Čak 200 kamenih spomenika na jednom mestu: Ovo selo pored Novog Pazara krije MISTERIJU iz doba Nemanjića

Na arheološkom lokalitetu Gaj u selu Gornja Trnava, nedaleko od Novog Pazara, nalazi se fascinantno srednjovekovno groblje koje svedoči o bogatoj istoriji i duhovnom životu jugozapadne Srbije između 14. i 16. veka.

Preporučujemo

Ova prostrana nekropola broji više od 200 monolitnih kamenih spomenika impresivnih dimenzija. Među njima se izdvajaju spomenici u obliku horizontalnih ploča, masivnih sanduka, ali i vertikalno postavljeni spomenici poput usamljenih kamenika. Ono što ovaj lokalitet čini posebno dragocenim jeste izuzetna dekoracija na kamenu. Mnogi spomenici ukrašeni su pažljivo urezanim motivima - od hrišćanskih simbola poput krstova i rozeta, preko geometrizovanih linija, pa sve do stilizovanih floralnih i zoomorfnih prikaza koji su karakteristični za umetničke uticaje i narodnu tradiciju kasnog srednjeg veka na ovim prostorima.

Nekropola u Gornjoj Trnavi prostorno i vremenski pripada širem pojasu srednjovekovnih grobalja Raške i Polimlja. Slični spomenici nalaze se na prostoru gde su se preplitali uticaji graditeljske škole Nemanića i kasnijih narodnih klesarskih radionica. Motivski repertoar na spomenicima u Gaju pokazuje srodnost sa spomenicima poznatim kao mramori (ili stećci), koji se prostiru od istočne Bosne, preko zapadne Srbije, do Novopazarske kotline.

Zbog broja i očuvanosti, Gaj predstavlja jedan od najznačajnijih ruralnih arheoloških lokaliteta Novog Pazara. Istraživanja i konzervacija ovih spomenika od ključnog su značaja za razumevanje demografskih i kulturnih prilika u periodu prelaska iz srpske despotovine pod osmansku vlast.

(Telegraf.rs)