3

STOP ALKOHOLU, DAJTE KOLA I STANOVE, SKLANJAJTE LEŠEVE: Prva naredba Komande grada Beograda od 18. oktobra 1944. (FOTO)

Iz dvanaest tačaka ovog dokumenta vidimo da to vreme nije bilo nimalo pogodno za lenštine, da nikako nije odgovaralo ljubiteljima dobre kapljice, ali da je ubedljivo najgore bilo bogatima i sebičnima koji nisu bili navikli da dele sa drugima ono što poseduju

Dva dana pre okončanja Beogradske operacije i potpunog oslobađanja prestonice Jugoslavije od nemačkog okupatora i kvislinških snaga, kada je već dobar deo grada bio u rukama Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije i Crvene armije, komandant grada Beograda, general-major Ljubodrag N. Đurić, izdao je svoju prvu naredbu građanstvu, nastupajući ispred Komande grada Beograda.

Prenosimo je u celosti, a na jednoj od priloženih slika možete videti originalni dokument koji se čuva u Istorijskom arhivu Beograda, onakav kakav su i Beograđani mogli da vide tog 18. oktobra 1944. godine:

NAREDBA broj 1
KOMANDANTA GRADA BEOGRADA

GRAĐANI GRADA BEOGRADA!

Junačkom borbom jedinica bratske Crvene Armije i Narodno-oslobodilačke Vojske Jugoslavije veći deo našeg grada je oslobođen od fašističke gamadi. Konačno čišćenje čitavog Beograda privodi se kraju.

U cilju uspešnijih operacija protiv neprijatelja, higijene stanovništva i bezbednosti svih građana,

NAREĐUJEM

Miting kod Vukovog spomenika 1944. godine. Foto: arhiv-beograda.org

1. Svako kretanje po ulicama posle 18 časova strogo je zabranjeno za sve građane.

2. Zabranjuje se građanstvu izlazak iz grada do dalje naredbe, jer je primećeno da mnogi nemački zlikovci preobučeni u civilna odela beže od zaslužene kazne.

3. Da svi stanovnici grada Beograda u najkraćem roku uklone sve leševe iz kuća, dvorišta, ulica, odvoze ih van grada i zakopavaju u duboke jame.

4. Da svi lekari, koji nisu zaposleni u vojnim i civilnim bolnicama, organizuju čišćenje kvartova od leševa i drugih otpadaka i staraju se o higijeni kvarta.

Najmlađi Beograđani pomagali su starijima na raščišćavanju svog grada nakon oslobođenja 1944. godine. Ovaj mališan je bio posebno vredan. Foto: arhiv-beograda.org

5. Da sve bolnice produže svoj rad za negu ranjenika i bolesnika.

6. Svi građani imaju učestvovati u raščišćavanju ulica od ruševina radi olakšavanja i uspostavljanja saobraćaja.

7. Do dalje naredbe zabranjuje se prodaja i točenje svih alkoholnih pića.

8. Svi sopstvenici koji raspolažu sa motornim ili bilo kakvim vozilima imaju ista prijaviti za potrebe čitavog grada.

9. Svi nastojnici, čuvari javnih zgrada i nadleštava moraju iste sačuvati od eventualne plačke i prijaviti u kakvom se stanju nalaze.

Beograđani skupljaju skije za front o jeseni 1944. godine. Foto: arhiv-beograda.org

10. Da svi kućevlasnici, stanodavci i ostali građani prijave sve raspoložive stanove.

11. Svi građani su dužni da prijave magacine okupatora i njihovih pomagača i da ih sačuvaju za potrebe vojske.

12. Svi radnici i službenici koji su radili na održavanju električnog osvetlenja, tramvajskog saobraćaja, vodovoda i telefonske mreže, čistoće i održavanja grada, imaju stupiti odmah na posao i učiniti sve da se prilike u oslobođenom delu grada što pre normalizuju.

Za sva ostala obaveštenja obraćati se Odeljcima Komande grada Beograda u oslobođenim kvartovima.

SMRT FAŠIZMU — SLOBODA NARODU!

