26

OSVETA MARŠALA: Tito posle 1945. istrebio 50.000 Nemaca!

NDH je odmah po osnivanju pristupio iseljavanjima i progonu Srba na svom području. U knjizi istoričarke Marice Karakaš Obradov objavljen je i zanimljiv podatak da su se ustaške i nacističke vlasti dogovorile da se prognani Srbi “kompenzuju” naseljavanjem progonjenih Slovenca

Josip Broz Tito
Foto: Profimedia/Corbis

Istoričarka Marica Karakaš Obradov napisala je uzbudljiv rad o tegobama ratnih “migracija” naroda na području Hrvatske i Jugoslavije.

Kako prenosi "Jutarnji.hr", najčešća su sporenja da li su pojedine migracije bile prisilne ili nisu. Postoje i neslaganja o tipologiji pojedinih migracija, na primer, da li je nešto iseljavanje, proterivanje, repatrijacija i sl. Gotovo sve migracije koje su se odvijale tokom rata pretežno su se nastavile i posle rata, samo što su se promenili akteri, odnosno nacionalne tj. etničke grupe.

Foto: Wikipedia/John Phillips, French-American war photographer for Life magazine

Foto: Wikipedia/John Phillips, French-American war photographer for Life magazine

- Od 1941. pa do sredine pedesetih godina 20. veka gotovo sve migracije na hrvatskom, kao i jugoslovenskom području bile su u većoj (izbjeglištvo, iseljavanje, proterivanje, prisilni rad) ili manjoj meri prisilne (kolonizacija, neki slučajevi evakuacije/preseljavanja, neki primeri odlaska na rad u nemački Rajh). Politički sistemi u ratu u skladu sa svojim predstavama o “novim porecima”, slagali su i svoje “mozaike naroda”. To je u ratnoj i posleratnoj hrvatskoj stvarnosti značilo odvijanje pravih drama s mnogim tragičnim scenama u kojima su ulogu imale sve nacionalne/etničke grupe. Svoju studiju radila sam, ne da bih nužno upoređivala snagu represivnosti ratnog i psoleratnog sistema, nego da bih ukazala na pravo svih učesnika na sećanje na prošlost, posebno što je ovde reč pretežno o civilnom stanovništvu - kaže Marica Karakaš Obradov.

NDH je odmah po osnivanju pristupio iseljavanjima i progonu Srba na svom području. Zanimljiv je podatak, objavljen u knjizi, da su se ustaške i nacističke vlasti dogovorile da se prognani Srbi “kompenzuju” naseljavanjem progonjenih Slovenca.

Foto: thetroubleshooters.com/Arhivske fotografije

Foto: thetroubleshooters.com/Arhivske fotografije

- Dogovori o razmeni stanovništva između nemačkog Rajha i NDH vođeni su 1941., na inicijativu nemačke strane. Ukratko, Nemci su odlučili da deo Slovenaca isele u NDH i Srbiju, a “kompenzacija” za doseljene Slovence bilo je iseljavanje istog broja Srba. Iseljenici su mogli da ponesu 50 kilograma prtljaga i, po glavi, 500 jugoslavenskih dinara. Namere su bile da isele 220.000 do 260.000 Slovenaca na područje NDH i toliko Srba u Srbiju. U nastavku rata još će nekoliko puta pokušati da nastavi započeta iseljavanja. Vlasti NDH izdale su 1942. godine proglas kojim pozivaju Srbe da napuste Srem, na dobrovoljnoj osnovi, optužujući ih za nelojalnost državi. Ali, vojne vlasti Rajha nisu na to pristale - kaže ona.

Ona kaže da se procene o prognanim Srbima kreću se od 110 do 200 hiljada.

Foto: Miloslav Samardžić/Album Đenerala Draže

Foto: Miloslav Samardžić/Album Đenerala Draže

- Domaće pravoslavno stanovništvo iseljavano je iz Slavonije, Moslavine, Podravine, kalničkog područja i u manjoj meri s područja Banovine, iz Like i Dalmatinske zagore kao i posebno sa kninskog područja zbog pobune. Ti razlozi onemogućili su sistmsko iseljavanje pravoslavnog stanovništva s bosansko-hercegovačkog područja gde su iseljavanja sprovedena u Banaluci, Mostaru, Sarajevu i istočnoj Bosni. Treba imati na umu da su se u julu 1941., kada su organizovana iseljavanja, već vodile prave oružane borbe s ustanicima - napominje Obradov.

Tokom rata se deo iseljenih  Srba vraćao se na područje NDH, a nakon rata povratak je sistemski organizovan. 

