Danas je Srđevdan, jednu stvar NIKAKO NE SMETE DA RADITE! U narodu važi ovo strogo pravilo!

Srpska pravoslavna crkva (SPC) danas, 20. oktobra, obeležava Svete mučenike Sergija i Vakha, praznik poznat u narodu kao Srđevdan. Prema crkvenom predanju, ova dvojica svetitelja bili su ugledni rimski dostojanstvenici koji su stradali početkom 4. veka, jer nisu želeli da se odreknu hrišćanske vere. Njihov dan u pojedinim krajevima Srbije prate i narodna verovanja kojih se mnogi i danas pridržavaju.

Prema crkvenom predanju, Sergije i Vakho bili su bliski prijatelji i ljudi od poverenja rimskog cara Maksimijana. Kada je otkriveno da su hrišćani, od njih je zatraženo da učestvuju u obredima posvećenim rimskim božanstvima, što su odbili.

Preporučujemo

Predanje opisuje kako su im oduzeti vojni položaji i počasti, nakon čega su bili izloženi poniženju i mučenju. Vakho je, prema žitiju, preminuo od posledica mučenja, dok je Sergije kasnije pogubljen u Siriji. Njihovo stradanje u crkvenoj tradiciji predstavlja primer istrajnosti u veri uprkos pritiscima i pretnjama.

Spomen na ova dva svetitelja obeležava se 20. oktobra po gregorijanskom, odnosno 7. oktobra po julijanskom kalendaru, a Srđevdan je i krsna slava pojedinih porodica u Srbiji.

Odakle povezivanje sa volovima?

Jedno od zanimljivijih narodnih verovanja vezanih za ovaj praznik odnosi se na volove i poljoprivredne radove. Prema zapisima o narodnim običajima, u pojedinim krajevima smatralo se da na Srđevdan ne treba uprezati volove niti izlaziti sa njima na njivu.

U narodnoj tradiciji Sveti Srđ pominje se kao zaštitnik volova, a verovanje je povezano sa poštovanjem životinja od kojih je nekada u velikoj meri zavisio život domaćinstva. U pojedinim zapisima navodi se i da se svetitelj simbolično zamišljao kao neko ko na svoj praznik obilazi obućare i opančare.

Ove običaje treba posmatrati kao deo narodnog nasleđa, a ne kao crkvene zabrane koje važe za sve vernike. Ujedno, nisu ni nužno bili jednaki u svim delovima Srbije.

Srđevdan kao granica između jeseni i zime

U narodnim tumačenjima Srđevdan se ponegde opisuje i kao vreme prelaska iz jeseni u hladniji deo godine. Takva verovanja odražavaju nekadašnji način života, kada su se poslovi na imanju, briga o stoci i priprema za zimu usklađivali sa godišnjim dobima i prazničnim kalendarom.

Za vernike, suština Srđevdana ostaje sećanje na Svetog Sergija i Vakha i njihovu postojanost u veri. Za porodice koje praznik slave kao krsnu slavu, dan se obeležava u skladu sa porodičnom tradicijom i crkvenim običajima.

(Telegraf.rs)