Unutar Keopsove piramide otkrivena ogromna praznina: Ova tajna bila je skrivena više od 4.500 godina

Za svega pola sata pretraživanja društvenih mreža moguće je saznati najneverovatnije stvari o piramidama širom sveta.

Tako ćete, između ostalog, naići na tvrdnje da one zapravo nisu bile grobnice niti spomenici, već svojevrsni generatori energije, osmišljeni da koriste elektromagnetnu energiju Zemlje. A, prema nekim od tih teorija, drevne građevine nisu podigli Egipćani, Maje niti bilo koji drugi narodi - već vanzemaljci.

Preporučujemo

"Znamo više nego što ljudi misle"

Naravno, za takve tvrdnje ne postoje nikakvi naučni dokazi. Spekulacije i teorije zavere o piramidama u Egiptu, ali i drugim delovima sveta, veoma su rasprostranjene. Razlog za to donekle je razumljiv, smatra dr Kembel Prajs, kustos za zbirke Egipta i Sudana u Muzeju u Mančesteru i autor knjige “Kratka istorija starog Egipta”.

“Bez obzira na to koliko puta ih vidite, one su jednostavno zadivljujuće. Ali, upravo to postaje plodno tlo za najneverovatnije teorije“, objasnio je.

Većina ljudi koji iz udobnosti svojih domova iznose teorije o piramidama nikada nije istraživala ove građevine na terenu, a još manje njih ima stručne kvalifikacije za takve tvrdnje.

Kada razgovarate sa stručnjacima koji su radili arheološka istraživanja u Egiptu, Meksiku ili Kini, oni obično sa strpljivim osmehom saslušaju takve spekulacije, a zatim objasne šta je zaista otkriveno tokom decenija pažljivih istraživanja i iskopavanja.

“Znamo mnogo više nego što veliki broj ljudi misli”, kaže egiptolog Mark Lener, direktor organizacije Ancient Egypt Research Associates.

On ističe da mnogi teoretičari zavera nikada nisu ni bili u Egiptu i da ne primećuju tragove ljudskog rada koji se nalaze svuda na piramidama.

“Mogao bih sutra da prošetam sa vama po Gizi i pokažem vam tragove alata. Mogu se videti mesta na kojima su korišćena dleta, gde su između kamenih blokova u unutrašnjosti Velike piramide ubacivane grudve maltera, pa čak i grafiti sa imenima radnih grupa“, objašnjava Lenner.

Lener istražuje područje Gize još od kraja osamdesetih godina prošlog veka, ali ističe da, uprkos brojnim otkrićima, još mnogo toga treba saznati, kako o egipatskim piramidama tako i o sličnim građevinama širom sveta.

Upravo zbog toga, izdvojamo šest velikih misterija koje i dalje zaokupljaju pažnju naučnika.

Foto: Shutterstock/ImAAm

1. Tajanstvena šupljina u piramidi

Godine 2017. istraživači uključeni u projekat ScanPyramids objavili su otkriće do tada nepoznate šupljine unutar Velike Keopsove piramide u Gizi.

Koristeći metodu poznatu kao mionska tomografija, kojom se prate kosmičke čestice koje prolaze kroz kamen, naučnici su identifikovali prazan prostor iznad Velike galerije. Njegova dužina iznosi najmanje 30 metara.

Otkriće je odmah pokrenulo spekulacije o skrivenim odajama, izgubljenom blagu i drevnim tajnama koje tek treba da budu otkrivene.

Međutim, stvarnost je istovremeno manje dramatična i mnogo zanimljivija.

“Šupljina zaista postoji. Ono što još ne znamo jeste čemu je služila. Da li je horizontalna? Da li prati isti nagib kao Velika galerija? Jasno je da postoji prazan prostor“, objašnjava Lener.

Jedna od mogućnosti jeste da je imala konstruktivnu funkciju i pomagala u raspoređivanju težine unutar građevine. Druga je da predstavlja arhitektonski prostor povezan sa samim procesom izgradnje piramide.

Lener smatra da je najverovatnije reč o prostoru koji je namerno ostavljen tokom gradnje, iznad odaja i prolaza, kako bi se rasteretila konstrukcija.

Slični primeri postoje i u drugim piramidama, mada nisu toliko impresivni. Prema njegovom mišljenju, takva rešenja bila su povezana sa brigom drevnih graditelja o opterećenju prolaza i prostorija. Oni su, kako kaže, često gradili sa velikom rezervom sigurnosti.

Pojedini istraživači pretpostavljaju da bi šupljina mogla da predstavlja do sada nepoznatu prostoriju, ali za sada ne postoje dokazi da se u njoj nalaze predmeti, grobnice ili bilo šta slično onome što se viđa u avanturističkim filmovima.

Misterija i dalje opstaje prvenstveno zato što arheolozi ne žele olako da buše jednu od najznačajnijih građevina na svetu.

Foto: Shutterstock

2. Izgubljene građevine u prašumi

Pre samo dvadesetak godina, ideja da se ispod guste amazonske prašume kriju monumentalne građevine i čitavi drevni gradovi zvučala bi kao naučna fantastika. Danas je to deo ozbiljnih arheoloških istraživanja.

