Remek-delo baroka u srcu Beograda: Hendlov „Mesija” u katedrali Uznesenja Blažene Device Marije

Foto: Promo

Ljubitelji klasične muzike u prestonici imaće privilegiju da u nedelju, 11. januara 2026. godine, prisustvuju izvođenju jednog od najveličanstvenijih dela u istoriji muzike - oratorijuma „Mesija” Georga Fridriha Hendla. Koncert će se održati u impresivnom ambijentu Katedrale Uznesenja Blažene Device Marije (Hadži Milentijeva 75) sa početkom u 18 časova.

Preporučujemo

Ovaj monumentalni oratorijum u tri dela, koji vekovima oduševljava publiku širom sveta svojom dramatičnošću i duhovnom dubinom, izvešće istaknuti umetnici iz Osijeka. Pred beogradskom publikom nastupiće Akademski pevački hor AUKOS i orkestar Camerata Pannonica, pod dirigentskom palicom renomirane profesorke Antoanete Radočaj Jerković.

Solističke deonice poverene su vrsnim umetnicima bogatog međunarodnog iskustva: sopranu Anji Papi Peranović, mecosopranu Sofiji Cinguli, tenoru Chrisu Mostertu i basu Berislavu Jerkoviću. Njihova interpretacija Hendlovih arija i horova obećava vrhunski umetnički doživljaj i dostojanstven početak nove koncertne sezone.

Organizacija ovog kulturnog događaja rezultat je uspešne saradnje više institucija. Suorganizatori koncerta su Beogradska nadbiskupija, Kulturni centar Beograda i Fakultet muzičke umetnosti, čime se još jednom potvrđuje važnost regionalnog povezivanja i zajedničkog negovanja vrhunske muzičke baštine.

Oratorijum „Mesija”, poznat po čuvenom horu „Aleluja”, predstavlja krunu Hendlovog stvaralaštva. Izvođenje ovog dela u akustičnom prostoru beogradske katedrale pružiće posetiocima jedinstvenu priliku da osete snagu barokne muzike u njenom punom sjaju.

Ulaz na koncert je prilika da se beogradska publika još jednom susretne sa umetnicima iz Hrvatske i uživa u interpretaciji koja spaja tehničku preciznost i duboku emociju.

Akademski pevački hor AUKOS

Akademski pevački hor najstariji je i najreprezentativniji umetnički ansambl Akademije za umetnost i kulturu u Osijeku, osnovan 1985. godine. Od početaka do danas, Akademski pevački hor predstavlja važan deo identiteta Akademije, Osijeka i Slavonije, omiljeno je mesto susreta i umetničkog delovanja sadašnjih i bivših studenata, profesora i svih generacija muzičara. Dirigentkinja i umetnička direktorka hora je prof. dr Antoaneta Radočaj-Jerković.

Hor je tokom godina ostvario veliki broj različitih, veoma uspešnih samostalnih koncerata, kao i značajnih projekata koji obuhvataju: međunarodne koncertne turneje i saradnje (Slovenija, Austrija, Srbija, Mađarska, Bosna i Hercegovina, Francuska, Belgija, Holandija, Nemačka, Slovačka, Češka, Italija, Kina, Poljska...), nastupe u zajedničkim projektima sa drugim ansamblima, osvojene nagrade na međunarodnim i nacionalnim horskim takmičenjima, učešće u operskim predstavama, snimanje nosača zvuka i druge umetničke projekte.

Hor je razvio saradnju sa značajnim orkestrima, dirigentima i solistima iz Hrvatske, Mađarske i Srbije, od kojih treba izdvojiti orkestar Panonske filharmonije, Orkestar i ansambl Opere HNK u Osijeku, Simfonijski duvački orkestar Hrvatske vojske, Vojvođanski simfonijski orkestar, Orkestar Virtuozzo – Subotica, orkestre muzičkih akademija iz Pečuja, Novog Sada i Zagreba.

