Nadomak Beograda nalazi se "Evropska sahara": Spada u najneobičnije prirodne fenomene Starog kontinenta

Kada se govori o pustinjama, retko ko pomisli na Evropu. Kontinent poznat po rekama, šumama i zelenim pejzažima krije i potpuno drugačija lica prirode – prostranstva peska, suve visoravni i predela koji izgledaju kao da pripadaju Africi ili Bliskom istoku.

Od Španije do Islanda, širom Evrope postoje oblasti koje zbog klime, tla ili neobičnog reljefa podsećaju na prave pustinje. Neke su nastale prirodnim putem, dok su druge posledica ljudskog uticaja i višedecenijske degradacije zemljišta. Među njima se nalazi i jedno nesvakidašnje mesto u Srbiji, udaljeno svega sedamdesetak kilometara od Beograda.

Preporučujemo

Prava pustinja u srcu Španije

Najpoznatiji evropski pustinjski pejzaž nalazi se u Andaluziji, u španskoj pokrajini Almerija. Reč je o pustinji Tabernas, koja se smatra jedinom pravom pustinjom kontinentalne Evrope prema klimatskim kriterijumima.

Na ovom području godišnje padne manje od 250 milimetara kiše, dok letnje temperature često prelaze 40 stepeni. Upravo zbog svog surovog izgleda, Tabernas je decenijama služila kao prirodna scenografija za čuvene vestern filmove Serđa Leonea.

Vulkanski pejzaži i peščana mora

Na jugoistoku Španije nalazi se i Cabo de Gata-Níjar, područje poznato po vulkanskom tlu, suvoj klimi i dramatičnoj obali Mediterana. Ovaj prirodni park važi za jedno od najsušnijih mesta u Evropi.

Ništa manje impresivna nije ni oblast Bardenas Reales, čiji pejzaži podsećaju na scene sa druge planete. Vetar i erozija vekovima su oblikovali glinene stubove i stenovite visoravni, zbog čega je ovo područje postalo popularno i kao filmska lokacija.

U Španiji se nalazi i ogromna polupustinja Monegros, poznata po slanim jezerima i ekstremnim uslovima života, gde opstaju samo posebno prilagođene biljne i životinjske vrste.

Evropske dine i bele pustinje

Neobične pustinjske prizore krije i Italija. U Toskani se nalazi oblast Accona, poznata po belim glinenim brdima i usecima koje je oblikovala erozija. Iako nije prava pustinja, njen izgled ostavlja potpuno drugačiji utisak od tipičnih pejzaža Italije.

Na Sardiniji se prostire područje Piscinas, gde ogromne dine dosežu visinu i do 100 metara. Zbog prizora beskrajnog peska uz obalu, mnogi ovo mesto nazivaju "evropskom Saharom".

Pustinje nastale ljudskom greškom

Neka evropska sušna područja nisu nastala prirodno. Tako je u Rumuniji formirana takozvana Oltenska Sahara, koja se razvila nakon masovne seče šuma tokom prošlog veka. Bez prirodne zaštite, vetar i suša pretvorili su plodno zemljište u peščani pejzaž.

Slična priča vezuje se i za Bledovska pustinja u Poljskoj, kao i za Oleški pesci, gde su ljudske aktivnosti dovele do širenja peska i nestanka vegetacije.

Evropska Sahara u Srbiji

Među najneobičnijim prirodnim fenomenima Balkana izdvaja se Deliblatska peščara, ogromno peščano prostranstvo u južnom Banatu.

Ova oblast nastala je nakon povlačenja nekadašnjeg Panonskog mora, dok su snažni vetrovi tokom ledenog doba formirali dine karakterističnog oblika. Posebnu ulogu u oblikovanju pejzaža imala je košava, po kojoj je Deliblatska peščara i danas prepoznatljiva.

Iako je mnogi nazivaju pustinjom, ona je zapravo jedinstveni stepski ekosistem bogat retkim vrstama biljaka i životinja. Na ovom području registrovano je oko 900 biljnih vrsta, zbog čega je zaštićena kao Specijalni rezervat prirode.

Ledena pustinja Islanda

Jedan od najneobičnijih primera evropske "pustinje" nalazi se na Islandu. Ogromne unutrašnje visoravni ove ostrvske zemlje smatraju se polarnim pustinjama, iako klima nije suva.

Razlog leži u vulkanskom tlu koje gotovo trenutno upija vodu, pa na velikim površinama nema dovoljno vlage za razvoj vegetacije. Tako nastaju prostrani, pusti predeli koji izgledaju gotovo vanzemaljski.

Najveća evropska polupustinja

Na području Kaspijske nizije prostire se Kalmikija, najveći kontinuirani pojas polupustinje u Evropi. Naučnici smatraju da je intenzivna ispaša stoke tokom 20. veka značajno ubrzala širenje sušnih oblasti i nestanak prirodne stepe. Iako Evropa nije kontinent koji se tradicionalno povezuje sa pustinjama, njeni skriveni peščani i sušni pejzaži pokazuju koliko priroda može biti raznolika i nepredvidiva.

(Telegraf.rs)