0

Postoji jeziva simbolika u tome što se statua majke sa mrtvim sinom nalazi tačno ispod okulusa na vrhu kupole

„Noje Vahe“ je berlinska građevina podignuta početkom XIX veka da služi kao stražarnica obližnje Kraljevske palate. Ali počev od 1931. godine, njena nova osnovna funkcija memorijala uvek je bila nekako tome suprotna

Unutrašnjost zdanja „Noje Vahe“ u Berlinu, memorijala posvećenog žrtvama rata i diktature. Skulptura „Majka sa svojim mrtvim sinom“ vajarke Kete Kolvic nalazi se direktno ispod okulusa: izložena kiši i snegu, suncu i zimi, simboliše tako patnju civila tokom rata. Foto: Wikimedia Commons/Daniel Schwen

„Noje Vahe“ (srp. Nova stražarnica) građevina je u Berlinu, nemačkoj prestonici, koja služi kao „Centralni memorijal Savezne Republike Nemačke za žrtve rata i diktature“. Osmišljena je 1816. po nalogu pruskog kralja Fridriha Vilhelma III, a od strane arhitekata Karla Fridriha Šinkela i Saloma Zahsa, i izvrsni je primer nemačke arhitekture grčkog preporoda (kao i Brandenburška kapija).

Njena izvorna namena bila je da služi kao stražarnica obližnje Kraljevske palate, te da zameni stariju Artiljerijsku stražarnicu. Gradnja je dovršena 1818. godine, pa je 18. septembra svečano otvorena prilikom zvanične posete ruskog imperatora Aleksandra I, i to od strane pruskog 1. gardijskog grenadirskog puka imperatora Aleksandra, formacije koja je ime dobila po ovom visokom gostu četiri godine ranije.

Zgradu karakterišu četiri masivna rizalita u uglovima i stepenište sa dorskim stubovima na ravnom podnožju, bez posebne platforme, baš kao što je originalno bilo u Staroj Grčkoj. Reljef na zabatu prikazuje grčku boginju pobede Niku dok odlučuje o bici, a simboliše pobedu u Napoleonskim ratovima, čija je poslednja faza 1813-1814. u Nemačkoj poznata pod nazivom Oslobodilački ratovi.

„Noje Vahe“ je berlinsko zdanje koje je izvorno služilo kao gardijska kasarna pri obližnjoj Kraljevskoj palati. Danas je memorijal posvećen žrtvama rata i diktature. Foto: Wikimedia Commons/Ansgar Koreng / CC BY 3.0 (DE)

Šinkel je građevinu, što se njenog opšteg plana tiče, uporedio sa rimskim kastrumom, i ona je zaista svojoj prvobitnoj vojnoj svrsi služila sve do kraja Prvog svetskog rata i pada monarhije Hoencolerna tokom Nemačke revolucije 1918-1919. godine. Zvrjala je prazna sve dok vlada Slobodne države Pruske nije 1931. naložila arhitekti Hajnrihu Tesenovu da je redizajnira i od nje napravi memorijal za sve poginule u Velikom ratu.

Tesenov je preobličio enterijer u memorijalnu dvoranu u čijem je središtu stajala krupna granitna kocka s hrastovim vencem, koja je bila dizajn skulptora Ludviga Gisa, i koja se nalazila direktno ispod okulusa, u arhitekturi svojevrsnog „prozora“ kružnog oblika koji se nalazi najčešće na vrhu kupole. „Noje Vahe“ je sada dobio novo ime: „Memorijal pruske državne vlade“.

Nakon uspona nacista na vlast, novom režimu je služila za godišnje obeležavanje Svenarodnog dana žalosti, ali je teško stradala u savezničkom bombardovanju tokom Drugog svetskog rata, kao i tokom Bitke za Berlin sa nadirućom Crvenom armijom. Obreo se „Noje Vahe“ u sovjetskom delu Berlina posle uspostave okupacije, a vlasti Nemačke Demokratske Republike (DDR) uklonile su neke statue sa bokova zgrade.

