0

Crkve, manastiri i kraljevski dvorci Nerodimlja, i crni bor koji je zasadio car Dušan: Kratka priča iz istorije srpskog Kosova

Kod Uroševcu u srednjem veku srpska inženjerija je prokopavanjem kanala koji je povezao tok Nerodimke sa jednim izvorom Sitnice, napravili veštačko Svrčinsko jezero. Na ostrvu u središtu jezeru je bio zamak Svrčin, a oko njega u Štimlju, Paunima i Nerodimlju dvorci i letnjikovci, sa mnoštom crkava i manastira

„Ženidba cara Dušana“, Paja Jovanović, 1904. Foto: Wikipedia/Ranko Nikolić

Krajem trinaestog ili početkom četrnaestog veka, svakako pre 1321. godine u kojoj se ono pominje u Gračaničkoj povelji kralja Stefana Uroša II Milutina, Srbi su po unapred izrađenom planu naših inženjera, prokopavanjem kanala koji je povezao tok Nerodimke sa jednim izvorom Sitnice, napravili veštačko jezero koje se nalazilo na prostoru današnjeg Uroševca a koje je isteklo nakon velikog zemljotresa u šesnaestom veku.

Zvalo se Svrčinsko jezero i tokom dobrog dela prve polovine četrnaestog stoleća, za kraljevanja pomenutog Milutina te njegovog sina Stefana Uroša III Dečanskog, služilo je kao svojevrsna prestonica srpske države, mada ne isključiva. U središtu jezeru postojalo je ostrvo na kojem se nalazio zamak Svrčin, koji je imao odbrambenu ulogu pošto su vladari lako mogli da se prebace tamo u slučaju neke veće opasnosti.

Deo karte Martina Valdsemilera iz 1520. godine sa prikazanim Svrčinskim jezerom i dvorcem Svrčinom na njegovom ostrvu. Foto: Wikimedia Commons/CrniBombarder!!!

Ali nisu živeli u Svrčinu, već u neutvrđenim dvorcima i letnjikovcima koji su bili načičkani na obali jezera i nedaleko od nje. Ti dvorski kompleksi nalazili su se u Štimlju i Paunima, koji su bili na samoj obali jezera, te u Nerodimlju, na obali reke Nerodimke. Korišćeni su do samoga kraja vladavine Kuće Nemanjić: ekspanzija iz Dušanovog doba donekle je smanjila značaj svrčinskih dvoraca, ali se sa njihovom upotrebom nastavilo, pa je i car Uroš V u Nerodimlju sagradio letnjikovac.

SRBI U SREDNJEM VEKU BILI GENIJALCI: Oko veštačkog jezera sagradili smo dvorce iz bajke (FOTO)

Zna se da je lipljanski episkop posedovao ribnjake i vodenice na potezu od nastanka Sitnice do izvorišta Nerodimke, pa je sve to svakako bio bajkoviti prizor. Posebno što je ceo kraj, pored vladarskih palata i vila, bio načičkan i crkvama i manastirima. Jedan od njih je bio manastir iz četrnaestog veka čiji je katolikon bila crkva Svetih Arhangela u Nerodimlju.

Crkva Svetih Arhanđela u čijoj je porti bio crni bor koji je zasadio car Dušan. Albanci su posekli i spalili bor, a crkvu minirali i uništili. Foto: Wikipedia/Gajdario

Najverovatnije je u pitanju zadužbina cara Stefana Uroša IV Dušana Silnog, koji je i kod Prizrena svoju glavnu zadužbinu posvetio upravo Svetim Arhangelima (tom manastiru „nije bilo ravnog pod Suncem“), a u prilog toj tezi ide i predanje srpskog naroda iz tog kraja koje kaže, da je veliki crni bor koji se nalazio u porti crkve zasadio lično Stefan Dušan.

Narodna predanja kriju više istina nego što je nauka spremna da prizna, a ovo svakako nije neka fantastika. Ako je bio ktitor, a verovatno jeste, mogao je i simbolično da zasadi bor, koji svakako nije sam od sebe nikao na tom mestu. Albanski fašisti su juna 1999. godine crkvu demolirali, zapalili i minirali, a crni bor Dušanov posekli i spalili, svesni njegove duhovne snage i moći. Drvo nekog svog vladara na tom prostoru nisu mogli da nađu.