Napredak tehnologije poznate kao LiDAR, koja pomoću laserskog skeniranja može da otkrije strukture skrivene ispod krošnji drveća, omogućio je otkrivanje ogromnih mreža naselja, puteva, zemljanih građevina i ceremonijalnih platformi u pojedinim delovima Amazonskog basena i šireg područja Južne Amerike.

Nova otkrića ukazuju na to da su drevna društva bila mnogo složenija, a njihova naselja znatno gušće naseljena nego što se ranije verovalo.

Istraživači su još 2022. godine otkrili skrivene piramidalne građevine, od kojih su neke visoke čak 22 metra, u gusto pošumljenim područjima Bolivije i Ekvadora. Među drugim otkrićima nalaze se i ostaci hrama spiralnog oblika u Peruu.

Ipak, nisu samo piramide ono što čeka da bude otkriveno, prenosi Science Focus.

Profesor Takeši Inomata, arheolog sa Univerziteta u Arizoni, smatra da su istraživači već upoznati sa gotovo svim piramidama na području Maja, koje obuhvata delove Meksika, Gvatemale, Hondurasa i Salvadora.

Razlog je jednostavan - piramide su veoma uočljive.

Inomata je 2020. godine, koristeći LiDAR, otkrio Aguada Fénix, za koju se veruje da predstavlja najveće i najstarije ceremonijalno nalazište civilizacije Maja.

Ovo arheološko nalazište, smešteno na području današnjeg Meksika, dugačko je gotovo 1,4 kilometra.

“Kada se nalazite na samom terenu, ne možete da vidite njegov oblik i veličinu. Zato nam je bio potreban LiDAR“, objašnjava Inomata.

Jedna od najvećih misterija Južne Amerike zato je pitanje šta se još krije ispod guste vegetacije. Prema jednoj studiji iz 2023. godine, broj još neotkrivenih građevina mogao bi da dostigne čak 23.000.

Foto: Tanjug/AP

3. Kako su pomerali blokove?

Ovo je verovatno najpoznatija misterija povezana sa piramidama, ali i pitanje koje je privuklo više sumnjivih objašnjenja nego gotovo bilo koja druga arheološka tema.

Ako pojedini kameni blokovi teže 100 tona ili više, kako su drevni ljudi uspeli da ih pomeraju i postavljaju na željena mesta? Da li su im u tome pomagali vanzemaljci, izgubljene civilizacije ili neka nepoznata tehnologija koja je omogućavala poništavanje gravitacije?

Verovatno ne. Neprijatna istina za ljubitelje teorija zavere jeste da su drevni ljudi često bili mnogo sposobniji nego što im danas priznajemo.

Arheolozi su prikupili značajne dokaze o tehnikama vađenja kamena, korišćenju saonica, užadi, organizovanih radnih grupa, plovnih puteva i rampi.

Na području gde Lener istražuje još od osamdesetih godina nalazi se “Izgubljeni grad”, za koji se veruje da je u njemu živelo oko 20.000 radnika koji su učestvovali u izgradnji piramide.

Postoji čak i papirus poznat kao “Mererov dnevnik”, otkriven 2013. godine. Reč je o zapisu starom oko 4.500 godina, koji predstavlja svojevrsni dnevnik radne grupe zadužene za transport krečnjaka kroz sistem kanala u vreme vladavine faraona Kufua.

Ipak, važna pitanja i dalje nemaju konačne odgovore.

Među egiptolozima ne postoji univerzalno prihvaćeno objašnjenje o tome kakav je tačno sistem rampi korišćen u Gizi. Transport najtežih kamenih blokova i dalje je teško detaljno rekonstruisati, ali većina stručnjaka smatra da su rampe imale ključnu ulogu.

Lener ima sopstvenu teoriju prema kojoj se rampa protezala praktično celim putem od kamenoloma do piramide faraona Kufua.

Prema njegovoj proceni, rampa razumne veličine mogla je da se proteže od kamenoloma, udaljenog oko 350 metara, do visine od 30 do 40 metara iznad osnove Velike piramide.

Međutim, čak ni to ne daje odgovor na jedno od najtežih pitanja - kako su graditelji uspeli da završe piramidu na njenom vrhu.

“To još ne razumemo u potpunosti. Nismo sigurni na koji su način došli do takvih inovativnih rešenja“, priznaje Lener.

Foto: Shutterstock

4. Misteriozni prolazi u piramidi

Unutar Velike piramide nalaze se dva uska kanala koja se protežu iz takozvane Kraljičine odaje.

Za razliku od većih prolaza kroz koje posetioci mogu da se kreću, ovi kanali toliko su uski da jedva ima dovoljno prostora za prolazak savremenih robota. Njihova namena i dalje predstavlja jednu od najdugovečnijih misterija egipatskih piramida.

Zagonetka je postala još veća tokom devedesetih godina, kada su robotska istraživanja otkrila nešto što je izgledalo kao mala kamena vrata od krečnjaka koja blokiraju prolaze.

