"Oko sokolovo" ste svi videli, a mi smo kročili u njegov dom: Ovako danas izgleda kuća u kojoj je živeo heroj

Srbija je u svojoj istoriji imala pregršt heroja koji su obeležili jedno vreme, naročito u Prvom Svetskom ratu. Jedan od njih je i čuveni Dragutin Matić, izviđač poznatiji kao "Oko Sokolovo". Ekipa Telegraf.rs je posetila njegovo rodno selo Kaletinac gde je danas Spomen kuća, renovirana pre par godina i slobodna je za posetioce.

Posetili smo kuću Dragutina Matića: Ovde je živelo "Oko sokolovo", evo kako danas izgleda

Preporučujemo

Ko je bio Dragutin Matić?

Dragutin Matić, rođen 10. januara 1888. godine u selu Kaletinac na obroncima Suve planine, ostao je upamćen kao jedan od najslavnijih ratnih izviđača u istoriji srpske vojske. Poznat pod nadimkom "Oko sokolovo", Matić je svojim pogledom i izuzetnim izviđačkim sposobnostima postao simbol budnosti, predanosti i hrabrosti koja je obeležila srpsku vojsku tokom Balkanskih ratova i Prvog svetskog rata.

Matić je rođen kao najmlađe od šestoro dece seljaka Peše i Nevene Matić. Nakon što je rano ostao bez roditelja, odgoj mu je preuzeo stariji brat. U detinjstvu nije formalno pohađao školu, ali je naučio da čita i piše.

Poznat je po tome da je od mladosti radio teške poslove kako bi izdržavao porodicu, uključujući i pečalbu kao građevinski radnik. Godine 1910. Matić odlazi u Beograd da odsluži vojni rok u Kraljevskoj srpskoj vojsci. Tamo je regrutovan, prvobitno kao konjanik, ali će kasnije biti premešten u pešadiju.

Ratni put - Balkanski ratovi i Veliki rat

Njegova vojna karijera obuhvata učestvovanje u Balkanskim ratovima (1912–1913) i Prvom svetskom ratu (1914-1918). Matić je najpoznatiji po svojim izviđačkim zadacima - izlazio bi daleko ispred svojih jedinica kako bi posmatrao i procenjivao neprijateljske položaje, a zatim preneo te informacije nazad svojim nadređenima. Upravo ta budnost i oštar pogled učinili su da njegova fotografija, nastala 1914. godine, postane svojevrsni simbol ratne budnosti i borbene predanosti.

Poznata fotografija koju je napravio ruski fotoreporter Samson Černov zabeležila je Matića u uniformi, uspravnog stava i prodornog pogleda - slika koja je kasnije završila na naslovnicama, ratnim dokumentima, pa čak i na omotu gramofonske ploče Marš na Drinu iz 1965. godine, što je pomoglo da se identitet izviđača prepozna decenijama posle rata.

Za svoju hrabrost Matić je odlikovan sa dva Ordena Karađorđeve zvezde i tri Ordena Belog orla – najvišim vojnim počastima u tadašnjoj Srbiji.

Posleratni život i nasleđe

Nakon završetka ratova, Matić se vratio u svoje selo Kaletinac 1919. godine. Živeo je skromno, baveći se poljoprivredom i sezonskim poslovima, ali je uživao veliko poštovanje među meštanima. Bio je izabran za seoskog starešinu i opštinskog odbornika i zaslužan je za izgradnju vodovodnog sistema u Kaletincu koji je služio lokalnoj zajednici.

Tokom Drugog svetskog rata njegova porodica je sakrila njegova odlikovanja i dokumenta kako bi ih sačuvala od okupatora, ali su ta odlikovanja kasnije izgubljena.

Matić je umro 1. januara 1970. godine u rodnom mestu, u 82. godini, ostavivši iza sebe snažnu priču o čoveku koji je postao simbol srpskog ratnika - ne samo zbog svoje hrabrosti nego i zbog skromnosti kojom je živeo posle rata.

Značaj i sećanje

Danas je Dragutin Matić poznat kao najpoznatiji ratni izviđač srpske vojske iz Velikog rata. Njegova fotografija često se naziva "Oko sokolovo" i koristi se kao metafora za odlučnost i patriotizam. U njegovom rodnom mestu otvorena je spomen‑kuća posvećena njegovom životu i delu, a filmski dokumentarci i sećanja potomaka nastavljaju da čuvaju sećanje na njegov doprinos slobodi i odbrani otadžbine.

(Telegraf.rs)