Bajka na Savi: Pogledajte mesečinu koja je obasjala Beograd i stari most koji je otišao u istoriju

Most kralja Aleksandra bio je prvi stalni drumski i tramvajski most preko Save u Beogradu, podignut posle gotovo dva i po veka čekanja na trajnu vezu između dve obale. Predstavljao je jedno od najznačajnijih infrastrukturnih dostignuća prestonice između dva svetska rata i simbol modernizacije tadašnje države.

Most je završen i svečano otvoren 1934. godine, u čast kralja Aleksandra I Karađorđevića, ubijenog nekoliko meseci ranije u Marselju. Svojom impozantnom konstrukcijom i monumentalnim stubovima u srpsko-vizantijskom stilu dominirao je panoramom grada. Bio je viseći most sa čeličnim lancima, pa je među Beograđanima ubrzo dobio nadimke Lančani i Viseći most, dok se u narodu često nazivao i Zemunski most, jer je povezivao centar Beograda sa Zemunom.

Preporučujemo

Izgradnja mosta označila je početak intenzivnijeg razvoja leve obale Save i stvaranje urbanih temelja budućeg Novog Beograda. Preko njega su saobraćali automobili, pešaci i tramvaji, a most je bio ključna saobraćajna arterija grada.

Ipak, njegova sudbina bila je kratkog daha. Na samom početku Drugog svetskog rata, u aprilu 1941. godine, most je srušila Vojska Kraljevine Jugoslavije kako bi usporila napredovanje nemačkih trupa. Deset godina nakon završetka, monumentalna građevina nestala je u ratnom vihoru. Njegovi ostaci dodatno su oštećeni tokom savezničkog bombardovanja 1944. godine.

Na temeljima nekadašnjeg mosta, koristeći sačuvane delove stubova, podignut je 1956. godine novi most — današnji Brankov most, koji i danas predstavlja jednu od najprometnijih saobraćajnica u Beogradu. Iako arhitektonski drugačiji, on stoji na istom mestu i čuva deo konstrukcijskog nasleđa svog prethodnika.

Zanimljivo je da Most kralja Aleksandra simbolično „živi” i van prestonice. Delovi njegove čelične konstrukcije iskorišćeni su za izgradnju Savskog mosta u Kraljevo, koji je potom postavljen preko reke Ibar. Tako su fragmenti nekadašnjeg beogradskog giganta pronašli novu funkciju i nastavili da služe građanima, ovoga puta u srcu Srbije.

Iako je postojao svega sedam godina, Most kralja Aleksandra ostao je upamćen kao simbol jednog ambicioznog vremena, urbanog uzleta i tragične istorije koja je obeležila Beograd u 20. veku.

(Telegraf.rs)