Od većih klasičnih muzičkih dela, hor je izveo sledeće kompozicije:

C. Orff: Carmina Burana; J. S. Bach: Johannes Passion, Weihnachtsoratorium; W. A. Mozart: Krönungsmesse; G. Fauré: Requiem; L. van Beethoven: IX simfonija; B. Britten: War Requiem; A. Bruckner: Misa u e-molu; F. Schubert: Deutsche Messe; A. Bruckner: Requiem u d-molu; B. Britten: A Ceremony of Carols; M. Duruflé: Requiem; G. Puccini: Messa di Gloria; A. Ramírez: Missa Criolla; opere: W. A. Mozart: Così fan tutte; G. Donizetti: Ljubavni napitak; W. A. Mozart: Čarobna frula; G. Bizet: Carmen; J. Strauss ml.: Slepi miš; H. Purcell: Didona i Enej; S. Rahmanjinov: ciklus Svenoćno bdenje; Z. Grgošević: ciklus Okolo žnjačkog venca; I. Brkanović: Krijes planine; D. Bobić: oratorijumi Izaija i Jerihon; B. Britten: The World of the Spirit; J. Trotta: Septem ultima verba; J. Rutter: Magnificat, Mass of the Children; A. L’Estrange: Zimbe; A. Waignein: Magnificat; G. B. Pergolesi: Magnificat, Stabat Mater; A. Marković: Hrvatske mise in D; Bruno Vlahek: Stabat Mater i brojna druga antologijska vokalna i vokalno-instrumentalna dela.

Prof. dr Antoaneta Radočaj-Jerković je dirigentkinja i muzička pedagoškinja. Diplomirala je dirigovanje na Fakultetu umetnosti Univerziteta u Pečuju (Mađarska), solo pevanje na Muzičkoj akademiji u Zagrebu, kao i muzičku pedagogiju na Pedagoškom fakultetu u Osijeku. Doktorirala je na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Zagrebu i na Univerzitetu J. J. Strossmayera u Osijeku. Dirigentski se usavršavala u SAD, Mađarskoj, Nemačkoj i na prestižnim muzičkim akademijama Eastman School of Music i Westminster Choir College. Od svoje sedamnaeste godine do danas, kontinuirano radi sa više pevačkih horova i ansambala – Vokalni ansambl Brevis, Akademski pevački hor AUKOS, Kamerni hor Akademije, Akademski pevački hor Strossmayer, Dečji hor Osječki zumbići, Ženski vokalni ansambl Akademije. Zaposlena je na Akademiji za umetnost i kulturu u zvanju redovne profesorke na predmetima iz oblasti horske umetnosti, dirigovanja i muzičke pedagogije. Za svoj umetnički rad višestruko je nagrađivana i primila je preko trideset nagrada na nacionalnim i međunarodnim festivalima i takmičenjima, od kojih treba istaći zlatne medalje na međunarodnim takmičenjima u Sankt Peterburgu (Rusija), Langolenu (Velika Britanija), Helsingborgu (Švedska), Sjamenu (Kina), Varni (Bugarska), Sidneju (Australija)... Snima za radio i televiziju i do sada je izdala četrnaest nosača zvuka. Dobitnica je državne nagrade Ivan Filipović za ostvarene rezultate u oblasti visokog obrazovanja, kao i javnog priznanja Grb Grada Osijeka za poseban doprinos muzičkoj kulturi i umetnosti. Objavljuje i izlaže radove iz oblasti horske muzike i muzičke pedagogije u domaćim i stranim časopisima, kao i na naučnim i umetničkim skupovima u zemlji i inostranstvu. Autorka je knjiga Pevanje u nastavi muzike i Horsko pevanje u vaspitanju i obrazovanju, kao i urednica brojnih zbornika radova i notnih izdanja. Članica je nacionalnih i međunarodnih žirija na takmičenjima horske muzike i redovno održava seminare, predavanja i radionice za vođe pevačkih horova.

Camerata Pannonica je kamerni ansambl koji okuplja istaknute muzičare iz Osijeka i Pečuja. Osnovan je kao izdvojeni ansambl simfonijskog orkestra iz zajedničke želje za specijalizovanim bavljenjem oratorijumskom i kamernom muzikom.

Repertoar ansambla obuhvata širok raspon muzičkih perioda i stilova – od ranog baroka do savremene muzike. Posebno mesto zauzimaju kamerna i vokalno-instrumentalna dela kompozitora kao što su J. S. Bach, G. F. Händel, Vivaldi, Pergolesi, Telemann, Mozart, Schubert, Brahms, Dvořák i brojni drugi.

Camerata Pannonica najviše neguje izvođenja kantata, oratorijuma, misa, svita, kamernih opera...

Ansambl redovno nastupa u Hrvatskoj, Mađarskoj i regionu, a među važnijim projektima izdvaja se serija koncerata u kulturnom centru Kodály – ciklus „Kamerna muzika na dohvat ruke“, saradnja sa vokalnim solistima, kao i tematski koncerti posvećeni duhovnoj i svetovnoj muzici.

