Ovo su ključne odredbe sporazuma o Grenlandu: Nova misija NATO, veća ovlašćenja za SAD...

Predložene mere u razgovorima o budućem statusu Grenlanda obuhvataju jačanje prisustva NATO na Arktiku, dodeljivanje Sjedinjenim Američkim Državama posebnih suverenih prava nad delovima teritorije i ograničavanje pristupa Rusiji i Kini eksploataciji mineralnih resursa ostrva, saznaje Njujork tajms (NYT) od zapadnih bezbednosnih i diplomatskih izvora.

Prema tim predlozima, planirano je formiranje nove NATO misije na Arktiku, neformalno nazvane "Arktički stražar", po uzoru na misije Alijanse u Baltičkom moru i istočnoj Evropi, čiji je cilj odvraćanje potencijalnih pretnji, pre svega iz Rusije.

Preporučujemo

Takođe se razmatra ažuriranje sporazuma iz 1951. godine između Danske i SAD, kojim je američkoj vojsci omogućeno široko prisustvo na Grenlandu.

Novi aranžman, navodi NYT, mogao bi da dovede do uspostavljanja zona sa posebnim suverenim statusom SAD, po modelu britanskih vojnih baza na Kipru, čime bi Vašington dobio veći stepen kontrole nad određenim područjima.

Time bi Vašington dobio veću kontrolu nad određenim područjima, što se, prema američkim zvaničnicima, povezuje i sa planovima za izgradnju sistema protivraketne odbrane "Zlatna kupola", čiji bi delovi mogli biti razmešteni i na Grenlandu.

Ideja o dodeljivanju posebnog suverenog statusa američkim bazama na Grenlandu razmatrana je ove sedmice među zvaničnicima NATO i zapadnih vojski, potvrđeno je iz diplomatskih izvora

Predlozi uključuju i zabranu ili stroga ograničenja za zemlje koje nisu članice NATO, pre svega Rusiju i Kinu, kada je reč o dobijanju prava na eksploataciju retkih minerala koji se nalaze ispod ledenog pokrivača Grenlanda.

Kako navode izvori za njujorški list, ove mere imaju za cilj da odgovore na bezbednosne zahteve SAD u Arktičkom regionu, a da se istovremeno uvaži evropski stav da Grenland ostaje pod suverenitetom Danske i da nije na prodaju.

Iako razgovori još traju i mnogi detalji nisu usaglašeni, predloženi paket mera ocenjuje se kao moguća osnova za kompromis koji bi privremeno ublažio tenzije između Vašingtona i evropskih saveznika u vezi sa budućnošću Grenlanda.

(Telegraf.rs/Tanjug)