2

MISTERIJA SRPSKE CRKVE PODIGNUTE NA GLAVAMA TURAKA: Kad uđete u nju, naići ćete na još jedna, tajna vrata (FOTO)

Svetinja je izgrađena u vreme kralja Milutina 1327. godine

Crkva svetog Spasa Kučevište
Foto: D. Joksić

Za pravoslavne svetinje, crkve, manastire, kapele, monaške isposnice decenijama se vezuju razna predanja i legende, generacijama prenošene sa kolena na koleno. Neke su i danas obavijene dozom misterije, druge su poznate po čarobnim, isceljiteljskim moćima, a Crkva Svetog Spasa u skopskom selu Kučevište ima svoju tajnu.

>>> VRUĆE REČI VLADIKE GRIGORIJA: Gradimo crkve, a bolnice nemaju peškire i papir (VIDEO)

Vekovima čuvanu i očuvanu. Crkva Svetog Spasa, podignuta 1327. godine, u sebi krije još jednu, manju crkvu - Svetoga Nikole, u tajnosti dozidanu 1501. godine tokom vladavine Osmanlija. Tako, na jednom mestu, u istom dvorištu među trošnim kamenim kućama, postoje dve crkve, ali se vidi samo jedna, što je i bio glavni cilj starih neimara.

Do sela Kučevište, koje se ugnjezdilo visoko u šumovitim planinama Skopske Crne Gore, stiže se relativno dobrim asfaltnim putem. Ono je od Skoplja udaljeno svega 30 kilometara, a do ovog sela nastanjenog Srbima, nekada se moglo doći jedino tesnom i izlokanom kamenom džadom, kojom su jedva prolazile konjske zaprege.

Foto: D. Joksić

Foto: D. Joksić

Gorštaci, žitelji sela, vekovima su čuvali tajnu Crkve Svetog Nikole. O njoj su znali svi meštani, ali ne i Turci, koji su u 15. veku vladali ovim krajevima. Tako su seljani, ćuteći, stolećima uspevali da sakriju tajnu ove pravoslavne svetinje.

Meštani sela Kučevište ni danas nisu govorljiviji. Škrtost na rečima i zaveru ćutanja kao da su nasledili od svojih predaka. Za razliku od njih, nastojnik hrama, klisar Trajko Korovčević nije štedeo reči pričajući priču o ovom pravoslavnom biseru na "maloj Svetoj Gori" kako su još u davna vremena nazivali Skopsku Crnu Goru.

Korovčević je strpljivo, u detalje opisivao kako je u teškim danima pod otomanskim jarmom, 1501. godine crkva Svetog Spasa dobila i skrivenu kapelu posvećenu Sv. Nikoli.

Foto: D. Joksić

Foto: D. Joksić

Pozivajući se na predanja i stare zapise, nastojnik crkve Svetog Spasa veli da je ona kroz vekove menjala svoje ime. Kada je izgrađena u vreme kralja Milutina, 1327. godine, zvala se crkva Svetog Vavedenja Presvete Bogorodice. Tada je selo slavilo čak tri slave - Sv. Atanasa, Sv. Arhangela i Spasovdan. Od tri slave, zadržana je samo jedna - Spasovdan, pa je i crkva prekrštena u Sv. Spas, a skoro dva veka kasnije, u njoj je izgrađena i tajna kapelica.

- Kapela je, u stvari, bila crkvica iznad crkve, sa tajnim unutrašnjim stepenicama. Predanja i neki zapisi govore da je bogoslužba održavana u toj kapelici, izgrađenoj u samom potkrovlju crkve, na mestu gde je nekada počinjao zvonik, bukvalno iznad glava osmanlijskih zavojevača, koji su u to vreme bili zaposeli bazični hram Crkve Svetog Spasa, zabranivši meštanima bogoslužbu - priča Korovčević.