U nastupima Camerate Pannonice izražava se kolektivna posvećenost muzičkim delima, originalnosti kompozitorskih ideja, stilskoj jasnoći i interpretacijskoj dubini, što ih čini jednim od najposebnijih kamernih sastava panonskog prostora.

Anja Papa Peranović (sopran) diplomirala je pevanje na Akademiji za umetnost i kulturu u Osijeku u klasi prof. Berislava Jerkovića, a na istoj Akademiji diplomirala je i klavir. Zaposlena je kao asistentkinja na Odseku za muzičku umetnost. Od dosadašnjih pevačkih nastupa treba istaći uloge Despine (Così fan tutte), Đanete (L’elisir d’amore), Suzane (Le nozze di Figaro), Muzete (La Bohème), Nele (Gianni Schicchi), Pamine (Die Zauberflöte), Done Ane (Don Giovanni), Serpine (La serva padrona), Armide (Rinaldo). Sarađivala je sa istaknutim orkestrima: Segedinska filharmonija, Panonska filharmonija, New Trinity Baroque Orchestra, Kamerni orkestar Luke Sorkočevića itd. Na polju koncertnog repertoara istakla se kao solistkinja u Orfovoj kantati Carmina Burana i oratorijumu Bruna Vlaheka Stabat Mater. Na Univerzitetu Mozarteum u Salzburgu usavršavala se kod prof. Mišel Krajder (Michele Creider), prof. Klaudije Viske (Claudia Visca), Nikolasa Kleptona (Nicholas Clapton), Keti Prajs (Kathy Price), Čen Rajs (Chen Reiss) i Ane Samuil (Anne Samuil). Redovno nastupa kao operska i koncertna solistkinja u Hrvatskoj i inostranstvu (Italija, Velika Britanija, Mađarska, Austrija, Bosna i Hercegovina, Grčka, Srbija, Jordan, Španija, Francuska, itd.).

Sofija Cingula (mezzosopran) diplomirala je pevanje na Univerzitetu za muziku i scenske umetnosti u Beču, a potom se usavršavala na Muzičkoj akademiji u Zagrebu. Njeni koncertni i operski nastupi obuhvataju širok i raznolik repertoar – od rane muzike sve do modernih praizvođenja savremenih autora koji joj neretko i posvećuju svoje kompozicije. Nastupala je u Hrvatskoj, Austriji, Sloveniji, Nemačkoj, Italiji, Mađarskoj, Švajcarskoj i Južnoj Koreji, a sa ansamblima bečke Volksopere i Neue Oper Wien na turnejama po Japanu i Kini. Posebno treba istaći koncerte sa orkestrima Wiener Concert-Verein (Musikverein u Beču), Hofkapelle München, Cameratu Serbicu, Varaždinski kamerni orkestar, kao i Hrvatski barokni ansambl. Od značajnijih nastupa vredi pomenuti one na „Varaždinskim baroknim večerima“, u Hrvatskom muzičkom zavodu, Hrvatskim narodnim pozorištima u Zagrebu, Splitu i Rijeci, Istarskom narodnom pozorištu, dvorani Ljubljanske filharmonije, kao i u beogradskom „Kolarcu“. Vokalnom pedagogijom aktivno se bavi dugi niz godina – kao nastavnica pevanja u Muzičkoj školi u Varaždinu, a potom kao vanredna profesorka na Muzičkoj akademiji u Puli i na Univerzitetu Sever.

Chris Mostert (tenor), Južnoafrička Republika, debitovao je kao Nemorino u Donicetijevoj operi L’Elisir d’Amore, nakon čega je nastavio da izvodi operske uloge među kojima su Alfred u Slepom mišu, Tamino u Čarobnoj fruli, Remendado u Karmen, Don Ramiro u Pepeljugi, Trike u Evgeniju Onjeginu, Flavio u Normi, Bastijen u Bastijenu i Bastijeni, Kaspar u Amal i noćni posetioci. Redovno dobija pozive i peva solističke uloge u oratorijumima, pasijama i kantatama J. S. Bacha, W. A. Mozarta, G. F. Händela, M. Charpentiera i C. Monteverdija, u Južnoj Africi i inostranstvu. Pevao je tri sezone u Švajcarskoj, u Konzert und Theater St. Gallen. Bivši je student prof. Vernera Nela i student Eme Renci. Chris Mostert je član ansambla Sempre Opera, operskog ansambla sa sedištem u Pretoriji u Južnoj Africi.

