Arheolozi u Egiptu ostali u šoku kada su videli šta se krilo u stomaku mumije: Sve smo videli, ovo još ne!

Arheolozi su otkrili fragment papirusa iz Homereove "Ilijade" u abdomenu jedne drevne egipatske mumije, što istraživači opisuju kao prvi poznati slučaj korišćenja grčkog književnog teksta u procesu mumifikacije. Naučnici su došli do otkrića u Oksirinhusu, važnom gradu grčko-rimskog Egipta, u mumiji sahranjenoj pre oko 1.600 godina u grobnici iz rimskog perioda.

Mumija je otkrivena tokom iskopavanja koje su između novembra i decembra 2025. godine sproveli istraživači sa Instituta za studije drevnog Bliskog istoka Univerziteta u Barseloni. Iako su grčki papirusni tekstovi ranije pronalaženi u mumijama iz istog perioda, ti tekstovi su do sada uglavnom bili povezivani sa magijskom ili ritualnom upotrebom.

Preporučujemo

Ovog puta istraživači su pronašli nešto drugačije - književni fragment iz Ilijade, drevnog grčkog epa koji se pripisuje Homeru i koji se obično datira oko 800. godine pre nove ere. Tekst je bio postavljen na abdomen mumije kao deo procesa balsamovanja, što ga čini neuobičajenim pogrebnim predmetom i retkim uvidom u religijski život u rimskom Egiptu.

Oksirinhus i dalje otkriva neočekivane delove antičkog sveta

Mumija je pronađena u Oksirinhusu, poznatom u faraonsko doba kao Per-Medžed, jednom od vodećih gradova grčko-rimskog Egipta. Lokalitet se nalazi u današnjem Al-Bahnasu, oko 190 kilometara južno od Kaira, blizu Bahr Jusufa, rukavca Nila.

Oksirinhus je odavno poznat po velikom broju nalaza papirusa, uključujući važna grčka književna dela. Istraživači su naveli da pravi značaj najnovijeg otkrića nije samo u samom tekstu, već u mestu gde je pronađen - unutar mumije pripremljene za sahranu.

Prema istraživačima, identifikovani tekst potiče iz takozvanog "Kataloga brodova" u drugoj knjizi Ilijade, poznatog dela koje nabraja grčke snage okupljene pred Trojom. Ilijada se fokusira na Trojanski rat i sudbinu Ahila, glavnog ratnika grčke strane, ali se bavi i temama poput časti, ponosa, sudbine i smrtnosti.

Istraživači su naveli da još uvek ne znaju zašto je baš ovaj odlomak izabran za sahranu. Ipak, njegovo prisustvo sugeriše da su se književni tekstovi mogli koristiti i u pogrebnim običajima, ne samo magijski spisi.

Ignasi-Ksavier Adiego sa Odeljenja za klasične, romanske i semitske jezike rekao je da ovo nije prvi put da nailaze na ovako nešto.

"Ovo nije prvi put da pronalazimo grčke papiruse, uvezane, zapečaćene i uključene u proces mumifikacije, ali su do sada njihovi sadržaji uglavnom bili magijski", naveo je.

On je takođe istakao da je Oksirinhus od kraja 19. veka dao mnoge važne grčke književne papirusne nalaze, ali da je prava novina ovde otkriće književnog papirusa u pogrebnom kontekstu.

Istraživači su naveli da je mumifikacija u Oksirinhusu tokom rimskog perioda spajala egipatske, grčke i rimske prakse. Drevni egipatski balsamatori su obično čuvali telo više od 40 dana, koristeći natron, prirodnu mešavinu soli, kako bi isušili ostatke pre umotavanja u lanene zavoje.

Umesto kanopskih posuda, koje su se ranije koristile u egipatskim sahranama za čuvanje unutrašnjih organa, balsamatori su u ovom periodu često punili telo očuvanim materijalima i papirusima. Oni su bili zapečaćeni glinom i stavljani u grudnu ili karličnu šupljinu.

Širi kontekst sahrane takođe je odražavao ovo kulturno mešanje, sa kovčezima i omotačima koji su često imali i egipatske i rimske motive.

Do sada su iskopavanja u Oksirinhusu otkrila tri grobne komore od krečnjaka sa mumijama iz rimskog perioda i ukrašenim drvenim sarkofazima. Ranije kampanje u drevnom gradu otkrile su i 52 mumije iz Ptolemejskog perioda, uključujući više od deset sa "zlatnim jezicima", pogrebnim simbolom povezanim sa pripremom za zagrobni život.

(Telegraf.rs)