6

NEMAČKI MASAKR U KRALJEVU: O njemu se malo priča, a strašan je kao i onaj u Kragujevcu (FOTO)

Masovna streljanja srpskih civila u Kraljevu krvavog oktobra 1941. godine odigrala su se praktično istovremeno sa onim u Kragujevcu, a broj žrtava je skoro identičan

Streljani kraljevački civili oktobra 1941. godine. Neposredni izvršioci su bili pripadnici 749. pešadijskog puka pri 717. posadnoj diviziji Vermahta. Foto: Wikipedia/Narodni muzej Kraljevo

Streljani kraljevački civili oktobra 1941. godine. Neposredni izvršioci su bili pripadnici 749. pešadijskog puka pri 717. posadnoj diviziji Vermahta. Foto: Wikipedia/Narodni muzej Kraljevo

Nakon Aprilskog rata koji se završio porazom i razbijanjem Kraljevine Jugoslavije, pukovnik Dragoljub Mihailović je počeo da na Ravnoj gori okuplja oficire i četnike koji nisu priznali kapitulaciju.

Istovremeno, komunisti su počeli da se spremaju za sopstveni ustanak, premda skriveno, budući da su SSSR i Treći rajh još uvek bili saveznici; dok su se slikali sa Nemcima i sa njima igrali fudbal, skupljali su oružje i tajno se obučavali.

Ko je prvi pripucao na mrskog okupatora, nije tema ovog teksta. Bitno je da su u prvim mesecima ustanka četnici i partizani delovali zajedno, premda s odvojenim komandama.

Srbija je bila, rečju, u plamenu. Nemci su želeli mir. Adolf Hitler 16. septembra izdaje naređenje vojnom zapovedniku Jugoistoka Vilhelmu Listu "da se najoštrijim merama za duže vreme uspostavi poredak".

Lokomotivska hala Železničke radionice u Kraljevu koja je služila kao sabirni centar odakle su Nemci vodili ljude na streljanje oktobra 1941. Foto: Wikipedia/Narodni muzej Kraljevo

Lokomotivska hala Železničke radionice u Kraljevu koja je služila kao sabirni centar odakle su Nemci vodili ljude na streljanje oktobra 1941. Foto: Wikipedia/Narodni muzej Kraljevo

Načelnik Vrhovne komande Nemačkih oružanih snaga Vilhelm Kajtel istog dana prosleđuje naređenje da se "kao odmazda za život jednog nemačkog vojnika mora u tim slučajevima uzeti kao opšte pravilo da odgovara smrtna kazna 50-100 komunista".

Četiri dana kasnije, opunomoćeni vojnoupravni komandant Srbije, general Franc Fridrih Beme piše svojim trupama:

- Vaš je zadatak da prokrstarite zemljom u kojoj se 1914. potocima lila nemačka krv usled podmuklosti Srba, muškaraca i žena. Vi ste osvetnici tih mrtvih. Za celu Srbiju ima se stvoriti zastrašujući primer koji mora pogoditi celokupno stanovništvo.

Kao odmazda zbog sabotaža i oružanih borbi kreće ubijanje civila po celoj Srbiji, onome što je ostalo od nje nakon što su je svi u okolini, osim Rumuna, raščerupali. Da će i u Kraljevu biti neko zlo postalo je jasno kada su četničko-partizanske snage 4. oktobra zauzele vojne položaje na prilazima gradu, što je bilo koordinisano iz združenog štaba u Drakčićima.

Nemci vode Kraljevčane na streljanje oktobra 1941. godine. Foto: Wikipedia/Narodni muzej Kraljevo

Nemci vode Kraljevčane na streljanje oktobra 1941. godine. Foto: Wikipedia/Narodni muzej Kraljevo

717. posadna divizija Vermahta (koja će prvog dana maja 1943. godine biti preimenovana u 117. lovačku diviziju) istog dana, kao protivmeru, zatvara radnike Fabrike aviona (zvanični njen naziv je glasio: Aeroplanska radionica Vazduhoplovnog tehničkog zavoda) i železničare, kao i radnike drugih fabrika, u tzv. Lokomotivsku halu Železničke radionice. Uskoro će na to mesto skupiti i druge građane.

Čitav taj kompleks od koga je nastao sabirni centar onovremenici su nazivali "lagerom" jer se na tom mestu nalazilo i skladište materijala Vojske Kraljevine Jugoslavije.

Budući da je u četničko-partizanskim napadima poginulo 14 a ranjeno 10 pripadnika 717. posadne divizije Vermahta, počinju pripreme za doslednu primenu naređenja po prethodno iznetom ključu: 50 za ranjenog nemačkog vojnika, 100 za ubijenog. Zbog novih nemačkih gubitaka, u međuvremenu se gađana cifra za streljanje podiže.