Pošto u kapelici iznad crkve nije bilo mesta za sve vernike iz sela, na bogoslužbu su uglavnom dolazili kmetovi, učitelji i viđeniji ljudi Kučevišta, a crkvica Sv. Nikola je bila toliko dobro sakrivena da je Turci, ni za pet vekova nisu uspeli da otkriju. Nekadašnje unutrašnje stepenice, koje su iz crkve Sv. Spas vodile do crkvice Sv. Nikola davno ne postoje. Unutra je ostao prazan i mračan prostor, a pošto crkvica više nije tajna, seljaci su napravili spoljne, kamene stepenice koje vode do nje, i pokriveni drveni čardak iznad vrata.

Danas se u njoj ne vrši bogoslužba. Ona služi za spomen na veru i istrajnost seljana Kučevišta, a oltar i ikone u njoj još uvek stoje na istom mestu. Ipak, vrata crkve iznad crkve otvaraju se svim putnicima namernicima koji žele da je vide i u njoj zapale sveću.

Foto: D. Joksić

Foto: D. Joksić

Klisar Trajko Korovčević je poslednji u familiji nastojnika Crkve Svetog Spasa. O ovoj svetinji su se nekada starali njegovi preci, pa deda i otac. Od svoje desete godine pa do današnjih dana, Trajko je taj koji decenijama unazad brine o crkvi. To mu nimalo nije teško jer su mu i kuća i imanje tik uz crkvu. On je i poklisar, i nastojnik, i neimar, a kada zatreba, onda i domaćin, gradinar... Poznavanjem istorijata ove, ali i mnogih drugih crkava načičkanih po Skopskoj Crnoj Gori, taj mudri seljak neretko začudi i učene glave i „važne“ ljude koji svrate ili „zalutaju“ u ovaj planinski kraj severno od makedonske prestonice.

Obilazeći ovu pravoslavnu svetinju u pratnji Korovčevića saznajemo da je Crkva Svetog Spasa izgrađena 1327. godine, još pre dolaska Turaka na ove prostore, u vreme vladavine kralja Milutina. U jednom delu crkve, iza teških drvenih vrata koja i danas odolevaju zubu vremena, nekada je bila trpezarija i čardak, a u drugom, sa posebnim vratima, „srce“ hrama. Crkvu su u međuvremenu zahvatila dva požara, pa su nekadašnja trpezarija i čardak preuređeni u veliki trem. Vatra je uništila i deo unutrašnjosti crkve, ali joj nije oduzela veličanstvenost i pređašnju lepotu.

Foto: D. Joksić

Foto: D. Joksić

U njoj i danas postoji bogat i raskošan freskoživopis iz vremena podizanja hrama – „Pranje nogu“, „Oplakivanje Hrista“, „Bogorodica sa Hristom“ i brojne druge, koje na svoj način pričaju istoriju ovog pravoslavnog hrama. Ikonostas i pevnica, međutim, potiču s početka 19. veka.

- Teške ožiljke na crkvi, koji su i danas vidljivi, ostavili su ljudi drugih, ali i naše vere u raznim vremenskim periodima i pod čudnim okolnostima. Nakon obimnih restauratorskih i konzervatorskih radova izvršenih 1956. i 1957. godine, crkva je 1984. godine ponovo stradala u ko zna kojem po redu požaru. Tada je, pored priprate, izgorela i vrlo bogata arhiva sa matičnim knjigama od izuzetnog značaja za pravoslavni živalj ovih krajeva Makedonije - sa žaljenjem kaže Korovčević, dodajući da je u dim napovratno otišao i značajan trag srpskih korena na ovim prostorima.

Foto: D. Joksić

Foto: D. Joksić

U istorijskim čitankama je ostalo zapisano da je Crkva Svetog Spasa u Kučevištu krstobrazne osnove sa jednim kubetom. Na osnovu jednog od brojnih natpisa na staroslovenskom jeziku iznad južnih ulaznih vrata sa unutrašnje strane u kome piše da je crkva živopisana u vreme Radoslava i Vladislava, kao i teksta jedne povelje cara Dušana izdate u periodu od 1348. i 1353. godine, zaključuje se da je crkva bila izgrađena i oslikana nešto pre 1348. godine.

