Velika promena u Siriji: Kurdske snage zvanično integrisane u sirijsku vojsku

Komandant kurdskih Sirijskih demokratskih snaga (SDF) Mazlum Abdi saopštio je da je ta grupa zvanično raspuštena, nakon što je nekada kontrolisala de facto autonomnu oblast na severoistoku Sirije, prenosi Associated press.

Govoreći na konferenciji za novinare u predsedničkoj palati u Damasku, Mazlum Abdi rekao je da je SDF završio integraciju sa sirijskom vojskom i da više neće delovati kao nezavisna vojna formacija. Snage predvođene Kurdima izgubile su veći deo teritorije na severoistoku Sirije tokom ofanzive vlade u januaru, nakon čega je postignut dogovor o njihovom priključenju vojsci.

Preporučujemo

SDF je nekada bio glavni partner Sjedinjenih Američkih Država u Siriji u borbi protiv Islamske države. Međutim, nakon svrgavanja bivšeg sirijskog predsednika Bašara al Asada u decembru 2024. godine, Vašington je uspostavio bliske odnose sa novom vladom u Damasku, koju predvodi privremeni predsednik Ahmed al Šara, nekadašnji lider islamističke pobunjeničke grupe.

"SDF je nosio veliku odgovornost tokom jednog od najtežih perioda u istoriji Sirije", rekao je Abdi.

"Danas su se okolnosti promenile i zemlja je ušla u novu fazu, fazu mira i učešća u izgradnji nove Sirije", kazao je on, proglasivši "kraj misije SDF-a i njegovo raspuštanje kao nezavisne vojne formacije".

Tokom 50 godina vladavine dinastije Asad u Siriji, Kurdi su bili marginalizovani, a mnogima od njih bilo je uskraćeno državljanstvo. Javne proslave praznika Novruza- drevne persijske Nove godine koju obeležavaju i Kurdi u Siriji, Turskoj i Iraku, kao i u Iranu - bile su zabranjene.

Nakon što je 2011. godine počeo ustanak protiv Asadove vlasti, Kurdi su popunili vakuum nastao povlačenjem državnih snaga iz velikih delova severoistočne Sirije. SDF je u jednom trenutku kontrolisao oko 25 odsto teritorije Sirije.

Kurdi su u početku bili oprezni prema novoj vlasti nakon Asadovog pada i nisu bili spremni da se odreknu svoje de facto autonomije. Neke od pobunjeničkih grupa koje su učestvovale u ofanzivi kojom je Asad svrgnut bile su podržane od Turske i ranije su se sukobljavale sa SDF-om.

Turska je SDF smatrala terorističkom organizacijom zbog njegovih veza sa Kurdistanskom radničkom partijom (PKK), separatističkom grupom koja je decenijama vodila pobunu u Turskoj. Sada je u toku mirovni proces.

Kurdi su dovodili u pitanje da li će nove vlasti, predvođene sunitskim Arapima, obezbediti njihovu stvarnu zastupljenost u vlasti, dok je al Šara pokušavao da pridobije njihovu podršku.

Tokom pregovora o prekidu vatre sa SDF-om u januaru, al Šara je izdao dekret kojim su ojačana prava Kurda. Kurdski je proglašen zvaničnim jezikom uz arapski, a Novruz je usvojen kao državni praznik. Takođe je vraćeno državljanstvo desetinama hiljada Kurda u severoistočnoj provinciji Hasaka, kojima je ono bilo oduzeto nakon popisa stanovništva 1962. godine.

Abdi je rekao da je al Šara obećao Kurdima pravo na obrazovanje na sopstvenom jeziku, što predstavlja važno pitanje za kurdsku zajednicu u Siriji.

Ipak, ostala su otvorena brojna pitanja, uključujući sudbinu ženskih borbenih jedinica SDF-a. To je osetljivo pitanje u pregovorima o integraciji, s obzirom na to da mnogi lideri u Damasku dolaze iz konzervativnog okruženja i protive se ženama u borbenim jedinicama.

Uspešna integracija SDF-a predstavlja veliki podsticaj vladi Ahmada al Šare, koja se suočava sa izazovom ujedinjenja zemlje dok pokušava da je oporavi nakon gotovo 14 godina građanskog rata. Veći deo Sirije sada se nalazi pod kontrolom centralne vlasti u Damasku.

(Telegraf.rs)