Prvobitni izgled groblja Kraljevčana streljanih od strane Nemaca oktobra 1941. godine. Foto: Wikipedia/Narodni muzej Kraljevo

Prvobitni izgled groblja Kraljevčana streljanih od strane Nemaca oktobra 1941. godine. Foto: Wikipedia/Narodni muzej Kraljevo

15. oktobra se uvodi vanredno stanje sa prekim sudom i odmah počinje streljanje u režiji 749. pešadijskog puka (kojim je komandovao major Oto Deš) pri 717. posadnoj diviziji. Streljanja su okončana 20. oktobra, a vršena su iz mitraljeskih gnezda.

Pomenuti 749. pešadijski puk, s dve trećine popunjen Austrijancima, istovremeno sa ovim u Kraljevu izvršio je i pokolj u Kragujevcu (u ovom potonjem je bio III bataljon ovog puka), koji je daleko čuveniji iako je odnos žrtava i u jednom i drugom gradu bio približno isti.

Naime, uprkos tome što je do početka ovog veka vladalo uverenje da je u Kragujevcu streljano 7.000 ljudi, ta brojka je preterana i prava cifra je manja od 3.000. Staniša Brkić, kustos muzeja u tom gradu, objavio je imena 2.796 žrtava; pošto je po ključu zbog odmazde trebalo da bude streljano 2.300 ljudi od strane pedantnih Nemaca, pet stotina više ubijenih je verovatno posledica pokušaja bekstva i meteža u kome je stradalo još nemačkih vojnika (to se pominje u vojnom izveštaju, doduše ne eksplicitno kao uzrok većeg broja streljanih, ali je pretpostavka logična).

Deo stalne postavke Narodnog muzeja Kraljevo koji je posvećen sećanju na masovno streljanje u režiji Nemaca oktobra 1941.godine. Foto: Wikipedia/Narodni muzej Kraljevo

Deo stalne postavke Narodnog muzeja Kraljevo koji je posvećen sećanju na masovno streljanje u režiji Nemaca oktobra 1941.godine. Foto: Wikipedia/Narodni muzej Kraljevo

Broj streljanih u Kraljevu nije manji od 2.190, ali nije ni dramatično veći. Prema tome, kraljevački pokolj je nepravedno u senci kragujevačkog.

Radnici Fabrike aviona i železničari čine više od polovine ukupnog broja kraljevačkih žrtava, ali se na žalobnom spisku nalaze i učitelji, profesori, sveštenici, sudije, berberi, seljaci, zidari, domaćice, nadzornici, poštanski službenici, žandarmi, barem 102 osobe mlađe od 18 godina, čak i bolesnici iz kraljevačke bolnice.

Žrtve u Kraljevu su uglavnom bile pravoslavne veroispovesti, ali je bilo i 73 katolika, od kojih su većinu činili Slovenci.

(O. Š.)

Tagovi: Adolf Hitler, Drugi svetski rat, Istorija, Kragujevac, Kraljevo, Nemačka, Nemci, Okupacija, Slovenci, Vermaht

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Komentari (6)
Poređaj komentare:
  • D
    Dača

    Ne mogu da shvatim ljude koji poslušno i krotko idu na streljanje. Ili pokušati bežati ili ubiti dušmanina i krvnika ako se već mora ginuti. Ako je mreti mreti ali skupo prodati svoju kožu.

  • M
    Milan

    O tom događaju pričao mi je moj ujak Gajo Grba Željezničar u Kraljevu,i sam je bijo ne streljanu igrom slučaja nije pogodna nego je sa ubijenim završio u jami,da bi se preko noći izvukao isklonijo kod mještana.Njegove priče o tom događaju bile su strašne.

  • M
    Maki

    Onda se može tumačiti da su komunisti streljali ostale tj, do cifre od 6000 i verujem da je tako.

Kornjača Timotije, poslednji veteran Krimskog rata koji je završen pre 162 godine (FOTO)

On je bio čuveni raketni inženjer i jedan od začetnika američkog svemirskog programa: Voleo je da se bavi i okultizmom, a njegova smrt i danas budi sumnje (FOTO)

Evu Braun svi znaju po vezi sa Hitlerom, ali je ona imala i veliki uticaj: Zaljubila se u njega na prvi pogled, pokušala samoubistvo, a udala se pred smrt (FOTO) (VIDEO)

Poslednji nemački car je bio nesvakidašnja ličnost: Mrzeo je Engleze, kružile su priče da je bio homoseksualac, imao je brojne fetiše, a u Prvom svetskom ratu je poražen (FOTO) (VIDEO)

Ljubavna priča poslednjeg ruskog cara i carice jedna je od najlepših: Zavoleli su se kao tinejdžeri, zbog njega je promenila ime i veru, a sve se završilo tragedijom (FOTO) (VIDEO)

„Devojčice sa periferije sanjare pred Pelivanovim izlogom“: Zbog ovakvih stvari je kod nas izbila komunistička revolucija

Kako smo maštali nekada: Šinski cepelin kod nas tridesetih proglašen saobraćajnim sredstvom budućnosti

Zagreb su 1945. godine oslobodili partizani iz 45. srpske divizije, dok su zagrebački čekali sa strane

Izrael je danas mogao da se nalazi u Indijskom okeanu, da je sproveden tajni plan o deportaciji evropskih Jevreja na Madagaskar

