Položajnik u srpskoj tradiciji ima VEOMA DUBOK ZNAČAJ! Vezan je za same početke našeg roda

Iako ga danas doživljavamo kao dragog gosta ili komšiju koji nam donosi sreću, etnološka istraživanja otkrivaju šokantnu istinu: položajnik je drevna inkarnacija mitskog pretka, a običaji koji ga prate stariji su od hrišćanstva i sežu duboko u slovensku praistoriju.

Božićno jutro u Srbiji nezamislivo je bez položajnika (ili polaženika) - prve osobe koja prelazi kućni prag. Dok ga domaćica daruje čarapama, a domaćin rakijom, retko ko se zapita zašto ovu osobu pokrivamo vunenim guberom ili zašto on "džara" vatru prizivajući blagostanje. Odgovor leži u prašnjavim latinskim rukopisima iz 15. veka i magijskim radnjama koje su Srbi sačuvali u njihovom najizvornijem, "primitivnom" obliku.

Preporučujemo

Nedavno skrenuta pažnja na stare latinske spise potvrđuje da je običaj položajnika postojao kod Čeha i Poljaka još pre šest vekova, ali je tamo vremenom iščezao ili se transformisao do neprepoznatljivosti.

- Zanimljivo je da je kod Srba, sve do današnjeg dana, sačuvan taj običaj verno i u punoj svojoj snazi -navode istraživači. Dok su drugi narodi zaboravili svoje korene, srpski seljak je kroz vekove preneo kultnu radnju koja je direktna veza sa našim slovenskim precima.

Jedna od najfascinantnijih teza etnologa jeste ona o životinjskom položajniku. Veruje se da je u najdubljoj prošlosti ulogu onoga koji donosi sreću igrala životinja. O tome svedoči običaj sa Kosova gde se položajnik ogrće kožuhom. Taj kožuh je zapravo "životinjski atribut", ostatak vremena kada je životinja bila jedini priznati posetilac sa "onoga sveta". Današnji čovek-položajnik samo je preuzeo ulogu koju je nekada imao mitski životinjski predak.

Svaki pokret položajnika u kući je strogo definisan ritual:

• Darivanje vatre: Ovo nije obična igra sa žarom. To je žrtva samom božanstvu koje se pojavljuje kroz vatru.
• Sedanje pod sto: U Sremu i istočnoj Srbiji, ovaj neobičan čin ima zagrobnu simboliku. Sedanje pod sto je način da se položajnik afirmiše kao biće iz drugog sveta (sveta mrtvih), slično običaju davanja "pomane" (podušja) za života.
• Zdravica: Kada domaćin podigne čašu položajniku, on to ne čini iz obične učtivosti. To je svečano apostrofiranje, ravno onom koje se upućuje mitskom pretku na slavi ili antičkom "dobrom demonu".

Suština položajnika, naročito onog "starinskog" koji bi se slučajno pojavio na vratima bez poziva, jeste njegova uloga inkarnacije mitskog pretka. Baš kao što Rumuni u Erdelju veruju da se u strancima kriju duše umrlih, tako je i srpski položajnik "božanski gost".

On je most između sveta živih i sveta duhova, a svaki dar koji mu damo zapravo je dar namenjen onima koji su bili pre nas, kako bi nam obezbedili rodnu godinu i zdravlje u kući.

(Telegraf.rs)