Novi guverner Okinave traži odlazak 9.000 američkih vojnika: Ubistvo žene u hotelu pokrenulo buru u Japanu

Novi guverner japanskog ostrva Okinava, na kojem je smeštena velika većina američkih vojnika u ovoj dalekoistočnoj zemlji, zatražio je od armije Sjedinjenih Američkih Država da hitno ispuni obaveze definisane sporazumom iz 2006. godine i izmesti 9.000 svojih pripadnika van ovog ostrva.

Guverner Genta Kođa izneo je ovaj zahtev 4. novembra u intervjuu za list Mainjići, a povod je nedavni zločin u kojem je pripadnik američkih oružanih snaga usmrtio tridesetdevetogodišnju Japanku. Njegov stav je jasan - smanjenje broja američkih vojnika na ostrvu direktno bi umanjilo verovatnoću događanja krivičnih dela i nesreća.

Preporučujemo

Prema sporazumu koji su Tokio i Vašington potpisali pre tačno 20 godina, planirano je da 9.000 američkih marinaca bude premešteno na američko ostrvo Guam, Havaje i druge lokacije van teritorije Japana kako bi se rasteretilo lokalno stanovništvo Okinave. Ipak, taj proces se odvija izuzetno sporo: ostrvo je napustilo svega stotinu pripadnika, i to tek 2024. godine - punih 18 godina nakon postizanja dogovora o etapnom povlačenju trupa.

Baze na malom prostoru

Okinava je najveće ostrvo arhipelaga Rjukju i broji 1,3 miliona stanovnika. Iako zauzima tek 0,46 odsto ukupne japanske teritorije, na njoj se nalazi čak 70 procenata američkih vojnih baza u Japanu. Tamo je raspoređeno više od 30 kasarni i pratećih vojnih objekata SAD, među kojima je najveća vazduhoplovna baza Kadena.

Ukupan broj američkih državljana povezanih sa bazama na Okinavi dostiže oko 80.000, što uključuje aktivne vojnike, civilno osoblje zaposleno u vojsci i članove njihovih porodica, dok sam vojni kontingent broji između 25.000 i 30.000 pripadnika.

Žitelji ovog ostrva, koje važi i za omiljenu turističku destinaciju građana Zemlje izlazećeg sunca, već decenijama trpe posledice vojnog prisustva. Pored incidenata poput pada letelica, udesa koje izazivaju vojnici i stradanja civila tokom vežbi bojevom municijom, stalan problem predstavljaju i krivična dela: ubistva, provale i pljačke.

Zvanični policijski podaci svedoče o razmerama problema: u periodu od 1989. godine do sredine 2026. japanskoj policiji prijavljeno je ukupno 4.998 krivičnih dela u kojima su učestvovali američki vojnici i njihove porodice, a više od polovine, čak 2.447 slučajeva, dogodilo se upravo na Okinavi.

Ubistvo u hotelu i hapšenje tokom policijskog časa

Genta Kođa (43), koji je po zanimanju farmaceut, preuzeo je dužnost guvernera Okinave poslednjeg dana septembra. Na lokalnim izborima je nastupio kao nezavisni kandidat uz podršku vladajuće Liberalno-demokratske partije, porazivši dugogodišnjeg guvernera Denija Tamakija.

Samo nekoliko dana nakon njegovog stupanja na funkciju dogodilo se ubistvo koje se stavlja na teret dvadesetogodišnjem američkom marincu. Telo opljačkane japanske državljanke pronađeno je 3. oktobra u hotelu u Nahi, glavnom gradu prefekture Okinava. Vojska SAD je nakon toga proglasila tridesetodnevnu zabranu izlaska vojnika iz kasarni.

Međutim, nova eskalacija usledila je kada je usred trajanja te zabrane priveden još jedan američki vojnik zbog vožnje u alkoholisanom stanju. To je dodatno podgrejalo nezadovoljstvo građana, proteste i zahteve za potpuno povlačenje američkih trupa.

Iako vladajuća Liberalno-demokratska partija, kojoj je Kođa politički blizak, vidi prisustvo američke armije kao strateški faktor odvraćanja od kineske i severnokorejske vojske, tragični događaji sa početka oktobra primorali su novog guvernera da u prestoničkom listu „Mainjići” jasno zatraži primenu sporazuma iz 2006. godine i osetno smanjenje američkih trupa.

(Telegraf.rs/RTS)