Blago za arheologe na dnu Jadrana: More je progutalo čitav svet kojim su nekada HODALI naši preci

Danas su Venecija i Trst među najpoznatijim gradovima severnog Jadrana, ali njihov nekadašnji izgled bio je potpuno drugačiji.

Tamo gde se danas prostiru more, lagune i priobalna naselja, pre više od 10.000 godina nalazilo se suvo kopno, močvare i prostrani predeli kojima su prolazili praistorijski lovci i sakupljači. Dramatičan porast nivoa mora tokom milenijuma promenio je čitavu obalu, a deo sveta u kojem su živeli naši preci završio je pod vodom.

Preporučujemo

Morali su da menjaju svoje aktivnosti

Istraživanje koje je sproveo tim naučnika, predvođen Samjuelom Ongarom sa Univerziteta u Sautemptonu, otkriva koliko se severni Jadran promenio od kraja poslednjeg ledenog doba.

Kombinovanjem seizmičkih podataka i uzoraka sedimenta iz priobalnih basena severne Italije, Slovenije i severne Hrvatske, istraživači su rekonstruisali nekadašnji izgled ovog područja i pratili promene nivoa mora tokom poslednjih 10.000 godina.

Rezultati istraživanja su objavljeni u časopisu Quaternary Science Reviews, a pokazuju da je područje današnje Venecijanske lagune nekada bilo suvo kopno koje se prostiralo više od 48 kilometara od tadašnje obale.

Današnji Trst, umesto neposredno uz more, nalazio se na uzvišenjima sa kojih se pružao pogled na močvare i lagune,

Pre nešto više od 10.000 godina nivo mora počeo je da raste u nekoliko navrata, a u pojedinim periodima dostizao je i 25 milimetara godišnje. Takve promene nisu značile samo pomeranje obalne linije već i postepeni nestanak prostora na kojima su ljudi lovili, pecali i pronalazili prirodne resurse neophodne za opstanak.

Mezolitske zajednice lovaca i sakupljača morale su da menjaju svoje aktivnosti i prilagođavaju se okruženju koje se brzo transformisalo. Područja koja su ranije koristili za lov i ribolov postepeno su nestajala pod vodom, zbog čega su bili primorani da menjaju način života i pomeraju se prema unutrašnjosti, prenosi The Guardian.

Naučnici su u istraživanju izdvojili tri posebno dramatične faze porasta nivoa mora, nakon kojih je usledio period relativne stabilnosti tokom poslednjih 6.000 godina.

Upravo takvi stabilniji uslovi omogućili su postepeno formiranje naselja i razvoj poljoprivrede u predelima koji danas čine severni Jadran.

Foto: Pixabay

Promene nisu bile samo geografske

Dodatne pojedinosti o promenama obale navodi Morski.hr, koji izdvaja period između 7800. i 6600. godine pre nove ere kao posebno značajnu fazu. Nivo mora tada je porastao čak osam metara, neprestano menjajući izgled priobalja.

Nastajali su novi obalni predeli, ali su i oni vremenom nestajali pod vodom. Proces nije bio jednoličan niti se odvijao istom brzinom, već je more u pojedinim razdobljima napredovalo znatno brže, menjajući granice između kopna i vode.

Nakon novog talasa porasta nivoa mora posle 6000. godine pre nove ere, oko 5800. godine pre nove ere počelo je formiranje laguna i priobalnog pojasa koji su postepeno dobili obrise današnjeg severnog Jadrana.

Promene nisu bile samo geografske. One su neposredno uticale na život praistorijskih zajednica, koje su gubile poznata staništa i morale da traže nova mesta za život. Kako je more zauzimalo sve veće površine, ljudi su pomerali svoja naselja dublje u unutrašnjost.

Takve promene mogle su da predstavljaju i važan pritisak na kasniji razvoj neolitskih društava i prelazak sa lova i sakupljanja na poljoprivredu i sedelački način života.

Ipak, jedan od najzanimljivijih delova ove priče nalazi se upravo ispod današnje površine mora.

Morsko dno severnog Jadrana predstavlja bogato, ali još nedovoljno istraženo arheološko područje koje bi moglo da pruži nove odgovore o kretanju i životu praistorijskih ljudi.

Predeli kojima su nekada hodali, lovili i podizali svoja staništa danas su potopljeni, ali njihovi tragovi nisu nestali. Ispod mora koje danas zapljuskuje obale Italije, Slovenije i Hrvatske i dalje se nalaze ostaci nekadašnjeg sveta, koji tek treba u potpunosti istražiti.

(Telegraf.rs)