Zelenašenje u Kraljevini Jugoslaviji: Zbog čega su Srbi podržali komuniste i tokom rata masovno odlazili u partizane

Nepoznata veza Musolinija sa Srbima: Kako je još 1918. sazvao milanske tajkune da pomognu našim studentima koji su se mučili u Italiji

Srpski „mug shot“ sa početka prošlog veka: Da li prepoznajete ovo lice? Zovu ga Štrk

Kako bi izgledao prerušeni Hitler: Amerikanci već 1944. napravili ove montaže zlu ne trebalo, pa njima oblepili Nemačku odmah posle rata

Prvi srpski komunista u Holivudu: Naš čovek 1934. bio glavni lik u ekranizaciji romana velikog engleskog pisca

Da li je Srbin koji je pre 105 godina napisao da „Balkanu nije suđeno da živi jednim kulturnim životom, životom koji je dostojan ljudi“ bio u pravu?

Šokirani dečak stoji iznad leševa svoje streljane porodice, nacisti ga gledaju i smeju se. Zatim dobija metak u potiljak (POTRESNA FOTOGRAFIJA)

Poslednje utvrđenje nacista: Posle Hitlerovog samoubistva svi su pobegli u ovaj grad, ali su ipak uhvaćeni (FOTO)

Kako je sekretar Crvene zvezde trpao bombone u džepove krišom od Tita, a onda mu je Broz postavio pitanje (FOTO)

Vulkanska eksplozija koja se čula na drugoj strani zemaljske kugle, gde su ljudi mislili da je topovska paljba sa obližnjeg broda

Treba li žena da brine o porodici, dok muž radi i zarađuje? Mladi Jugosloveni su vrlo moderno odgovorili na ovo pitanje, a šta bi rekli danas

Hitler je doveo do smrti miliona ljudi širom sveta, a evo kako su izgledali najpoznatiji pokušaji atentata na njega

Ruski car Nikolaj II i britanski kralj Džordž V su izgledali gotovo identično: Ove njihove fotografije i danas zbunjuju mnoge (FOTO)

Elizabeti Kokran, majci istraživačkog novinarstva i perjanici Pulicerovog tabloida, želimo srećan 155. rođendan

Bio je zvanični egzekutor u Trećem Rajhu: Ubijao je ljude na giljotini, rekord mu je 32 osobe u jednom danu, a posle rata je isti posao radio za saveznike (FOTO)

Ako je Zemlja ravna ploča, da li preti opasnost da se Mlečni put razlije po njoj i da se podavimo u laktozi?

"Ja sam skinuo Tita sa aparata, ali ga nisam ubio": Sve o poslednjim trenucima Josipa Broza (FOTO)

Danas se navršava 70 godina od kako je naša štampa najavila da je palestinsko pitanje pred konačnim rešenjem

Boj ne bije svijetlo oružje, već boj bije... bruto domaći proizvod: Evo zbog čega su Sile Osovine izgubile Drugi svetski rat

Porno-slike i homoseksualni skandal koji su učvrstili Hitlerovu vlast i donele mu potpunu kontrolu nad Vermahtom

ZAVIRITE U FIRERBUNKER: Mesto gde je Adolf Hitler sebi pucao u glavu, bio spaljen i pokopan

Iz minuta u minut, iz sata u sat: Sva dešavanja u Hitlerovom bunkeru pre i posle samoubistva, sa detaljima koje nikada do sada niste čuli

Legenda kaže da je Tito obišao ceo svet, ali nikad nije kročio u Čačak. Evo i zbog čega

Bizarni događaj s kraja rata: Hitler uz sendviče i mađarsko vino slavi ženidbu, Himler 300 km dalje od astrologa traži savet gde da beži

Stara priča sa srpskog Kosova: Kako je Ajdar tokom turske vlasti spalio srpsku crkvu pa prešao iz islama u pravoslavlje

Šta se desilo sa Bogorodicom nakon Hristovog vaskrsenja? (FOTO)

Mesto rođenja presvete Bogorodice: Da li je Marija došla na svet u pećini ispod ove crkve? (FOTO)

Otisak Isusove šake u kamenu: Nalazi se na putu kojim je Hrist nosio krst na Golgotu (FOTO)

Adolf Hitler je Jugoslaviju posetio samo jednom, a evo u koji grad je kročio odmah nakon okupacije

Ulica kojom je Hrist nosio krst: 16 slika sa jerusalimskog Puta suza koji će vas do suza i dovesti (FOTO)

„Arnaut ubija kaluđera na Kosovu u manastiru Devič 1912. godine“: Kratka priča iz istorije srpskog Kosova

Amerikanci teraju Nemce da šetaju pored tela Jevrejki koje su umrle od gladi nakon što su ih nacisti primorali na marš dug 500 kilometara

Čovek koji na duši nosi više desetina hiljada ljudi, kome ništa nije bilo sveto: Diktator Pinoče je bukvalno gazio preko mrtvih (FOTO) (VIDEO)

/
<% galerijaAlt  %>

Najnovije vesti

Dozvoljavam da mi Telegraf.rs šalje obaveštenja o najnovijim vestima