Zid plača: Vera zalivana suzama i molitve u pukotinama koje traju gotovo 2.000 godina

Zid plača (poznat i kao Zapadni zid, na hebrejskom HaKotel HaMa'aravi ili skraćeno Kotel, na arapskom Al-Buraq) najsvetije je mesto na kojem Jevreji mogu slobodno da se mole. Smešten je u Jevrejskoj četvrti Starog grada u Jerusalimu, na zapadnom podnožju Hramovne gore (Har HaBayit).

Suprotno čestoj zabludi, Zid plača nije bio deo samog Solomonovog niti Drugog jevrejskog hrama. On je zapravo potporni zid prostrane platforme koju je podigao kralj Irod Veliki krajem 1. veka pre n.e. (oko 19. p.n.e.) kako bi proširio površinu Hramovne gore i na njoj sagradio veličanstveni Drugi hram.

Preporučujemo

Rimljani, koje je vodio Tit, su 70. godine tokom Prvog jevrejsko-rimskog rata potpuno spalili i srušili Drugi hram. Zapadni potporni zid je ostao neoštećen i preživeo rušenje.

Zašto je postao toliko svet?

Pošto je sam Hram uništen, a pristup samoj platformi Hramovne gore vekovima bio ograničen ili zabranjen za Jevreje, Zapadni zid je postao najbliža tačka gde su se mogli moliti uz stene koje su opasavale najsvetije mesto judaizma - "Svetinju nad svetinjama" (Kodesh HaKodashim).

Poreklo naziva "Zid plača"

Naziv su skovali arapski stanovnici Jerusalima i evropski hodočasnici gledajući Jevreje kako vekovima dolaze na to mesto da oplakuju uništenje Svetog hrama i rasejanje svog naroda po svetu.

Jevreji ga najčešće nazivaju jednostavno Kotel (Zid) ili Zapadni zid.

Blokovi ogromnog kamenja

Zid je sagrađen od masivnih klesanih blokova krečnjaka (tzv. Meleke kamen). Pojedini blokovi u donjim slojevima teški su i po nekoliko desetina tona.

Najveći pojedinačni kamen (otkriven u podzemnim tunelima Zida) dugačak je 13,6 metara i procenjuje se da je težak oko 500 tona.

Vidiljivi deo Zida plača ima oko 28 slojeva kamenih blokova iznad zemlje i još oko 17 slojeva ispod nivoa današnjeg trga.

Donji slojevi datiraju iz Irodovog doba, a prepoznatljivi su po karakteristično uklesanim ivicama.

Srednji slojevi potiču iz umetskog i krstaškog perioda, a gornji, manji blokovi, dodati su tokom otomanske ere (16–19. vek).

Molitve u pukotinama

Jedan od najpoznatijih svetskih običaja jeste stavljanje savijenih papirića sa molitvama, željama i molbama u pukotine između kamenih blokova Zida. Ovi papirići se smatraju svetim - nekoliko puta godišnje se pažljivo sakupljaju i sahranjuju po jevrejskim verskim propisima na Maslinovoj gori.

Otvoreni trg ispred Zida funkcioniše kao sinagoga na otvorenom. Prostor neposredno uza zid podeljen je drvenim pregradama (Mechitzah) na veći muški deo (sa leve strane) i ženski deo (sa desne strane).

Pravila ponašanja

Od posetilaca se očekuje pristojna odeća (pokrivena ramena i kolena). Muškarci, bez obzira na veroispovest, moraju pokriti glavu (na ulazu se besplatno dele papirne kipe / kapice). Takođe, tradicionalni običaj nalaže da se pri napuštanju samog Zida ne okreću leđa kamenju, već se nekoliko koraka odstupa unazad.

Šabat i praznici

Tokom Šabata (petak uveče - subota uveče) i jevrejskih praznika ispred Zida okupljaju se hiljade vernika uz pesmu i molitvu.

Na trgu je u to vreme strogo zabranjeno fotografisanje, korišćenje telefona, pisanje ili pušenje.

Širi kompleks i podzemni tuneli

Otvoreni deo Zida koji se vidi na trgu dug je svega oko 60 metara, dok je ukupna dužina celog Zapadnog zida oko 488 metara. Kroz organizovane ture moguće je obići podzemne tunele koji vode duž celog zida ispod objekata Starog grada, gde se mogu videti nivoi iz doba Prvog i Drugog hrama, drevni vodovodi i prolazi.

U islamskoj tradiciji, južni deo Zapadnog zida poznat je kao Al-Buraq, jer se veruje da je to mesto gde je poslanik Muhamed privezao svog krilatog konja Buraqa tokom noćnog putovanja (Isra i Mi'radž).

Južno od glavnog trga nalazi se arheološki park sa ostacima monumentalnog Irodovog luka i masivnim kamenjem koje su Rimljani bacali sa vrha Hrama tokom rušenja 70. godine. Ovaj deo služi kao prostor za egalitarne (zajedničke) molitve konzervativnih i reformskih struja judaizma.

Trg na kom se nalazi Zid plača otvoren 24 sata dnevno, 365 dana u godini, a ulaz je slobodan za pripadnike svih vera.

(Telegraf.rs)