NOVA INVAZIJA! Opasna vrsta širi se Jadranom: Morski orah ozbiljno preti, a naučnici prave SISTEM ZA PRAĆENJE

Naučnici i institucije iz Hrvatske i Italije, u okviru prekograničnog projekta ALIENA, finansiranog sredstvima Evropske unije, sprovode istraživanja i razvijaju zajednički sistem ranog upozoravanja i praćenja stranih i invazivnih vrsta u Jadranskom moru.

Povećanje broja alohtonih organizama, koji u Jadran najčešće dospevaju putem balastnih voda ili pričvršćeni za trupove brodova, predstavlja sve veći izazov za ekosistem i privredu, naročito kada nove vrste, poput morskog oraha (Mnemiopsis leidyi), uspostave populacije i ugroze resurse autohtonih vrsta.

Preporučujemo

"Konkurišu za hranu, stanište i druge resurse"

Jedna od ciljnih vrsta, koje se intenzivno proučavaju, jeste upravo morski orah, poreklom iz zapadnog Atlantika, koji se hrani zooplanktonom i time direktno konkuriše sitnoj plavoj ribi.

Dr sc. Danijela Marić Fankuhen iz Centra za istraživanje mora u Rovinju, pri Institutu “Ruđer Bošković”, objašnjava posledice pojave takvih organizama po domaći ekosistem.

“Invazivne vrste mogu da konkurišu autohtonim jadranskim vrstama za hranu, stanište i druge resurse. Na primer, ako troše isti izvor hrane, domaćim vrstama ostaje manje hrane, što je važno za vrste poput sitne plave ribe, resursa koji se koristi vekovima“, navela je.

Prikupljanje podataka sa specifičnih lokacija

Istraživači povezuju terenska opažanja sa računarskim modelima kako bi procenjivali uslove koji pogoduju širenju nepoželjnih organizama i pratili njihovo kretanje, prenosi Dnevno.hr.

Prikupljanje podataka sa specifičnih lokacija omogućava izradu preciznijih karata širenja, što je od ključnog značaja jer se vrste prenete balastnim vodama mogu iznenada pojaviti direktno u lukama.

Rano otkrivanje novih stanovnika omogućava nadležnim organima da dobiju preko potrebno vreme za prilagođavanje zakonskih propisa i uvođenje mera kontrole ili uklanjanja.

"Molekularne metode pružaju novi uvid"

Stručnjaci u svom radu sve više primenjuju i napredne molekularne metode koje omogućavaju prepoznavanje organizama koje je zbog njihove male veličine ili sličnosti sa drugim organizmima teško uočiti klasičnim pristupom.

“Molekularne metode pružaju nam potpuno novi uvid u biodiverzitet Jadrana. Otkrivamo vrste koje ranije nisu bile na našim spiskovima, ali to ne znači da su sve nove ili invazivne. Neke su možda oduvek bile ovde, samo ih ranijim metodama nismo mogli prepoznati“, ističu oni.

Samom sistemu praćenja promena u moru mogu da doprinesu i građani, kupači i ronioci. Putem aplikacije Crafting the Sea javnost može da obavesti naučnike o opažanju neuobičajenih morskih organizama slanjem fotografije i podataka o vremenu i lokaciji pronalaska.

(Telegraf.rs)