Skulptura „Majka sa svojim mrtvim sinom“ vajarke Kete Kolvic nalazi se u središtu dvorane zdanja „Noje Vahe“ u Berlinu, memorijala posvećenog žrtvama rata i diktature. Budući direktno ispod okulusa, budući izložena kiši i snegu, suncu i zimi, simboliše patnju civila tokom rata. Foto: Wikimedia Commons/Harabanar

Ipak, počele su obnovu samog zdanja 1957, a otvorile ga 1960. kao „Memorijal žrtava fašizma i militarizma“. Devet godina docnije, povodom proslave 20. godišnjice uspostave DDR-a, u središtu dvorane postavljen je večni plamen, a u zdanju pohranjeni ostaci Neznanog junaka i jedne bezimene žrtve nekog koncentracionog logora. Određeno je da dva vojnika iz Gardijskog puka „Fridrih Engels“ služe kao stalna straža, a vremenom je smena straže svake srede i subote postala turistička atrakcija.

Nakon ujedinjenja Istočne i Zapadne Nemačke, „Noje Vahe“ je 1993. ponovo doživeo preobličenje: zgrada je sada postala „Centralni memorijal Savezne Republike Nemačke za žrtve rata i diktature“. Na preporuku „večitog“ zapadnonemačkog a sada opštenemačkog kancelara Helmuta Kola, večni plamen je uklonjen a u središte dvorane postavljena je skulptura slavne nemačke vajarke, slikarke i grafičarke Kete Kolvic.

U pitanju je statua pod nazivom „Majka sa svojim mrtvim sinom“, izrađena u stilu pijete, i smeštena direktno ispod okulusa. Simbolika toga je jeziva: budući na taj način izložena kiši, suncu, snegu i berlinskoj zimi, ona tako predstavlja patnju civila tokom Drugog svetskog rata. Ili, tokom bilo kog rata.

(P. L.)

Tagovi: Arhitektura, Berlin, Car Aleksandar I od Rusije, DDR, Drugi svetski rat, Istorija, Kete Kolvic, Napoleonski ratovi, Nemačka, Noje Vahe, Pruska, Prvi svetski rat, Zabavnik

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Nemački kolor-snimci osvajanja Francuske: Ovo su bili dani kada su delovali nepobedivo. Godinu dana kasnije su krenuli na Ruse...

Jedina zemlja u kojoj možete biti na četiri mesta u isto vreme: 11 neobičnih činjenica iz američke geografije

Šofer novosadskog trgovca 1930. pregazio babu, policija utvrdila da je baba kriva i - nikom ništa

Japanski listovi su od 1941. do 1945. godine svakog osmog dana u mesecu na naslovnim stranama štampali objavu rata Americi. Zašto?

FOTO-UBOD: Čudesni pogled na Hor Virap, jermenski manastir na najspektakularnijem mestu na svetu

Prizor koji potpuno zbunjuje posmatrača: Gde prestaje „realnost“ a počinje umetnost?

Kako erupcija vulkana izgleda Rusima i Amerima koji nas posmatraju iz Međunarodne svemirske stanice u Zemljinoj orbiti

Istorijska čitanka: Zašto pet uzastopnih rimskih papa nije kročilo van zidina Vatikana od 1870. pa do 1929. godine

Ovo nisu pikseli nego satelitski snimak, ali nema šanse da pogodite čega. Nisu vanzemaljci!

Pravi samuraj uslikan u poslednjem trenutku, baš pre nego što će njegov stalež biti skroz uništen

Velike misterije univerzuma: Na šta vam ovo liči, na glavu konja ili kobre? Naučnici se slažu, ali mi nismo baš sigurni

11 veličanstvenih razloga zbog kojih bi trebalo da padnete na kolena pred Prirodom

Velški beskućnik koji je nasamario Hitlera, celu Vrhovnu komandu Vermahta i lukavog Kanarisa, a Benita Musolinija srušio sa vlasti

Kako je „moćni i plemeniti narod Velike Britanije“ pomogao Srbima u Prvom svetskom ratu: Tada smo bili zahvalni, danas sve relativizujemo i nipodaštavamo

Jezero lave izgleda kao otvorena rana u zemlji koja neprestano ključa i preti

Dala je svoj život negujući Srbe: Medicinska sestra iz Škotske je preživela povlačenje preko Albanije, pa umrla u Predejanu (FOTO)

Ako su Nemci Beograd sravnili sa zemljom, kojom rečju onda opisati ono što su uradili nesrećnom Roterdamu?