- Krajem 1944. partizanski list je objavljivao podatke da se oko 60.000 Srba priprema na povratak u “federalnu Hrvatsku”. Masovniji povratak srpskog stanovništva, solunskih dobrovoljaca kao i domaćeg pravoslavnog stanovništva u Hrvatsku i BiH odvijao se krajem juna i početkom jula 1945. godine. Prema dosadašnjim saznanjima, a istraživanja su tek na početku, organizovani povratci završili su 1947. godine.

Foto: Tanjug/AP/Central Zionist Archives via the United States Holocaust Memorial Museum

Foto: Tanjug/AP/Central Zionist Archives via the United States Holocaust Memorial Museum

Nakon rata sprovođene su političko-ekonomske kolonizacije određenih “praznih” delova Jugoslavije, dobar deo tih ljudi iz vozova bez voznog reda bili su Srbi iz Hrvatske.

- Trebalo bi upozoriti da je još u oktobru 1944. godine Josip Broz Tito rekao da, nakon “isterivanja Nemaca”, u Vojvodinu treba naseljavati Srbe, Crnogorce, Ličane, “siromašne i poštene porodice”. Obrasci za prijavu za kolonizaciju sadržavali su različita pitanja socijalnog statusa, ali podatak o nacionalnosti nije navođen. Krajem osamdesetih godina 20. veka pokrenuto je pitanje nacionalne strukture kolonista iz BiH i Hrvatske u Vojvodini te je iznesena pretpostavka da su Vasa Čubrilović i Sreten Vukosavljević, kao članovi Agrarnog saveta, na sednici na kojoj se raspravljalo o “naseljeničkim kvotama” glasali protiv odluke ostalih članova jer su smatrali da bi odluka mogla dovesti do “osipanja” i “slabljenja” srpskog elementa u BiH i Hrvatskoj - kaže ona.

Foto: Arhivska fotografija, titoville.com

Foto: Arhivska fotografija, titoville.com

S druge strane zabeležen je i slučaj da su predstavnici Hrvata iz Vojvodine zatražili od hrvatske vlade da predloži ministru za kolonizaciju Vukosavljeviću da se prošire područja za kolonizaciju Hrvata u Vojvodini.

- Vukosavljevićev odgovor bio je da se “jednako postupa” s borcima Srbima i Hrvatima, a hrvatski prigovor se pripisivao težnjama za stvaranjem “etničkoga majoriteta” i delovanju “poraženih društveno-političkih snaga”, odnosno HSS i želji da se delovi Bačke pripoje Hrvatskoj. Ali, tada je jugoslavenska vlast bila prilično okupirana time kako da se “reši” ponajprije nemačkog i mađarskog stanovništva i da preuzme njihove posede koji su činili značajni udeo u fondu za sprovođenje kolonizacije - kaže ova istoričarka.

(Telegraf.rs)

Tagovi: Josip Broz Tito, Jugoslavija, NDH, Slovenci, Srbi, Tito

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Komentari (26)
Poređaj komentare:
  • B
    Betmen

    Dobroooo, sad znamo za Nemce! A sad nam recite, koliko je pobio Srba od '45 do '50???

  • S
    sadasnji

    Ovi sadasnji te ubijaju na razne nacine prvenstveno psihicki, a uz to ide i fizicko, a polako umiremo i od gladi... tako da bice mnogo vise mrtvih posle ovih sadasnjih... uz to sve bela kuga... tako da... tito je zlato samo je resavao protivnike dok ovi sadasnji se resavaju ostatka naroda...

  • R
    renato

    zapravo izterano je 300,000 njemaca iz vojvodine. budite sretni pa imate Vojvodinu. cuvajte ono sto imate.

Zašto je teško gledati u oči osobu s kojom razgovarate

Neverovatan video: U poslednjem trenutku su izašli iz kola koja je pokupio kamion u punoj brzini na autoputu

Zemlja na udaru snažne solarne oluje: Bura iz svemira poremetiće GPS i radiostanice

"Ne diraj mi igračku!" Rakun uzeo, pas ukrao, ali... (VIDEO)

Luksuzno ostrvo na norveškoj obali prodaje se za 1,7 miliona dolara: Prekriveno je šumom, a do njega se stiže brodom za 5 minuta (FOTO)

Studentkinja se u gaćicama popela na jarbol, svi su gledali u njenu guzu, a onda je krenulo vrištanje. Pala je sa nekoliko metara visine (VIDEO)

Epska "rasprava" psa i papagaja koja je njihove vlasnike nasmejala do suza (VIDEO)

Rešenje za gužve u saobraćaju sve vreme nam je pred nosom (VIDEO)

Pomeranci su ljubav na prvi pogled: Mali, slatki, pametni i umiljati (VIDEO)

