• 0

Hoperovi „Noćni sokolovi“ među vrhovima američke umetnosti: Kratka priča iza velikog umetničkog dela

Edvard Hoper spada u red velikih američkih slikara, upravo karakteristično američkih i stoga u dobroj meri neshvaćenih i nepriznatih na Starom kontinentu, a njegova najpoznatija slika jedna je od ikona američkog načina života

  • 0
Američko slikarstvo, Istorija umetnosti, Kratka priča iza velikog umetničkog dela

„Noćni sokolovi“, Edvard Hoper, 1942. Foto: Wikimedia Commons/Public domain/Art Institute of Chicago/artic.edu/Canoe1967

Edvard Hoper (1882—1967) bio je američki slikar i grafičar, koji se nakon studija u Njujorku preselio u Evropu, gde se u Parizu upoznao bliže sa nasleđem impresionista, a po povratku uz Sjedinjene Države posvetio realizmu, postavši tokom narednih decenija jedan od glavnih predstavnika „američke scene“, pravca koji je prenosio osećaj nacionalizma i romantizma u prikazima američke svakodnevice, i koji je objedinjavao tzv. američki regionalizam i socijalni realizam, drugde poznat kao urbani realizam.

Hoper spada u red velikih američkih slikara, upravo karakteristično američkih i stoga u dobroj meri neshvaćenih i nepriznatih na Starom kontinentu, koji se iznad svega interesovao za prikaze rđavih strana velegradskog života Novog sveta, kao što su usamljenost u gomili, otuđenost, melanholija; no, jednake visine dostigao je i predstavama tipičnih američkih pejzaža, po kojima je takođe poznat, i priznat u istoriji umetnosti. Drži se za jednog od preteča foto-realizma.

Njegova najčuvenija slika nesumnjivo su „Noćni sokolovi“ (eng. Nighthawks), dovršena 21. januara 1942. godine, koja prikazuje ljude u dajneru, specifično američkom tipu malog restorana, kakvih ima širom SAD ali kakvi se posebno sreću na severoistoku i srednjem zapadu te zemlje; dajner se nalazi u centru grada, noć je na slici, a prizor posmatramo kroz staklo velikog prozora, to jest „izloga“. Iz dnevnika, koji su Hoper i njegova supruga Džozefin vodili još od 1924. godine, kada su stupili u brak, u kojem su nastajali nacrti svih njegovih slika, saznajemo da naziv slike možda predstavlja referencu na kukasti nos čoveka koji za šankom sedi pored dame u crvenom.

Američko slikarstvo, Istorija umetnosti, Kratka priča iza velikog umetničkog dela

„Noćni sokolovi“, Edvard Hoper, 1942, detalj. Foto: Wikimedia Commons/Public domain/Art Institute of Chicago/artic.edu/Canoe1967

Relevantni dnevnički unos, između ostalog, kaže: „Noć + blistava unutrašnjost jeftinog restorana. Svetli predmeti: šank od trešnjevine + vrhovi okolnih stolica [...] Zgodni plavokosi momak u belom (odelo, kapa) unutar šanka. Devojka u crvenoj bluzi, smeđokosa, jede sendvič. Čovek noćni soko (kljun) u crnom odelu, sivom šeširu, s crnom trakom, plavoj košulji (čistoj) drži cigaretu. Druga figura mračna i zlokobna od pozadi--sleva...“

Slika je mesec dana bila izložena u galeriji „Rens“, nakon čega je za tri hiljade dolara kupljena od strane Umetničkog instituta Čikaga, gde se i danas nalazi. Vremenom je stekla kultni status u Americi, jedna je od najprepoznatljivijih u toj zemlji, i predmet je velikog broja omaža u slikarstvu, kiparstvu, filmu (Ridli Skot je prilikom snimanja „Blejd ranera“ neprestano svom timu mahao reprodukcijom slike pa je ona ostvarila snažan uticaj na estetiku tog klasika svetske i američke kinematografije), muzici (Tom Vejts ima album iz 1975. koji se zove „Nighthawks at the Diner“), književnosti; bila je predmet i parodija, a ona iz „Simpsonovih“ je svakako je najčuvenija.

Inače, mnogo se diskutovalo o lokaciji ovog dajnera; najverovatnije se radi o lokalu u Grinič vilidžu na Menhetnu, pošto je i sam Hoper rekao da je bio nadahnut „restoranom na Grinič aveniji gde se dve ulice susreću“, doduše, dodavši i da je „pojednostavio scenu u dobroj meri i načinio restoran većim“ nego što je bio u stvarnosti.

Poštovaoce njegovog lika i dela ovi su komentari dali u potragu za tim dajnerom, ali potraga nikada nije urodila plodom; moguće je da se radi o praznom placu na Malri skveru gde se seku Grinič avenija, Sedma avenija Jug i Zapadna 11. ulica, sedam blokova zapadno od Hoperovog ateljea na Vašington skveru; na tom mestu se nekada nalazila benzinska stanica, a sa njene desne strane se od kraja tridesetih do početka pedesetih nalazio mali dajner.

(P. L.)

Telegraf.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.

Komentari

Preporuka sa Weba

by Content Exchange

Google preporuke

Najnovije vesti

Dozvoljavam da mi Telegraf.rs šalje obaveštenja o najnovijim vestima