Naučnici otkrili koja bi životinja mogla da pokrene NOVU EPIDEMIJU, a jedna stvar posebno brine

Slepi miševi se decenijama nalaze u središtu strahova, kada je reč o novim zaraznim bolestima koje prelaze sa životinja na ljude.

Međutim, nova globalna studija donosi važnu poruku - ne predstavljaju svi slepi miševi podjednak rizik, a krivica za pojavu epidemija ne može se pripisati njihovoj čitavoj grupi.

Preporučujemo

Tri ključna faktora

Istraživanje, koje je predvodila dr Karolin Kamings sa Univerziteta Oklahoma, zasniva se na analizi podataka o gotovo 900 vrsta sisara širom sveta. Cilj je bio utvrditi koje su vrste tokom istorije najčešće bile izvor virusa koji izazivaju teške, smrtonosne i brzo šireće epidemije kod ljudi.

Rezultati su pokazali da se najveći epidemijski rizik ne raspoređuje ravnomerno među slepim miševima, već se koncentriše u okviru određenih evolutivnih grupa, odnosno, blisko povezanih vrsta.

Da bi to dokazali, istraživači su razvili jedinstvenu meru, epidemijski potencijal virusa, koji objedinjuje tri ključna faktora - težinu bolesti, lakoću širenja i ukupan broj smrtnih slučajeva koje izaziva. Svaka životinjska vrsta dobila je svoju ocenu na osnovu virusa koje je istorijski “proizvela“.

Foto: Shutterstock/Ondrej Prosicky

Gde je uočen visoki rizik?

Kada su te ocene mapirane na evolutivno porodično stablo sisara, pokazalo se da red slepih miševa u celini ne odskače kao posebno opasan po ljude. Umesto toga, visoki rizici su uočeni samo kod nekoliko specifičnih porodica.

Najizraženiji rizik dolazi od slepih miševa iz porodice Rhinolophidae, kao i jedinke iz porodica Molossidae i Vespertilionidae.

“Umesto ideje da svi slepi miševi nose opasne viruse, pokazuje se da samo određene vrste predstavljaju problem”, naglasila je Kamingsova.

Foto: Shutterstock

Presudna uloga ljudi

Nakon identifikacije rizičnih porodica, naučnici su analizirali i gde te vrste žive, u odnosu na ljudski uticaj na prirodu.

Tako su otkrivena globalna žarišta u kojima se visoki epidemijski potencijal preklapa sa intenzivnim ljudskim aktivnostima:

- Centralna Amerika

- Priobalna područja Južne Amerike

- Ekvatorijalna Afrika

- Jugoistočna Azija

U tim regionima krčenje šuma, širenje poljoprivrede i izgradnja naselja dovode slepe miševe u bliži kontakt sa ljudima, stvarajući idealne uslove za prelazak virusa sa životinja na ljude, prenosi Earth.com.

Studija naglašava da ljudsko ponašanje igra presudnu ulogu. Dugoročna istraživanja pokazuju da stres izazvan gubitkom staništa i nestašicom hrane dovodi do pojačanog izlučivanja virusa kod slepih miševa, što povećava šanse za zarazu ljudi ili stoke.

Posebno zabrinjava činjenica da se neke visokorizične vrste već nastanjuju u štalama, tavanima i ispod mostova, u neposrednoj blizini svakodnevnog života ljudi.

Foto: USFWS Photo / Alamy / Profimedia

Ključna uloga u ekosistemu

Iako strah često dovodi do uništavanja kolonija slepih miševa, naučnici upozoravaju da takav pristup može imati suprotan efekat. Razbijanje stabilnih skloništa može povećati cirkulaciju virusa, umesto da smanji rizik.

Pored toga, slepi miševi imaju ključnu ulogu u ekosistemu - kontrola insekata i poljoprivrednoj proizvodnji. Njihov nestanak imao bi ozbiljne ekonomske posledice.

Identifikovanjem konkretnih porodica slepih miševa sa visokim epidemijskim potencijalom, studija omogućava precizniji i efikasniji zdravstveni nadzor, umesto skupog i širokog testiranja svih vrsta. Time se oslobađaju resursi za praćenje drugih rizičnih životinja, poput glodara, primata i stoke, koji takođe predstavljaju značajne izvore novih bolesti.

Najvažnija poruka studije jeste da nove epidemije nisu rezultat “zlih“ slepih miševa, već posledica složene interakcije između evolutivnih linija životinja i ljudskih odluka o načinu korišćenja prirode.

Studija je objavljena u uglednom naučnom časopisu Communications Biology.

(Telegraf.rs)