Pripadnici Crvene armije ispred palate Albanija nakon oslobođenja 20. oktobra 1944. godine. Foto: Wikipedia/Свифт/Вечерњe новости

18 oktobar 1944 godine.

KOMANDANT GRADA BEOGRADA
General-major
Narodno-oslobodilačke Vojske Jugoslavije
Ljubodrag N. Đurić, s. r.

Ono što odmah praktično upada u oči jeste kontradiktornost tačke 2 i tačke 3 ove naredbe: ako je građanstvu zabranjen "izlazak iz grada do dalje naredbe", kako onda da uklone leševe i da ih "odvoze van grada i zakopavaju u duboke jame"?

Beograđani raščišćavaju svoj grad nakon oslobođenja 1944. godine. Foto: arhiv-beograda.org

Takođe, to vreme nije bilo pogodno za lenštine zbog tačke 6 ("Svi građani imaju učestvovati u raščišćavanju ulica od ruševina radi olakšavanja i uspostavljanja saobraćaja") i nikako nije odgovaralo ljubiteljima dobre kapljice zbog tačke 7 ("Do dalje naredbe zabranjuje se prodaja i točenje svih alkoholnih pića").

Najgore je, ipak, bilo bogatima i sebičnima koji nisu bili navikli da dele sa drugima ono što imaju, i to zbog tačaka 8 ("Svi sopstvenici koji raspolažu sa motornim ili bilo kakvim vozilima imaju ista prijaviti za potrebe čitavog grada) i 10 ("Da svi kućevlasnici, stanodavci i ostali građani prijave sve raspoložive stanove").

Međutim, te dve potonje tačke koje smo pomenuli, premda potpuno opravdane iz ratne i vojne perspektive (svaka vojska na svetu to mora da radi), mogu biti tumačene i kao početak socijalizma, jer se pitamo, da li su vlasnici tih stanova (koji nisu bili jedini koje su oni posedovali, to je očigledno iz naredbe) koje su posudili vojsci na upotrebu, ikada uspeli da iz njih izbace one koji su se privremeno uselili. Neki verovatno da, ali većina svakako ne.

(Telegraf.rs)

Tagovi: Alkohol, Beogradska operacija, Crvena armija, Drugi svetski rat, Istorija, Komunisti, NOVJ, Oslobođenje Beograda, Zabavnik

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Komentari (3)
Poređaj komentare:
  • Z
    Zivojin

    Tad se znao red.

Svi na svetu kinesku valutu zovu JUAN, i svi greše: Njeno pravo ime zapravo je...

Savršena ilustracija rata i propasti koju donosi: Slepci vode slepce preko leševa i ranjenika

Kad poraste biće kengur! Čudo prirode kakvo se retko viđa: Rađa se posle samo mesec dana i nije veće od zrna pasulja (FOTO)

Retka fotografija hapšenja srpskog patrijarha Gavrila Dožića: Nemci ga jurili do Ostroga i tek ga tamo uhvatili

Hitler je bio gej i voleo je tinejdžere: Tajni dosije otkriva da je nacističkog vođu privlačio muškarac sa nadimkom "gospođica Ana"

Nekad se rakija pekla u strogom centru Beograda: Ovako se to radilo u jednoj od glavnih ulica (FOTO)

Majstor Vito, franjevac iz Kotora, bio glavni neimar Visokih Dečana: Kratka priča iz istorije srpskog Kosova

Mogao je da proguta šest platnenih maramica različitih boja i da ih povraća redosledom koji traži publika

Srpska heroina preminula je pre 45 godina štrikajući u sobi: Naša najodlikovanija žena u istoriji ratovanja, živela je skromno, radeći kao čistačica (FOTO)

Svemoćni orao sa srpskog grba: Čudesna slika kojoj je mesto u našim istorijskim udžbenicima - i to iz jednog dobrog razloga

"Izgubljeni" nacista koji je odgovoran za smrt pola miliona Jevreja: Ženi je slao pisma, govorio o bašti i deportaciji, a onda surovo ubijao civile

Najveća pustolovina antičkog sveta: 10 hiljada grčkih plaćenika usred ogromne imperije, bez gospodara, hrane i prijatelja

Postoji samo jedan korak od makaza kojima se seče brada nedužnom starcu do gasne komore u koju se šalju deca (FOTO)

Član satanskog odreda, brat sultanovog ljubavnika i vladar žedan krvi: Ovo je istina iza legendi o najpoznatijem vampiru iz ovih krajeva

Zašto je krvavi ustaša Mile Budak zajedno sa Srbima prepešačio Albaniju, i šta je jedan fratar zapisao o tome?