Na jednom od njih nalazili su se i bakarni elementi koji su podsećali na ručke. Iza jedne prepreke otkrivena je još jedna, pa je na trenutak izgledalo kao da su egiptolozi zakoračili u avanturistički film.

Međutim, stvarnost je znatno složenija.

Većina stručnjaka sumnja da su ovi kanali služili za ventilaciju, uprkos tome što se često nazivaju “vazdušnim prolazima“.

“Ne mislim da su stari Egipćani bili zabrinuti zbog protoka vazduha. Ovo nije bila procena rizika u vezi sa zdravljem i bezbednošću. Na drugim mestima kopali su i u mnogo zagušljivijim uslovima“, objašnjava Prajs.

Stručnjaci, uključujući i njega, češće tumače ove prolaze kao simboličke putanje povezane sa egipatskim verovanjima o zagrobnom životu i putovanju faraona ka zvezdama.

U staroegipatskim tekstovima preminuli vladari često se povezuju sa određenim delovima neba, a pojedini istraživači smatraju da su prolazi bili usmereni ka važnim zvezdama ili sazvežđima.

Drugi veruju da su bili deo šireg verskog programa čiji su detalji vremenom izgubljeni.

Prajs ne isključuje ni mogućnost da su imali praktičnu namenu, poput provlačenja užadi iz određenih građevinskih razloga. Ipak, odbacuje popularne teorije prema kojima su piramide zapravo predstavljale svojevrsnu mapu zvezda.

“Ideja da su piramide neka vrsta zemaljske mape sazvežđa Orionovog pojasa predstavlja preterivanje. Ne znam zašto bi stari Egipćani želeli tako nešto. U to ne verujem“, zaključuje on.

Neke od piramida iz Sudana... Foto: ASHRAF SHAZLY / AFP / Profimedia

5. Piramide u Sudanu

Kada se pomenu piramide, većina ljudi prvo pomisli na Egipat. Međutim, Sudan zapravo ima više ovih drevnih građevina nego njegov poznati severni sused.

Većina njih pripada drevnom Kušitskom kraljevstvu, koje se razvilo u Nubiji, južno od Egipta.

Počev od približno osmog veka pre nove ere, kušitski vladari prihvatali su i prilagođavali egipatske tradicije, uključujući i gradnju piramida.

Tokom narednih vekova podigli su stotine piramida sa strmim stranama na kraljevskim grobljima, među kojima su najpoznatija Nuri i Meroe.

Zašto su ih gradili toliko mnogo? Deo odgovora, prema Prajsovom mišljenju, leži u vremenskom periodu tokom kojeg je ova tradicija trajala.

“Oni su piramide gradili duže nego stari Egipćani. Meroe je u poslednjim vekovima pre nove ere i prvim vekovima nove ere predstavljala civilizaciju koja je bila rival Rimskom carstvu. Zato ih ima toliko“, objašnjava on.

Osim toga, sudanske piramide manje su od ogromnih građevina u Gizi, zbog čega ih je bilo lakše podizati u većem broju.

Veruje se da su slične, manje piramide nekada bile uobičajene i u Egiptu, a Prajs smatra da su upravo one verovatno poslužile kao uzor kušitskim graditeljima. Međutim, egipatske građevine nisu preživele pljačkaše i zub vremena, dok su one u Sudanu delimično sačuvane zahvaljujući većoj geografskoj izolovanosti.

Foto: ERNESTO BENAVIDES / AFP / Profimedia

6. Drevni grad u Peruu

Drevni grad Karal, smešten na obali Perua, jedan je od najstarijih poznatih urbanih centara u Južnoj Americi.

Njegova istorija seže približno 5.000 godina unazad, a u njemu se nalaze monumentalne platforme i građevine nalik piramidama, podignute otprilike u vreme kada su nastajale i neke od najranijih egipatskih piramida.

Misterija nije u tome što naučnici ne znaju ko je izgradio ovaj grad. Poznato je da su ga podigli pripadnici civilizacije Norte Čiko.

Pravo pitanje jeste kako je tako složeno društvo nastalo u tako ranom periodu ljudske istorije.

Karal se razvio bez mnogih karakteristika koje se tradicionalno povezuju sa nastankom civilizacija. Postoji malo dokaza o ratovanju, monumentalna arhitektura pojavila se pre nego što je grnčarstvo postalo široko rasprostranjeno, a privreda se možda u velikoj meri oslanjala na ribolov i trgovinske mreže, umesto isključivo na poljoprivredu.

Ovakva saznanja dovode u pitanje dugogodišnje pretpostavke o tome kako nastaju složena društva.

Arheolozi su decenijama često isticali kraljeve, vojske i sukobe kao glavne pokretače nastanka država. Karal, međutim, ukazuje na drugačiju mogućnost - da je ključnu ulogu imala kolektivna saradnja.

“Ljudi su podizali velike građevine u veoma ranim fazama razvoja društva. Nisu ih gradili kraljevi koji su prisiljavali stanovništvo na rad. Smatramo da su se ljudi jednostavno okupljali i sarađivali. Ali, kako se to tačno dogodilo, pitanje je koje bih želeo dodatno da istražujem“, istakao je profesor Inomata.

(Telegraf.rs)