Dečak (8) je sa porodicom pobegao od islamista: Dve godine je živeo kao beskućnik, a sada je postao šampion u šahu (VIDEO)

Krava je počela panično da muče: Seljak je uleteo u štalu i zatekao ubicu kojeg se najviše plaši

Šokirana beba ugledala oca sa novom frizurom, pa briznula u plač (VIDEO)

Kim otpustio svog ličnog fotografa zbog ovog poteza: Optužili su ga da je naneo štetu dostojanstvu "velikog vođe" (VIDEO)

Na obali reke pronašli džinovsku ribu: Mislili su da je komad broda, a onda su shvatili šta ta grdosija zaista predstavlja (FOTO)

Kao scena iz "Prijatelja": Pokušala da uđe u tesne pantalone, a onda se čuo zvuk koji nikada ne želite da čujete (VIDEO)

Nevaljali premijer: Trudo "prokrijumčario" čokoladicu u parlament, pa morao da se izvinjava (VIDEO)

Seksi milioner (26) traži ličnog asistenta: Nudi platu od 52.000 dolara, putovanja širom sveta i život u luksuznim hotelima (VIDEO)

"Kao da šetam malu ajkulu" napisala je devojka na Fejsbuku uz snimak svog psa (VIDEO)

Mladić se mazi sa hijenom, grli sa žirafom, a lavu masira stopala: Za njega je ovo posao iz snova (FOTO) (VIDEO)

Ukrali joj automobil, a nju unakazili čekićem: Oko joj je potpuno zatvoreno, a niz plavu kosu se sliva krv (FOTO)

Monika je bila pred porođajem kad je saznala da u njenoj bebi raste beba: Fetus je imao ruke i noge, ali ne srce i mozak (VIDEO)

U Vijetnamu balsamovali kornjaču: Sad ima isti položaj kao i vođa revolucije Ho Ši Min

Ovako se bahate mladi Rusi: Jedan urinira na 3.000 dolara, drugi u doručak umače "roleks" (VIDEO)

Zgodni biznismen traži asistenta: Plata će mu biti 32.000 evra mesečno, a posao - putovanja i odsedanja u luksuznim hotelima

Tejlor (11) mnogi nazivaju majmunom, a ona im zapuši usta i kaže: "Ja sam nindža" (VIDEO)

Merkelova "javila" Ukrajini da je ušla u EU, ali se iznenada isprečila Crna Gora (VIDEO)

Ovako se svako od nas šišao kad je bio mali (VIDEO)

Penzioner je mislio da gubi razum, a onda je video da u njegovoj šupi živi mali pomoćnik (VIDEO)

Norveški princ zasukao rukave: Prestolonaslednik snimljen kako na planini cepa drva (FOTO)

Srceparajući snimak: Slon vezan lancima mora da crta portrete drugih životinja (VIDEO)

"Zbunite zavesu, spustio sam se": Šef obezbeđenja na nastupu di-džeja se načisto pogubio, a svi su samo u njega gledali (VIDEO)

Ravnozemljaši kreću u ekspediciju ravnoj otkriću Novog sveta: "Idemo do ivice zemlje"

Dečak (5) se izgubio u pustinji i čudom preživeo: Svuda oko njega su vrebale krvoločne pume, a jeo je samo travu i pio vodu iz potoka (FOTO) (VIDEO)

Učite od njih: Pas i krava su toliko različiti, a vole se bezgranično (VIDEO)

Natali je svoje mače nazvala Bregzit, a za takvu odluku je dala urnebesno objašnjenje

Prvo je izazivala Putina, a sada se porno glumica kandidovala za guvernera: Ona baš veruje da joj je mesto na samom vrhu

U Zemljinoj atmosferi eksplodirao meteor, ali to niko nije primetio: Izazvao je eksploziju 10 puta jaču od atomske bombe

Snimak likvidacije bespomoćnog lava zgrozio svet: Dok je životinja bezbrižno spavala, lovac mu se prikrao i hladnokrvno ga ubio (VIDEO)

Ona je jednim potezom pokazala sve muke devojaka za dobru sliku na Instagramu (VIDEO)

Hteo da ispadne faca, a ostao je bez lica (VIDEO)

Njegove dragulje su nosile svetske zvezde, a onda je uhapšen usred Londona: Tajkun optužen za prevaru tešku 1,8 milijardi dolara (FOTO)

Lupio je šamar debelom bradonji i mislio da ga je porazio, a onda mu se gromada od čoveka osvetila za dve sekunde (VIDEO)

/
<% galerijaAlt  %>

Najnovije vesti

Dozvoljavam da mi Telegraf.rs šalje obaveštenja o najnovijim vestima