamena, u selu Končarev Kraj kraj Plitvičkih jezera, gde je rođen 1911. godine u srpskoj porodici. Nakon završene osnovne škole, životni ga je put odveo u Beograd i Leskovac, gde je izučio bravarski zanat. Već kao mladi radnik u beogradskoj elektrodistribuciji pokazivao je socijalnu osetljivost i borbenost. Godine 1934. postaje član Komunističke partije Jugoslavije, čime započinje njegov aktivni revolucionarni rad. Zbog komunističkog delovanja, policija Kraljevine Jugoslavije uhapsila ga je 1936. i osudila na godinu dana zatvora. Nakon izlaska iz sremskomitrovačke kaznione, po direktivi Partije odlazi u Zagreb. Tamo se zapošljava u tvornici "Siemens AG", postrojenju koje će, ironijom sudbine, decenijama kasnije nositi upravo njegovo ime.

U Zagrebu se brzo profilirao kao vešt organizator, osnivajući partijsku ćeliju i vodeći štrajkačke odbore. Njegov uspon unutar partijske hijerarhije bio je strelovit. Već 1938. postaje član Mesnog komiteta, a 1939. ulazi u Centralni komitet Komunističke partije Hrvatske. Na Prvoj redovnoj konferenciji KPH 1940. godine, izabran je za političkog sekretara, postavši tako prvi čovek hrvatskih komunista. Njegov autoritet potvrđen je i na Petoj zemaljskoj konferenciji KPJ u Zagrebu iste godine, kada kao jedan od najbližih saradnika Josipa Broza Tita postaje član Politbiroa, najvišeg partijskog tela.

Slom Kraljevine Jugoslavije u aprilu 1941. godine i uspostava okupatorske vlasti zatekli su Končara na čelu partijske organizacije. Odmah je preuzeo ključnu ulogu u organizaciji oružanog otpora. U saradnji sa sovjetskom obavještajnom službom pripremao je diverzante za akcije protiv nemačkih snaga i njihovih saveznika iz NDH. Bio je jedan od glavnih arhitekata ustanka u Lici u leto 1941., gde se odlučno zalagao da se ustanak ne pretvori u međunacionalni sukob, već u široki antifašistički pokret u koji će se, uz Srbe, uključiti i Hrvati. U tim danima, sborci su ga poznavali pod konspirativnim imenom Brko, pisao je Antifašistički Vjesnik. Njegova se vizija borbe temeljila na beskompromisnom otporu svim okupatorima, što ga je dovelo u direktan sukob s četničkim frakcijama koje su sve otvorenije surađivale sa italijanima. Nakon učestvovanja na ključnom partizanskom savetovanju u Stolicama 1941., gdje je definisana struktura partizanske vojske, Končar se vraća u Dalmaciju. Stiže u Split sa zadatkom da podstakne i organizuje oružanu borbu. Pod njegovim vođstvom, Pokrajinski komitet KPH izdaje proglas koji poziva narod Dalmacije na ustanak. Uskoro su usledile i prve akcije - sabotaže na brodovima i bacanje bombi na talijansku vojnu muziku u Splitu. Istovremeno, vodio je oštru političku bitku protiv četničkih vođa poput Dobroslava Jevđevića i Ilije Birčanina, koje je partijski bilten optuživao za otvorenu saradnju sa okupatorom i izdaju naroda. Njegov je cilj bio jasan: sprečiti da ustanak završi u kolaboraciji, kakvu će Dinarska četnička divizija uskoro i formalizovati sa italijanskim vlastima.

Tokom jedne od akcija u Splitu, 17. novembra 1941. godine, italijanski agenti ranili su ga i uhapsili. Iako su ga brutalno mučili, Končar je odbijao da oda bilo kakve informacije, pa čak i vlastiti identitet. Slomljene noge i teško ranjen, u očajničkom pokušaju bega 22. novembra skočio je s drugog sprata splitske bolnice, pri čemu je zadobio teške povrede glave, uključujući i frakturu lobanje na dva mesta. Tek nakon toga, uz pomoć policije NDH iz Zagreba koja je Italijanima dostavila stare policijske dosjee iz Kraljevine Jugoslavije, potvrđen je njegov identitet.

Italijanska policija ga je u svojim izveštajima izvještajima opisivala kao "najinteligentnijeg, najlukavijeg i najbistrijeg komunistu Jugoslavije". Nakon što je razotkriven, prebačen je u Šibenik, u zloglasni zatvor koji je služio kao mučilište za hiljade Dalmatinaca. Kroz njega je do kapitulacije Italije prošlo više od 6.300 ljudi. Posebni italijanski sud za Dalmaciju osudio ga je na smrt streljanjem.

Dalmatinski partizani pokušali su da organizuju njegovu razmenu za zarobljenog italijanskog oficira, ali taj je pokušaj propao nakon što je jedan partizan samoinicijativno ubio zarobljenika. Kada su ga nakon izricanja presude upitali želi li zatražiti pomilovanje, izgovorio je rečenicu koja će postati simbol nepokolebljivog otpora:

​- Milosti ne tražim, niti bih je imao prema vama!

Na stratište na Šubićevcu, uz Radeta Končara, izvedeno je još 25 antifašista. Bili su to Feđa Borožan, Ignacijo Brajević, Božo Dumanić, Jozo Dumanić, Paško Dumanić, Milivoj Jelaska, Života Katunalić, Dušan Kažimir, Ivo Kovačić, Jozo Kuzmić, Vojko Matošić, Stjepan Polić, Ante Poljičak, Božo Puljas, Nikola Purišić, Ante Radica, Jozo Ružić, Josip Siriščević, Petar Siriščević, Vicko Siriščević, Nikola Trebotić, Ante Vrdoljak, Karlo Vušković, Duje Žegarac i Nikola Žitko.

Prema svedočanstvima, dok su ih vezali za betonske stubove, leđima okrenute streljačkom vodu, Končar je raskopčao košulju, otkrio gola prsa i uzviknuo svoju poslednju naredbu.

​- Kukavice, pucajte u prsa!

Karabinjeri su ga silom okrenuli i privezali za stub. Dok su čekali smrtonosne hice, osuđenici su klicali slobodi i Komunističkoj partiji i uzvikivali parole protiv fašizma. Končar je već 1942. posthumno proglašen prvim narodnim herojem Jugoslavije, a njegovo ime postalo je neizostavan dio antifašističkog nasleđa. Danas se na mestu njihovog stradanja nalazi Spomen-park Šubićevac, gde se svake godine polaganjem venaca i karanfila na betonske stubove predstavnici antifašističkih udruženja, lokalnih vlasti i članovi porodica sećaju njihove žrtve.

(Telegraf.rs/express.24sata.hr)