Četiri nuklearne sile su iste godine izgubile borbene podmornice: Posle 58 godina slučaj je rešen

Sada več davne 1968. godine četiri države - Sjedinjene Američke Države, Sovjetski Savez, Francuska i Izrael, izgubile su borbene podmornice pod misterioznim okolnostima, što je bila neuobičajena pojava u periodu mira!

SAD su zajedno sa velikim delom ostatka sveta prolazile su kroz velike potrese te godine. I Martin Luter King mlađi i Robert Kenedi ubijeni su na američkom tlu, što je izazvalo masovne građanske nemire koji su kulminirali događajima tokom Demokratske nacionalne konvencije 1968. godine u Čikagu.

Preporučujemo

Tokom Tet ofanzive došlo je do velike eskalacije Vijetnamskog rata, dok se Hladni rat između SAD i Sovjetskog Saveza nastavljao bez popuštanja, u trenutku kada se svemirska trka između dve suparničke sile brzo približavala vrhuncu.

Ali dok se svet suočavao sa nezapamćenim tenzijama iznad površine mora, ispod nje se odvijao neobičan niz događaja. Do kraja 1968. godine, četiri države - SAD, Francuska, Izrael i Sovjetski Savez, izgubiće podmornice pod misterioznim okolnostima. Iako bi takav broj bio mali u ratnim uslovima (više od 50 američkih podmornica izgubljeno je tokom Drugog svetskog rata), on je predstavljao izuzetak u periodu relativnog mira.

Ova podmorska drama počela je u januaru, kada su dve odvojene podmornice - izraelska INS Dakar i francuska Minerve, nestale u Sredozemnom moru. U 18,10 časova po lokalnom vremenu 24. januara 1968. godine, Dakar je poslala poslednju poznatu lokaciju severno od Krita, a zatim zauvek utihnula nekoliko minuta posle ponoći narednog dana.

Misterija nestale podmornice Dakar nije bila rešena više od 30 godina, sve dok zajednička američko-izraelska operacija nije pronašla podmornicu i utvrdila da je podmornica premašila dubinu na kojoj je trup mogao da izdrži pritisak, što je na kraju dovelo do pogibije svih 69 članova posade.

Pronalaženje dizel-električne podmornice Minerve, s druge strane, koja je nestala tokom rutinske vežbe 27. januara 1968. godine, zahtevalo je tehnologiju 21. veka. To čekanje dugo 50 godina završeno je 2019. godine, kada su podvodne bespilotne letelice i napredni sonar pronašli olupinu na dubini od oko 2.100 metara, približno 45 kilometara južno od Tulona u Francuskoj.

Potonuće Minerve (zajedno sa njenim brodom blizancem, podmornicom Eurydice) primoralo je francusku mornaricu da ponovo razmotri svoje bezbednosne procedure, kao i metode traganja i spasavanja, prema navodima američkog Pomorskog instituta.

Ove podmorničke tragedije nisu bile izolovane samo u Sredozemnom moru. Američka mornarica je 21. maja čula poslednje vesti sa nuklearne podmornice USS Skorpion nakon što je podmornica došla do periskopske dubine za komunikaciju oko 250 milja južno od Azora (portugalskog arhipelaga u severnom Atlantiku).

Američka mornarica je locirala olupinu kasnije tog oktobra, a istraga sledeće godine utvrdila je da je Skorpion, jedna od samo dve američke nuklearne podmornice ikada izgubljene (druga je USS Thresher), putovala ispod dubine smanjenja, slično kao i Dakar. Olupina, uključujući nuklearni motor broda, ostala je na morskom dnu do danas.

Ali najpoznatija od ovih podmorničkih olupina je verovatno sovjetska podmornica sa balističkim raketama, K-129. Ovaj brod zaslužio je svoje mesto u istorijskim knjigama ne zbog svog tragičnog nestanka, koji se dogodio krajem februara 1968. godine, već zbog neverovatno složenog i tajnog projekta CIA za njeno izvlačenje, poznatog kao Projekat Azorijan.

Pod vođstvom legendarnog vazduhoplovnog inženjera Hauarda Hjuza, posada je na brodu „Hjuz Glomar Eksplorer“, koji je bio namenski izgrađen brod za izvlačenje olupine, a zapravo je bio maskiran kao brod za dubokomorsko rudarstvo.

Šest godina nakon što je američki brod "Halibut" otkrio olupinu, "Hjuz Glomar Eksplorer" ju je izvukao, zadajući težak udarac sovjetskim tajnim podmorničkim operacijama.

Duboki okean je negostoljubivo okruženje, a putovanje podmornicom je uvek predstavljalo značajan deo rizika. Ali tragedije iz 1968. godine primorale su mornarice širom sveta da poboljšaju svoje bezbednosne protokole, verovatno spasavajući bezbroj života mornara u decenijama koje su usledile.

(Telegraf.rs)