Glavni grad sa 30 miliona ljudi tone sve više: Država ulaže 30 milijardi $ u novu prestonicu usred džungle

Džakarta, metropola sa više od 30 miliona stanovnika u širem području, suočava se s problemom koji ugrožava njenu budućnost - tlo ispod grada ubrzano tone, dok more sve više prodire ka obalama.

Iz tog razloga, Vlada Indonezija je donela odluku o izgradnji nove prestonice na ostrvu Borneo, ali ostaje pitanje da li će futuristička Nusantara uspeti da ispuni velika očekivanja.

Preporučujemo

Izgrađen na močvarnom zemljištu

U pojedinim delovima severne Džakarte kopno je već ispod nivoa mora, a voda se zadržava iza zaštitnih nasipa. Na području Pantai Mutiara, posmatranja su pokazala da nivo mora premašuje visinu okolnog zemljišta, a od poplava ga štiti samo nasip, preneo je Jakarta Globe još 2025. godine.

Prema podacima Nacionalne agencije za istraživanje i inovacije Indonezije (BRIN), pojedini delovi Džakarte tonu između 10 i 30 centimetara godišnje, što je jedna od najbržih stopa sleganja tla među velikim gradovima u svetu.

Grad je izgrađen na močvarnom zemljištu uz Javansko more, kroz njega protiče 13 reka, a posledice višedecenijskog sleganja tla vidljive su gotovo svuda - zgrade su nagnute, putevi deformisani, dok pojedini stanovnici danas žive ispod nivoa mora.

Iako bi se na prvi pogled moglo pomisliti da je najveći problem rast nivoa mora (zbog klimatskih promena), stručnjaci tvrde da to nije glavni uzrok. Po njima, glavni problem se nalazi ispod površine zemlje.

Foto-kolaž: Google Maps/Telegraf.rs

Problem s podzemnim vodama

Veliki broj domaćinstava, kompanija i industrijskih postrojenja godinama koristi podzemne vode jer gradski vodovodni sistem nije dovoljno razvijen. Prekomerno crpljenje vode dovodi do sabijanja slojeva gline i peska ispod grada, zbog čega tlo postepeno gubi stabilnost i tone.

Istraživač BRIN-a, Johan Risandi, objasnio je da prirodno sabijanje mekog tla dodatno ubrzava upravo prekomerna upotreba podzemnih voda.

Stručnjaci smatraju da je potrebno strože kontrolisati korišćenje podzemnih voda, pratiti količine crpljenja i pomeranje tla, ali i koristiti prirodna rešenja poput obnove mangrova koji mogu ublažiti udare talasa.

Zbog sve ozbiljnije situacije, bivši predsednik Indonezije Džoko Vidodo objavio je 2019. godine ambiciozan plan - preseljenje prestonice iz Džakarte i izgradnju potpuno novog grada.

Buduća prestonica dobila je ime Nusantara i gradi se u provinciji Istočni Kalimantan, na ostrvu Borneo, oko 1.000 kilometara od Džakarte.

Planirano je da novi grad bude moderna, tehnološki napredna zajednica sa naglaskom na održivost i obnovljive izvore energije. Izgradnja je počela 2022. godine, a projekat je procenjen na više od 30 milijardi dolara.

Put nije bez prepreka

Vladina četvrt gotovo je završena, sa zelenim parkovima, belim poslovnim zgradama prekrivenim biljkama, objektima modernog dizajna i centralnim simbolom - metalnom konstrukcijom visokom oko 75 metara u obliku Garude, mitske ptice koja je nacionalni simbol Indonezije, prenosi NPR.

Nusantara bi trebalo da se prostire na gotovo 1.000 kvadratnih milja, odnosno površini oko tri puta većoj od Njujorka. Ipak, put do nove prestonice nije bez prepreka.

Projekat je usporen zbog logističkih izazova, problema sa finansiranjem i političkih promena. Kritičari upozoravaju i na moguće posledice izgradnje po životnu sredinu, kao i na njen uticaj na lokalne i domorodačke zajednice koje žive na području budućeg grada.

Danas, šire gradsko područje Nusantare ima oko 150.000 stanovnika, uglavnom radnika na izgradnji i ljudi iz okolnih sela, dok u samom jezgru nove prestonice živi svega oko 10.000 ljudi, među kojima je približno 1.000 državnih službenika.

Posle dolaska novog predsednika Prabova Subjanta na vlast, 2024. godine, pojavila se bojazan da li će projekat dobiti isti nivo podrške. Promene u budžetskim prioritetima nove administracije izazvale su pitanja o njegovoj budućnosti, što je podgrejalo strahove da bi Nusantara mogla postati “grad duhova”.

Ipak, Basuki Hadimuljono, predsednik Uprave Nusantare, odbacio je takve tvrdnje.

“Ne brinite. Projekat će se nastaviti”, rekao je on.

(Telegraf.rs)