Ove piramide su vekovima obavijene velom tajni: Svedoče o carstvu koje je uništio najveći osvajač u istoriji

Carske grobnice, odnosno nekropola dinastije Sisia (Xixia), smeštene na istočnim obroncima planina Helan, oko 30 kilometara zapadno od Jinčuana, glavnog grada Autonomne regije Ningsja Huej u severozapadnoj Kini, uvrštene su među najvažnije lokalitete sveta. Dinastija Sisia vladala je od 1038. do 1227. godine, kada je to područje osvojila vojska Džingis-kana.

Lokalitet obuhvata ogromno područje na kojem se nalazi devet carskih mauzoleja, 271 manja grobnica, "severni arhitektonski kompleks" i 32 građevine za kontrolu poplava. Raspršene po pustinjskom krajoliku, ove monumentalne strukture tiho svedoče o moći i organizovanosti nekadašnjeg carstva.

Preporučujemo

Misterija i dalje traje

Uprkos tome što su mnoge građevine tokom vekova pretrpele oštećenja, njihov impresivan opseg, jedinstveni oblici i postojanost zemljanih humki i danas pobuđuju snažan osećaj tajanstvenosti i trajnosti.

Zbog svoje monumentalnosti često se nazivaju i "orijentalne piramide ", a smatraju se jednim od najzagonetnijih i najznačajnijih drevnih arheoloških nalazišta u Kini.

Foto: Yuan Hongyan / Xinhua News / Profimedia

Strateški važna država

Dinastiju Sisia, poznatu i kao Tangutsko carstvo, osnovali su Tanguti, nomadski stočari koji su se trajno naselili na području kojim je prolazio Put svile. Tamo su okupili raznoliko stanovništvo - uz Tangute, i plemena Han, Tubo, Ujgure, Hitane i Džurčene - koje je stvorilo jedinstvenu multikulturalnu civilizaciju.

Sisia je bila strateški izuzetno važna država, poznata po izuzetnim kulturnim dostignućima. Razvila je sopstveno, složeno tangutsko pismo, uspostavila napredne sisteme navodnjavanja koji su transformisali sušni krajolik, i podsticala trgovinu, umetnost i kulturnu razmenu.

Carevi Sisie uspešno su očuvali svoj identitet, ali su istovremeno aktivno sarađivali sa susednim državama.

Svedoci snažnih uticaja

Zahvaljujući stalnim kontaktima sa trgovcima, karavanima, monasima i nomadima, Tanguti su razvili civilizaciju zasnovanu na kineskom carskom modelu, u kojoj je budizam imao centralno mesto.

To potvrđuju monumentalni arhitektonski ostaci, raznoliki pogrebni objekti i bogati arheološki nalazi.

UNESKO je naglasio da carske grobnice dinastije Sisia predstavljaju jedinstveno svedočanstvo kulturne i verske razmene između različitih etničkih grupa i trgovačkih mreža Puta svile, te jasno odražavaju posebnost ove dinastije unutar kineske istorije.

Grobnice svedoče o snažnim kulturnim i verskim uticajima različitih tradicija — od dinastija Tang i Song do izvornih pogrebnih običaja Tanguta — koji se jasno očituju u prostornoj organizaciji, dizajnu i arhitekturi kompleksa.

Foto: Yang Zhisen / Xinhua News / Profimedia

Područje pod zaštitom

Čitav lokalitet ilustruje duhovnu i kulturnu originalnost dinastije Sisia i naroda Tangut, čija se civilizacija gotovo 200 godina razvijala kroz intenzivnu kulturnu i trgovinsku razmenu u severozapadnoj Kini, stoji u obrazloženju UNESKO-a.

Carske grobnice Sisia jedini su poznati carski pogrebni kompleks Tanguta. Sačuvane su u izvornom pustinjskom okruženju, uz očuvanu vizuelnu i duhovnu povezanost sa planinama Helan. Svi ključni elementi nalaze se na izvornim lokacijama i u dobrom su stanju.

Područje je pod nacionalnom zaštitom od 1988. godine, a upravljanje sprovode centralna vlast, Autonomna regija Ningsja Huej, opština Jinčuan i Kancelarija za upravljanje carskim grobnicama Sisia.

U januaru 2024. usvojen je Plan očuvanja carskih grobnica Sisia (2019–2035), kojim se osigurava dugoročna zaštita, održivo upravljanje i očuvanje integriteta i autentičnosti ovog izuzetnog lokaliteta.

(Telegraf.rs/Pun kufer)