Legendarni "Njuškar": Prvi autobus od Novog Pazara do BG išao je 12 sati - ovo su putnici radili pre toga

Prva autobuska linija Novi Pazar-Beograd predstavljala je istorijsku prekretnicu koja je prvi put omogućila redovnu drumsku vezu između Sandžaka i Beograda te postavila temelje razvoja organizovanog putničkog saobraćaja u ovom delu zemlje.

Uspostavljena je 1953. godine i predstavljala je jedan od najznačajnijih infrastrukturnih iskoraka u posleratnom razvoju Sandžaka. Tim događajem Novi Pazar je prvi put dobio redovnu drumsku vezu sa glavnim gradom tadašnje Federativne Narodne Republike Jugoslavije, što je značajno olakšalo putovanja građana, trgovinu i privredni razvoj cijelog kraja.

Preporučujemo

Do uspostavljanja redovne autobuske linije putovanje do Beograda bilo je dugo, naporno i zahtevalo je više različitih vidova prevoza. Mnogi stanovnici najpre su zaprežnim kolima ili lokalnim kamionima odlazili do železničkih stanica u Raškoj ili Kraljevu, odakle su parnim vozovima nastavljali put prema Beogradu.

Uvođenjem direktne autobuske linije prvi put je omogućeno da putnici čitavu relaciju pređu jednim prevoznim sredstvom. Iako je putovanje trajalo između deset i dvanaest sati, to je u to vreme predstavljalo veliki napredak u odnosu na ranije mogućnosti.

Prvi autobusi saobraćali su starom trasom preko Ibarske klisure, Kraljeva i Kragujevca. Većina puteva tada je bila makadamska, zbog čega su vozači svakodnevno savladavali brojne izazove - od prašine tokom leta do blata i snega u zimskim mesecima.

Vozni park bio je veoma skroman. Liniju je održavao tadašnji lokalni transportni pogon sa svega nekoliko vozila, među kojima su se nalazili prepravljeni kamioni, kao i autobusi italijanskih proizvođača OM i Fiat, nabavljeni tokom poslijeratne obnove.

Nedugo zatim na jugoslovenskim putevima pojavili su se i prvi domaći autobusi proizvedeni u Mariboru na šasiji češkog kamiona Praga. Ova vozila imala su motor smešten pored vozača, drvena sedišta i nisu posedovala grejanje niti klimatizaciju, ali su u to vreme predstavljala veliki tehnološki iskorak i omogućila pouzdaniji prevoz putnika.

Tokom šezdesetih godina vozni park dodatno je modernizovan dolaskom legendarnog FAP G-80, poznatijeg pod nadimkom "Njuškar". Ovaj autobus, proizveden u Priboju, ostao je upamćen po karakterističnom izduženom prednjem delu i izuzetnoj izdržljivosti. Posebno se dokazao na zahtevnim planinskim deonicama Sandžaka, gde je godinama bio sinonim za pouzdan javni prevoz.

Linija Novi Pazar-Beograd postavila je temelje razvoju organizovanog drumskog saobraćaja u ovom delu Srbije. Iz sistema koji je počeo sa svega nekoliko vozila kasnije je izrastao Sandžaktrans, transportno preduzeće koje je tokom narednih decenija povezivalo Sandžak sa gotovo svim većim gradovima bivše Jugoslavije i ostalo važan deo saobraćajne istorije ovog kraja.

Iako današnje putovanje između Novog Pazara i Beograda traje višestruko kraće i odvija se modernim autobusima, prva linija iz 1953. godine ostaje važna istorijska prekretnica koja je otvorila novo poglavlje u povezivanju Sandžaka sa ostatkom zemlje.

(Telegraf.rs/Sandžak Danas)