Foto: D. Joksić

Foto: D. Joksić

U njenoj unutrašnjosti su naslikani i portreti brojnih ktitora. Oni su prikazani u prirodnoj veličini, obučeni u bogato ukrašenu vlastelinsku odeću. Vlastelin i župan u Dušanovom carstvu, Radoslav, oko pojasa ima karakterističan kaiš, a njegova žena, vojvodkinja Vladislava velike minđuše, kapu na glavi preko koje je prebačen veo i bogato ornamentisanu odeću. Do njih je naslikana figura cara Uroša, koji je na presto stupio nakon smrti cara Dušana, 1355. godine. Do njega je njegova majka, carica Jelena.

(D. Joksić)

Tagovi: Crkva, crkva svetog nikole, crkva svetog spasa, Kučevište, Makedonija, Mala Sveta gora, Osmanlije, Skoplje, skopska crna gora, tajna crkva, Trajko Korovčević, Turci

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Komentari (2)
Poređaj komentare:
  • R
    relja

    Kralj Milutin je inače bio jako pobožan čovek.Živeči u zemaljskom carstvu, zavetovao se živim bogom, da dokle bude u oblasti ovoga kraljestva, svake godine prineče gospodu po jednu novu crkvu. Bog pogleda ove njegove svete zavete , produži mu vreme u kraljevanju na 42 godine i on toliko posvečenih hramova sazida gospodu.

  • M
    Micel

    Manastir nije mogao da bude sagradjen u doba kralja milutina 1327.godine jer je milutin vladao od 1282 do 1321 godine. 1327. Godine na prestolu srbije je stefan decanski milutinov sin

Brutalna tuča u školi u Tesliću: Dečak zbog teških povreda prebačen u bolnicu

Završena obdukcija pokojne Jasmine: Svi čekaju nalaze, na njenom telu pronađena sasušena krv

Osmislio je ekskurziju na dan Šabanove sahrane i zarađuje na tome, nudi lanč-paket i prevoz: Posle ove fotografije znam da smo otišli dođavola!

Makedonski policajci u panici: Na granici čuvaju table sa novim imenom države, a zbog čestih napada kazne idu i do 2.000 evra

Hrvatski mornar (23) napao kapetana broda: Šef ga je kritikovao, a onda ga je mladić dvaput izbo

"Ja sam otvorio zamrzivač u kom je bila mrtva Jasmina, bila je gola, u sedećem položaju": Sablasna ispovest svedoka uviđaja

Lekari iz Hrvatske sve češće šalju žene na abortuse u Sloveniju: Tamo plaćaju i do 5.000 evra, a o ovom problemu niko ne želi da priča

Od signalnih pištolja pravili ubojito oružje, pa ga onda prodavali: Razbijena kriminalna grupa u Skoplju

Mladić (21) brutalno silovan kod naplatne rampe Gradsko: Poslat na pregled, dok policija traga za manijakom u Severnoj Makedoniji

Nosio drogu u gaćama i mislio da će se tako provući "preko grane": Carinici su rekli da skine sve sa sebe, a onda mu je ispao "ozbiljan" paket

Prolaznici se šokirali kad su između solitera ugledali telo u lokvi krvi: Devojka pala sa 12. sprata zgrade u Sarajevu

Epruvete pune krvi bačene pored dečjeg igrališta u Mostaru: Psi ih razvlačili, pa se igrali sa mališanima

Sestra Jasmine Dominić priznala policiji kako ju je ubila, a onda držala 19 godina u zamrzivaču

Imao sam 2 rane na stopalima, a onda ih je Gospa zacelila: Sveštenik veruje da mu se u Međugorju desilo čudo

Još jedan incident u Splitu: Tokom protesta "Žutih prsluka" čuo se povik: "Ustaše dolaze" (VIDEO)