Crkva Uspenja Bogorodičinog u Nerodimlju, koju su podigli Nemanjići. Albanski teroristi su je srušili 1999. Foto: Wikipedia/Gajdario

Inače, možda je interesantno dodati i to, da je u Nerodimlju ustanovljeno da se na prostoru groblja pri jednoj drugoj crkvi, posvećenoj Svetom Nikoli, nalaze ostaci vizantijske palate koja se datira u šesti vek i koja je vrlo verovatno podignuta za carevanja Justinijanovog.

Bogato ukrašena freskama po zidovima, mozaicima sedam grčkih mudraca na podovima uz njihove najznačanije misli ispisane na latinskom, sa raskošnim bazenom u središtu kompleksa, izgleda je služila kao dvorac kralja Milutina, kako je prvobitno i bila klasifikovana. Napadom na jedan od dvoraca koji su se nalazili u Nerodimlju, možda baš na taj, Dušan je svrgnuo svog oca Stefana Dečanskog, izvršio „državni udar“ i prisvojio presto.

(P. L.)

Tagovi: Car Dušan Silni, Crkve, Istorija srpskog Kosova, Kosovo i Metohija, Kralj Milutin, Manastiri, Nerodimlje, Pauni, Srbi, Srednjovekovna Srbija, Srednji vek, Srpska istorija, Srpsko carstvo, Kralj Stefan Uroš III Dečanski, Stefan Dušan, Štimlje, Svrčinsko jezero, Zabavnik

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Evu Braun svi znaju po vezi sa Hitlerom, ali je ona imala i veliki uticaj: Zaljubila se u njega na prvi pogled, pokušala samoubistvo, a udala se pred smrt (FOTO) (VIDEO)

Poslednji nemački car je bio nesvakidašnja ličnost: Mrzeo je Engleze, kružile su priče da je bio homoseksualac, imao je brojne fetiše, a u Prvom svetskom ratu je poražen (FOTO) (VIDEO)

Ljubavna priča poslednjeg ruskog cara i carice jedna je od najlepših: Zavoleli su se kao tinejdžeri, zbog njega je promenila ime i veru, a sve se završilo tragedijom (FOTO) (VIDEO)

„Devojčice sa periferije sanjare pred Pelivanovim izlogom“: Zbog ovakvih stvari je kod nas izbila komunistička revolucija

Kako smo maštali nekada: Šinski cepelin kod nas tridesetih proglašen saobraćajnim sredstvom budućnosti

Zagreb su 1945. godine oslobodili partizani iz 45. srpske divizije, dok su zagrebački čekali sa strane

Izrael je danas mogao da se nalazi u Indijskom okeanu, da je sproveden tajni plan o deportaciji evropskih Jevreja na Madagaskar

Zelenašenje u Kraljevini Jugoslaviji: Zbog čega su Srbi podržali komuniste i tokom rata masovno odlazili u partizane

Nepoznata veza Musolinija sa Srbima: Kako je još 1918. sazvao milanske tajkune da pomognu našim studentima koji su se mučili u Italiji

Srpski „mug shot“ sa početka prošlog veka: Da li prepoznajete ovo lice? Zovu ga Štrk

Kako bi izgledao prerušeni Hitler: Amerikanci već 1944. napravili ove montaže zlu ne trebalo, pa njima oblepili Nemačku odmah posle rata

Prvi srpski komunista u Holivudu: Naš čovek 1934. bio glavni lik u ekranizaciji romana velikog engleskog pisca

Da li je Srbin koji je pre 105 godina napisao da „Balkanu nije suđeno da živi jednim kulturnim životom, životom koji je dostojan ljudi“ bio u pravu?