Pogledajte ovu sliku. Zbog nje morate vakcinisati svoju decu, bez dalje rasprave

78 generacija iste porodice sahranjeno je na ovom groblju starom 2.500 godina, koje sadrži ostatke 100 hiljada ljudi

Istorijska čitanka: Kako je nastao monaški red čiji pripadnici ćute već 900 godina

Prve ženske stidne dlačice koje su ugledale svetlost dana, srušile jednog premijera a slavnog slikara izvele pred inkviziciju

100 godina od bugarske kapitulacije u Velikom ratu: Slomio ih proboj Solunskog fronta, Nemci istog dana shvatili da je sve gotovo (VIDEO)

40 godina je ovaj Albanac strpljivo čekao da se osveti ljudima koji su mu silovali majku i sestru, a onda im je pobio 739 potomaka (FOTO)

NASA izdala dramatično upozorenje: Zemlja se sve više klati, a evo ko je za to kriv

Ovaj problem je 160 godina izluđivao matematičare širom sveta, a sada jedan penzioner tvrdi da ga je rešio: Nagrada je milion dolara

Zavodila je naciste u barovima, a onda ih hladnokrvno ubijala: Preminula neustrašiva heroina iz Drugog svetskog rata

Vek od povratka srpske vojske kući: Ovako je izgledalo probijanje Solunskog fronta (VIDEO)

"Jednom rukom davio sam jednu, a drugom drugu devojčicu": Ovako je izgledalo suđenje monstrumu iz Pančeva 1926. godine

Radnici su pijukom udarili u beli kamen ispred Poštanske štedionice: Kada su ga otkopali, ugledali su blago - mermerno poprsje jedne žene

Rođeni Beograđani, a potomci Lava Nikolajeviča Tolstoja

Zašto je dinar slab? Kako je izvesni penzioner Đokić očitao lekciju političarima davne 1922. godine

Pokušajte da rešite ukrštene reči iz 1935. godine i pogledajte kako su izgledale dogodovštine Mikija Mausa i Paje Patka (GRAFIKA)

Žena kojoj dugujemo spomenik: Dešifrovala je austrougarsku objavu rata, kada je svaka greška u tumačenju te smrtne presude mogla skupo da nas košta

Tačno 17 godina od 11. septembra: Postoji pet glavnih teorija zavere, zvanična priča nikoga više ne zanima

"Jes' čudo! Šta sve Švaba ne izmisli!..." Pre 80 godina Beograđani su prvi put videli televiziju

Izabela je bila predsednica Argentine i treća Peronova supruga: Radila je kao plesačica u noćnom klubu, a danas živi u izgnanstvu (FOTO)

Ispod ovog spokojnog prizora koji samo priroda može da izvaja, kuva se i sprema uništenje čovečanstva

Nemci su 1926. šokirali Švajcarce nudističkim kampom, a evo kako su se Srbi kupali u radioaktivnoj vodi

Kako su Englezi spalili Vašington 1814. godine, i da li je Bela kuća nekada bila crvena pa okrečena da bi se sakrili tragovi požara

Ravnozemljaši će poludeti kad čuju kako ih je pre 800 godina ismejao veliki islamski astronom

Pisalo se na današnji dan: Ovako je izgledao "Ženski svet" u beogradskoj štampi tokom 1930-ih

Na ovo se zaboravilo, o ovome se ne priča: Otkud izbeglički logor za Nemce u Beogradu 1940. godine?

Ko je ubio više ljudi? Hitler, Staljin i Mao su sejali smrt svuda oko sebe, nizom pogrešnih odluka stradalo je milionsko stanovništvo

U Srbiji se još 1904. uzvikivalo "Živeli Hrvati", a kada smo postali Jugoslavija, pisalo se o ujedinjenoj Evropi (FOTO)