Ruska pomoć Srbiji tokom Velikog rata: Šta je o tome pričao general Viktor Artamonov, tada vojni izaslanik u našoj zemlji

Najlepše selo u Engleskoj, krasi svaki britanski pasoš, a najpoznatije po tome što iz njega ne potiče niko poznat

Ova slika je u kategoriji najtužnije na svetu, iako na prvi pogled nije očigledno zbog čega

Srbin među prvim žrtvama borbe protiv fašizma: Fudbalski reprezentativac, pilot i pravnik, kod nas zaboravljen a slavljen širom sveta (FOTOGRAFIJE)

Nekada su Danska, Švedska i Norveška bile u uniji. Ako bi Sever ponovo stao pod jedan barjak, koliko bi im moćna bila zajednička država?

Staljin nudio savezništvo Engleskoj i Francuskoj osam dana pre pakta sa Hitlerom, ovi se nećkali a sudbina sveta bila zapečaćena

Fantastičan tajmleps razvitka Dubaija: Kako je malena arapska varoš iz 1960. godine postala današnja svetska metropola (VIDEO)

Najbrutalnija politička karikatura u istoriji našeg novinarstva nastala pre 90 godina (FOTO)

On je danski Renato, iz nabujale vode spasao je više od 200 ljudi: Ni oluja nije mogla da ga spreči (FOTO)

Ko je Avdo Karabegović čiju šabačku ulicu žele da preimenuju u Šabana Šaulića: Bio je pesnik, učitelj i jedan od najznamenitijih Srba muslimana svog doba

Da li je ova najskromnija srpska vladarska zadužbina — najhrišćanskija i najlepša? (FOTO)

Najveća Hitlerova glupost nije bila napad na Sovjetski Savez već ono što je uradio šest meseci kasnije

Kako se Britaniji ovih dana kao bumerang vraća 15 miliona indijskih mrtvih i raseljenih od pre sedam decenija

Velika tragedija ruske crkve: Kako je mitropolit, optužen da je agent KGB, pao mrtav tokom prijema kod pape u Vatikanu

Sve bolesti nacističke Nemačke sabrane na jednoj jedinoj karti od koje se ledi krv u žilama

Kako su se projugoslovenski Hrvati usred Rusije 1917. pretvarali da su Srbi jer „o Hrvatima nije nitko imao ni pojma“

Užasi robovlasništva: Slika zbog koje čovek mora da bude nečovek pa da istakne zastavu Konfederacije

FOTO-UBOD: Šta vidite na ovoj slici? Ili, šta mislite da vidite na ovoj slici?

Pokolj jugoslovenskih partizana u Norveškoj: Dobro skrivana javna tajna najbogatije zemlje u Evropi

Šta muslimanski grobovi stari 1.300 godina traže usred Francuske

Kako danas izgleda Olimpijsko selo u Berlinu: Srušeni Hitlerov san o hiljadugodišnjem rajhu u sedam slika

Samo za ljubitelje istorije i strategije: Strašan kartografski prikaz Operacije „Barbarosa“, od prvog dana do sloma u predgrađu Moskve

Neviđeni prizor iz doma Romanovih: Anastasija se s lažnim zubima izmotava pred kamerom koju drži sam car Nikolaj. Evropom bukti rat

Srbin katolik iz Cavtata piše 1903. godine: „Hrvat hoće Srbinu da bude brat? Je li to zbilja? Mogu li ja to vjerovati? Spavam li il' bdijem?“

Špijunska igra ili nešto drugo? Čudni novinski oglas upozorio Amerikance da će biti napadnuti u Perl Harboru

/
<% galerijaAlt  %>

Najnovije vesti

Dozvoljavam da mi Telegraf.rs šalje obaveštenja o najnovijim vestima