Ivo Josipović osuo paljbu po Kolindi: Poražavajuće je da predsednica države ne zna svoju istoriju, dala je krila ustašofiliji u Hrvatskoj

Isušilo se Jadransko more u Splitu, nasukali se čamci (FOTO)

Babići dobili 1.000 evra od nepoznatog čoveka jer imaju treće dete: Misteriozni čovek časti roditelje, ima budžet od 102.000 evra

Hrvatski političar brani ustaški pozdrav: "Na srpsko-crnogorsku fašističku agresiju odgovarali smo 'za dom spremni'"

Kolinda otkrila sve o odlasku kod lekara: Imam predispozicije za karcinom, troje u mojoj porodici je umrlo

U Jasenovcu ubijeno za 800.000 više ljudi od navedenog: Autor studije o "Aušvicu Balkana" otkriva zastrašujuće podatke

Neverovatan prizor u Travniku: Poskok se migolji na snegu (VIDEO)

Policija se oglasila povodom smrti Jasmine Dominić: Ovakav slučaj još nismo imali, telo u zamrzivaču pripada ženi, utvrđuje se da li je sestra ubica

Crnogorac brutalno ubio ukrajinsku milionerku i potom bežao od policije, a sada će njegovo suđenje biti zatvoreno za javnost

Novi detalji o Smiljani, sestri pokojne Jasmine koja je pronađena u zamrzivaču: Verujemo da je ona sakrila leš!

Stara Juga ujedinila se u žalosti posle pogibije Šabana Šaulića (FOTO)

Gruevski: Srbija nema veze sa mojim odlukama da tražim azil u Mađarskoj

Simon ima 970 tetovaža, prvu je napravio sa 15 godina: Sebi nikad nije oprostio što je ubio dvoje dece nakon čega je bio u komi godinu dana (FOTO)

Otac umro od tuge za Jasminom, čekao da mu se javi da je dobro: Nesrećni čovek nije znao da mu dete leži mrtvo u kući, u zamrzivaču

Vatreni obračun u kafani: Muškarci se posvađali u ranu zoru, pa jedan izvadio pištolji i pucao žrtvi u grudi

Jasminin otac mi je rekao da se javila, da će na fakultet: Komšija u šoku kad je čuo da je pronađena u zamrzivaču

Lekari iz Crne Gore masovno odlaze na kruzere, plata im je do 17.700 evra!

"Pričalo se da je i oružje zazidano negde u kući": U zamrzivaču pored tela Jasmine pronađene i stvari

Serijski analni silovatelj hara Dalmacijom: Mišićav je i slatkorečiv, namami žene na seks a onda ih prisiljava da to rade "od pozadi"

Pala najveća organizovana banda krijumčara na granici sa Srbijom: Prevozili migrante iz Grčke u Srbiju (FOTOGRAFIJE)

Bio je u odredu mudžahedina gde se za svakog zaklanog Srbina dobijao pištolj s posvetom: Stravični, nepoznati detalji života ubice Gačića

"Mama, jesam li živa ili mrtva": Jezive prve reči devojčice (14), koju je otac brutalno pretukao golu na ulici (FOTO)

Preokret: Uhapšena Smiljana, sestra Jasmine, čije je telo bilo u zamrzivaču 19 godina!

Ovo je bivši policajac koji je brutalno tukao ćerku: Ženu je udarao godinama, a sud im dodelio zajedničko starateljstvo! (FOTO)

Jezivi detalji o Jasmininom telu pronađenom u zamrzivaču: 19 godina bilo u porodičnoj kući, počelo da smrdi kad im je isključena struja (VIDEO)

Lažni policijac u Zagrebu izmišljao saobraćajne prekršaje i varao žene vozače: Samo od jedne gospođe uspeo je da uzme pare

U zamrzivaču navodno pronađeno telo Jasmine, devojke koja je nestala pre 19 godina (FOTO)

/
<% galerijaAlt  %>

Najnovije vesti

Dozvoljavam da mi Telegraf.rs šalje obaveštenja o najnovijim vestima