Berislav Jerković (bariton) diplomirao je pevanje, dirigovanje i muzičku pedagogiju (muzičke akademije u Zagrebu, Pečuju i Osijeku); doktorski studije završio je na Univerzitetu u Zagrebu. Pevao je brojne solističke uloge u Osijeku, Zagrebu, Novom Sadu, Skoplju, Splitu, Pečuju, Dubrovniku, Johanesburgu i Beogradu u sledećim operama: Don Giovanni, Gianni Schicchi, L’elisir d’amore, Rigoletto, Così fan tutte, Un ballo in maschera, La Bohème, Eugene Onegin, I Pagliacci, Čarobna frula, Carmen, Ivica i Marica, La sonnambula, Figarova ženidba, Tosca, La serva padrona, Ero s onoga svijeta itd. Nastupao je sa brojnim orkestrima u oratorijumskim i koncertnim naslovima, i održao solističke recitale na koncertima i festivalima u Hrvatskoj, Sloveniji, Srbiji, Mađarskoj, Jordanu, Makedoniji, Nemačkoj, Austriji, Češkoj, Bugarskoj, Grčkoj, Portugalu, Italiji, Španiji, Venecueli, SAD, Belgiji, Kini i Južnoj Africi. Sa Hrvatskim baroknim ansamblom i Savaria Baroque Ensemble sarađuje u izvođenjima dela starih majstora muzike. Umetnički je direktor ansambla Opera Pannonica i Međunarodnog pevačkog takmičenja Lav Mirski u Hrvatskoj. Redovni je profesor na Akademiji umetnosti u Osijeku (Pevanje, Operski studio, Kamerno pevanje) i šef Odseka za muzičku umetnost.

O Oratorijumu:

Messiah (Mesija), HWV 56

Messiah (Mesija), HWV 56, jedno je od najpoznatijih i najizvođenijih dela Georga Fridriha Hendla, kao i centralno ostvarenje baroknog sakralnog oratorijuma. Nastao je u izuzetno kratkom periodu, tokom avgusta i septembra 1741. godine, a već je od prvih izvođenja stekao glas dela koje na poseban način povezuje muzičku retoriku, duhovnu poruku i upečatljivu melodijsku izražajnost. Upravo ta spojivost dramskog, meditativnog i svečanog čini Mesiju jednim od najprepoznatljivijih simbola evropske muzičke baštine.

Praizvođenje je održano 13. aprila 1742. u Dablinu. Nakon uspeha u Irskoj, Mesija je izveden i u Londonu, gde je s vremenom postao jedno od najcenjenijih i najizvođenijih dela 18. veka.

Za razliku od većine Hendlovih oratorijuma, Mesija nema strogu dramsku radnju ni pojedinačne likove, već se temelji na sintezi biblijskih tekstova koje je odabrao, povezao i prilagodio Čarls Dženens (Charles Jennens). Reč je o poetski oblikovanom sledu proročkih starozavetnih najava, novozavetnih odlomaka i meditativnih refleksija. Delo je strukturirano u tri dela:

I deo – Proročanstvo o dolasku Mesije i Hristovo rođenje

II deo – Hristovo stradanje, vaskrsnuće i širenje Jevanđelja

III deo – Otkupljenje i slavljenje pobede nad smrću

Unutar navedenih celina smenjuju se recitativi, arije, horski i instrumentalni brojevi, pri čemu hor ima izuzetno istaknutu dramaturšku i simboličku funkciju. Od svečanog početka u horu And the Glory of the Lord, preko dramatičnih prizora drugog dela, slavnog Hallelujah i završnog Amen, horski stavovi nose snažnu retoričku težinu i često predstavljaju vrhunce pojedinih muzičkih delova oratorijuma.

Hendlov muzički jezik u Mesiji obeležen je jasnoćom, preglednošću i izraženim osećajem za dramsku gradaciju. Arije donose intimniji, meditativni komentar, dok horovi svojim kontrastima, polifonom gustinom i svečanim homofonim stavovima stvaraju snažan emocionalni utisak. Završni deo oratorijuma donosi muzičku progresiju prema velikom horskom finalu Worthy is the Lamb i fugiranom Amen, koji zaokružuju delo u duhu trijumfalne duhovne proslave.

Mesija je tokom istorije postao mnogo više od baroknog oratorijuma: to je delo koje svojom jedinstvenom lepotom, muzičkim bogatstvom, retoričkom uverljivošću i univerzalnom tematikom izaziva snažan utisak i kod savremenih slušalaca. Istovremeno monumentalan i ličan, Mesija je jedno od najomiljenijih i najčešće izvođenih dela zapadnoevropske muzičke tradicije.

(Telegraf.rs)