• 1

Novčanice izrađene za vreme raskola između Tita i Staljina, nazvane su Informbiro serija a za njih se saznalo decenijama kasnije (FOTO)

Novčanice iz ove serije otkrivene su osamdesetih godina kada su tajnim putevima iznesene iz trezora NBJ i našle se u kolekciji sarajevskog numizmatičara

  • 1

Godine 1948. Federativnu Narodnu Republiku Jugoslaviju zahvatila je prva posleratna kriza kada je nakon raskola između Josipa Broza i Josifa Staljina u Bukureštu donesena rezolucija kojom je zemlja izbačena iz Komunističkog informacionog biroa. Tokom naredne tri godine Zavod za izradu novčanica štampaće veći broj apoena koji nikada nisu izdati, a numizmatičkoj javnosti postaće poznati tek nekoliko decenija kasnije, pišu fragmentikulture.com.

OVO NIKO NE ZNA: Jugoslavija je ime menjala jedanput više nego što mislite - ČAK SEDAM PUTA (FOTO)

Ovaj kontigent novčanica numizmatika naziva Informbiro serijom. Ipak, mišljenja su podeljenja da li one uopšte imaju neke veze sa krizom koja je nastala nakon raskola FNRJ i SSSR, osim što su štampane u to vreme.

Dva dinara iz 1950. godine, ovi sitni apoeni su zanimljivi po tome, što osim grba, nemaju nikakvih ideoloških obeležja, Foto: fragmentikulture.com

Prema jednoj teoriji, one su bile rezervne novčanice koje su štampane u cilju sprečavanja sovjetskog podrivanja ekonomskog sistema FNRJ, budući da su prve jugoslovenske posleratne novčanice štampane u Moskvi, pa je postojala bojazan da bi Sovjeti štampali banknote iz te serije i ilegalno ih ubacivali u Jugoslaviju.

Drugo mišljenje iznosi tvrdnju da je partizanska serija štampana u Moskvi povučena do početka štampanja novih i da je Informbiro serija zapravo bila probna, nastala iz potrebe stručnjaka ZIN da se izvrše pripreme za prelazak na štampanje novčanica tehnikom duboke štampe, što je i sprovedeno na apoenima iz 1955. godine.

Jedan dinar iz 1950. godine, Foto: fragmentikulture.com

Novčanice iz ove serije otkrivene su tek osamdesetih godina kada su tajnim putevima iznesene iz trezora ZIN i NBJ i našle se u kolekciji jednog sarajevskog numizmatičara. Tokom devedesetih godina van trezora se našla još jedna količina, a trgovci su objašnjavali da su nađene na smetlištima u Ljubljani, Beogradu i Banjaluci i da su ih našli prodavci novčanica koji ih i prodaju.

Informbiro serija novčanica FNRJ sadrži ukupno 16 apoena koji su štampani između 1949. i 1951. godine, a neki izvori među njih ubrajaju i tri novčanice štampane 1953. godine od kojih je samo jedna izdata. Nacrt za prve tri novčanice radili su slikari Omer Mujadžić, za četvrtu sa motivom broda Mate Zlamalik i Božidar Kocmut, dok su graveri bili Tanasije Krnjajić i Božidar Kocmut.

Pet dinara iz 1950. godine, Foto: fragmentikulture.com

Posebno su zanimljivi sitni apoeni od 1, 2 i 5 dinara iz 1950. godine koji osim državnog grba nemaju nikakvih ideoloških obeležja. Autori i graveri ovih, kao i preostalih apoena iz 1950. godine su nepoznati. Godine 1951. izrađene su dve novčanice od 10 i 20 dinara. Njihov nacrt je izradio Miodrag Petrović, a graver je nepoznat.

Zanimljivo je da će stilizacija brojki i ornamenata sa manjim izmenama biti zadržana na budućim novčanicama iz perioda SFRJ.

VIDEO: Šta bi bilo da Srbi nisu rekli NE Hitleru?

(Telegraf.rs)

Telegraf.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.

Komentari

  • Nikolas

    OPET VI TITO !!! DOKLE VISE ???? TITO -MUSTAFA GILUBIC JE STRELJAN 1941GOINE U BEOGRADU I POCIVA U MOSKVI U ALEJI VELIKANA KAO HEROJ SSSRa!!! JOSKA BROZ FERDINAND JE VLADAO JUGOM -BRITANSKI AGENT KOJI JE STALJINU REKAO NE!!!!!

Preporuka sa Weba

by Content Exchange

Google preporuke

Najnovije vesti

Dozvoljavam da mi Telegraf.rs šalje obaveštenja o najnovijim vestima