Priča o omladinskim radnim akcijama koje su promenile Titovu Jugoslaviju: Kada su svi gradili zajedno

Pre više od sedam decenija, hiljade ljudi iz svih krajeva tadašnje Jugoslavije odlazile su na gradilišta sa osnovnim ručnim alatom, učestvujući u velikim infrastrukturnim projektima obnove.

U posleratnoj zemlji, omladinske radne akcije (ORA) postale su jedan od najvećih društvenih i građevinskih poduhvata tog vremena.

Preporučujemo

Izmenili izgled najvećih gradova

Tako su građani učestvovali u izgradnji puteva, naselja, hidrocentrala, fabrika i drugim kapitalnim projektima.

Najpoznatije akcije ostale su upamćene po železničkim prugama izgrađenim neposredno nakon Drugog svetskog rata, ali i po projektima koji su vremenom promenili izgled najvećih gradova u zemlji.

Danas, kada su prošle decenije od čuvenih ORA, mnogi od pomenutih projekata i dalje postoje. Vozovi prolaze nekadašnjim omladinskim prugama, automobili putevima, a gradovi čiji je razvoj tada ubrzan postali su dom za milione ljudi.

Foto: Shutterstock/Paul-DronView

Novi Beograd

Jedan od najpoznatijih primera svakao je Novi Beograd.

Posle Drugog svetskog rata prostor između Beograda i Zemuna bio je uglavnom neizgrađen, sa močvarnim i često plavljenim terenima uz Savu. Tokom velikih radnih akcija omladinci su učestvovali u nasipanju terena, uređenju obale Save i pripremnim radovima koji su omogućili kasniji razvoj ovog dela prestonice.

U izgradnji Novog Beograda učestvovale su brojne omladinske brigade, zajedno sa profesionalnim građevinskim ekipama. Na prostoru koji je nekada bio poplavno područje kasnije su izgrađeni veliki stambeni blokovi, administrativne zgrade i objekti.

Danas, Novi Beograd predstavlja jednu od najvećih urbanih celina u Srbiji i potpuno je promenio izgled glavnog grada.

Pruga Brčko-Banovići

Prva velika savezna omladinska radna akcija bila je izgradnja pruge Brčko-Banovići 1946. godine.

Na izgradnji pruge duge 92 kilometara učestvovalo je 62.268 omladinaca. Radovi su počeli 1. aprila 1946. godine, a pruga je završena iste godine, 7. novembra.

Njena izgradnja imala je veliki privredni značaj, jer je povezala rudarsko područje Banovića sa železničkom mrežom preko Brčkog i Save.

Više od sedam decenija kasnije, pruga i dalje postoji i koristi se za železnički saobraćaj.

Pruga Šamac-Sarajevo

Samo godinu dana kasnije počela je izgradnja još ambicioznijeg projekta, pruge Šamac-Sarajevo.

Na trasi dugoj oko 242 kilometra radilo je više od 211.000 omladinaca. Radovi su počeli 1. aprila 1947. godine, a završeni su 15. novembra iste godine.

Bila je to jedna od najvećih omladinskih radnih akcija u istoriji Jugoslavije. Pored domaćih brigada, u izgradnji su učestvovali i strani dobrovoljci.

Pruga je povezala Posavinu i dolinu Bosne sa Sarajevom i decenijama je predstavljala važnu železničku vezu.

Foto: Shutterstock/Radovan Vujovic

Pruga Doboj-Banjaluka

Još jedan veliki železnički projekat bila je pruga Doboj-Banjaluka. Izgradnja je počela 1. marta 1951, a završena je 20. decembra iste godine.

Na izgradnji su učestvovale desetine hiljada omladinaca. Pruga duga oko 90 kilometara bila je jedan od velikih posleratnih projekata ORA.

Kao i prethodne omladinske pruge, njen cilj bio je povezivanje privrednih centara i stvaranje bolje saobraćajne mreže u zemlji koja se još oporavljala od ratnih razaranja.

Pruga Beograd-Bar

Među poslednjim velikim projektima u kojima su učestvovale omladinske brigade bila je pruga Beograd-Bar.

Izgradnja je trajala više decenija, a završena je i puštena u saobraćaj 1976. godine.

Mladi brigadiri učestvovali su u pomoćnim građevinskim radovima, pripremi terena i izgradnji prateće infrastrukture, dok su najzahtevnije radove izvodile specijalizovane građevinske ekipe.

Pruga je svečano otvorena 1976. godine i danas predstavlja jednu od najvažnijih železničkih veza Srbije i Crne Gore.

Foto: Wikimedia/PM/pl:Wikipedysta:P / Nolajfer

Autoput "Bratstvo i jedinstvo"

Jedan od najambicioznijih projekata bio je Autoput "Bratstvo i jedinstvo“, koji je trebalo da poveže zapadne i jugoistočne delove Jugoslavije.

Na pojedinim deonicama ovog velikog projekta učestvovale su omladinske radne brigade zajedno sa profesionalnim građevinskim ekipama. Posebno velike akcije organizovane su krajem pedesetih i početkom šezdesetih godina.

Deonica Beograd-Zagreb, prva završena etapa autoputa, zvanično je otvorena 27. jula 1950. godine.

U radovima je učestvovalo preko 300.000 ljudi - pripadnici JNA i omladinci. Ova akcija smatra se jednom od najvećih ORA u istoriji Jugoslavije.

(Telegraf.rs)