Šokirani dečak stoji iznad leševa svoje streljane porodice, nacisti ga gledaju i smeju se. Zatim dobija metak u potiljak (POTRESNA FOTOGRAFIJA)

Poslednje utvrđenje nacista: Posle Hitlerovog samoubistva svi su pobegli u ovaj grad, ali su ipak uhvaćeni (FOTO)

Kako je sekretar Crvene zvezde trpao bombone u džepove krišom od Tita, a onda mu je Broz postavio pitanje (FOTO)

Vulkanska eksplozija koja se čula na drugoj strani zemaljske kugle, gde su ljudi mislili da je topovska paljba sa obližnjeg broda

Treba li žena da brine o porodici, dok muž radi i zarađuje? Mladi Jugosloveni su vrlo moderno odgovorili na ovo pitanje, a šta bi rekli danas

Hitler je doveo do smrti miliona ljudi širom sveta, a evo kako su izgledali najpoznatiji pokušaji atentata na njega

Ruski car Nikolaj II i britanski kralj Džordž V su izgledali gotovo identično: Ove njihove fotografije i danas zbunjuju mnoge (FOTO)

Elizabeti Kokran, majci istraživačkog novinarstva i perjanici Pulicerovog tabloida, želimo srećan 155. rođendan

Bio je zvanični egzekutor u Trećem Rajhu: Ubijao je ljude na giljotini, rekord mu je 32 osobe u jednom danu, a posle rata je isti posao radio za saveznike (FOTO)

Ako je Zemlja ravna ploča, da li preti opasnost da se Mlečni put razlije po njoj i da se podavimo u laktozi?

"Ja sam skinuo Tita sa aparata, ali ga nisam ubio": Sve o poslednjim trenucima Josipa Broza (FOTO)

Danas se navršava 70 godina od kako je naša štampa najavila da je palestinsko pitanje pred konačnim rešenjem

Boj ne bije svijetlo oružje, već boj bije... bruto domaći proizvod: Evo zbog čega su Sile Osovine izgubile Drugi svetski rat

Porno-slike i homoseksualni skandal koji su učvrstili Hitlerovu vlast i donele mu potpunu kontrolu nad Vermahtom

ZAVIRITE U FIRERBUNKER: Mesto gde je Adolf Hitler sebi pucao u glavu, bio spaljen i pokopan

Iz minuta u minut, iz sata u sat: Sva dešavanja u Hitlerovom bunkeru pre i posle samoubistva, sa detaljima koje nikada do sada niste čuli

Legenda kaže da je Tito obišao ceo svet, ali nikad nije kročio u Čačak. Evo i zbog čega

Bizarni događaj s kraja rata: Hitler uz sendviče i mađarsko vino slavi ženidbu, Himler 300 km dalje od astrologa traži savet gde da beži

Stara priča sa srpskog Kosova: Kako je Ajdar tokom turske vlasti spalio srpsku crkvu pa prešao iz islama u pravoslavlje

Šta se desilo sa Bogorodicom nakon Hristovog vaskrsenja? (FOTO)

Mesto rođenja presvete Bogorodice: Da li je Marija došla na svet u pećini ispod ove crkve? (FOTO)

Otisak Isusove šake u kamenu: Nalazi se na putu kojim je Hrist nosio krst na Golgotu (FOTO)

Adolf Hitler je Jugoslaviju posetio samo jednom, a evo u koji grad je kročio odmah nakon okupacije

Ulica kojom je Hrist nosio krst: 16 slika sa jerusalimskog Puta suza koji će vas do suza i dovesti (FOTO)

„Arnaut ubija kaluđera na Kosovu u manastiru Devič 1912. godine“: Kratka priča iz istorije srpskog Kosova

Amerikanci teraju Nemce da šetaju pored tela Jevrejki koje su umrle od gladi nakon što su ih nacisti primorali na marš dug 500 kilometara

Čovek koji na duši nosi više desetina hiljada ljudi, kome ništa nije bilo sveto: Diktator Pinoče je bukvalno gazio preko mrtvih (FOTO) (VIDEO)

"Dvije srpske kraljevine - Crna Gora i Srbija": Reči kralja Nikole koje su danas izuzetno zanimljive za čitanje (FOTO)

Teorije zavere o napadu na Perl Harbor: Amerikanci su znali da će se desiti japanski udar, dopustili su ga da bi ušli u Drugi svetski rat (FOTO) (VIDEO)

/
<% galerijaAlt  %>

Najnovije vesti

Dozvoljavam da mi Telegraf.rs šalje obaveštenja o najnovijim vestima