22

Rimski papa pokrenuo Prvi krstaški rat na poziv pravoslavnog cara upomoć, a mi danas prozivamo katolike zbog toga. Gde je tu logika?

Iako postoji mnogo hrišćanskih i nehrišćanskih faktora koji su igrali svoju ulogu u pokretanju Prvog i svih potonjih krstaških ratova, postoji samo jedna stvar koja je bila okidač koji je sve pokrenuo

Krstaški rat na savremenom ilustraciji. Foto: Profimedia/Alamy

Među delom pravoslavnog sveštenstva i teologa, kao i laika, posebno među onima koji su izrazito neprijateljski nastrojeni prema Rimokatoličkoj crkvi (da nas ne shvatite pogrešno, i kod njih postoji srazmerno isti broj onih koji su izrazito neprijateljski nastrojeni prema nama) postoji neobična potreba da se na najneverovatnije načine, često i dvolične, dokazuje da smo mi u pravu a oni u krivu, da je naše „pravo hrišćanstvo“ bolje i verodostojnije od njihovog „iskvarenog i jeretičkog“.

Argumenata ima pregršt. Od tvrdnje da pravoslavlje polaže u misticizam dok rimokatoličanstvo ima izrazito pravnički karakter (gde se smeće s uma da je naš osnovni argument protiv Rima upravo pravnički, naime, da ni na jednom vaseljenskom saboru nigde nije eksplicitno napomenuto da je rimski patrijarh prvi u vlasti, te da je Rim nekanonskim putem, dakle uslovno rečeno „nezakonitim“, bio izmenio Simvol vere u drugoj polovini prvog milenijuma, što je sve istina; konačno, smeće se s uma da je Romejsko carstvo kao tvorac i nosilac onoga što danas zovemo pravoslavljem, prednjačilo na pravnom polju tokom čitavog srednjeg veka, što je priličan izvor ponosa kod današnjih Grka) pa sve do kritike da su pokretali osvajačke pohode u ime Hrista.

Na stranu što je to tek jedna moguća interpretacija krstaških ratova (jednako je validno reći i da su „oslobađali Svetu zemlju“), na stranu čak i to što smo i mi i Rusi i svi drugi pravoslavni narodi vodili iste ili slične verske ili pseudoverske ratove protiv muslimana, koji su možda iz našeg ugla bili oslobodilački ali koji su iz njihovog bili osvajački (koja je suštinska razlika između Prvog krstaškog rata koji je imao za cilj da „oslobodi Svetu zemlju“ i našeg Prvog balkanskog rata kojim smo oslobodili našu Svetu zemlju — Kosovo?), dakle, na stranu sve to, takva kritika je pre svega licemerna.

Sabor u Klermonu na kome je papa Urban II pozvao na Prvi krstaški rat, kao odgovor na poziv u pomoć vizantijskog cara Aleksija II Komnina. Foto: Wikimedia Commons/Gallica Digital Library

Licemerna je zato, što je Prvi krstaški rat, koji je uzrokovao sve ostale, pokrenut na poziv pape rimskog Urbana II zbog jedne stvari koja je s nama pravoslavcima u direktnoj vezi.

Uprkos tome što je pojednostavljivanje reći, da je ovaj poglavar Latinske crkve pozvao na ono što će postati Prvi krstaški rat samo zbog te jedne stvari, ili da je taj poziv zbog toga prihvaćen od strane zapadnoevropske vlastele, ili da je ona bila najvažnija, jer, mnogo je tu različitih faktora igralo svoju ulogu — dakle, uprkos svemu tome stoji, da je TO bio okidač, da je TO ono što je ceo točak zbivanja pokrenulo.

Ali, šta je bilo TO? TO je bilo poziv romejskoga cara Aleksija I Komnina upućen episkopu Rima, pomenutom papi Urbanu II, preko izaslanika koje je poslao na Sabor u Pjačenci, održanom o martu 1095. godine. Bio je to poziv upomoć.

Jer, situacija na istoku hrišćanstva bila je katastrofalna, posebno po Vizantiju. Ukratko, Turci Seldžuci su Romejima oteli čitavu Anadoliju (ostao im je bio samo komadić severozapada), dok su unutrašnje borbe među samim Seldžucima, pa i šire, među različitim muslimanskim frakcijama, potpuno poremetile i onemogućile normalno funkcionisanje hodočasničkih putovanja, što hrišćana sa Zapada što sa Istoka.

Petar Pustinjak propoveda običnom svetu pre nego što će ih povesti na Seljački krstaški rat koji je prethodio onom pravom. Foto: Wikimedia Commons/gutenberg.org

Znaci saradnje između Rima i Carigrada postojali su u godinama koje su prethodile jer su Aleksije i Urban radili na pomirenju dve najvažnije patrijaršije u nadi da će okončati šizmu do koje je došlo četiri decenije ranije. Pritom je Aleksije verovao da je vojna saradnja sa Zapadom jedini put ka vraćanju izgubljenih teritorija, dok je kod Urbana možda tinjala i nada da će pozitivni odgovor na molbu vizantijskog vladara jedinstvo Crkve obnoviti povoljno po papsko prvenstvo, dakle, da će, ako bude pomogao Grcima u trenutku kada im je pomoć bila najpotrebnija, istočne patrijaršije priznati njegovu prevlast. Doduše, ovo drugo je čista spekulacija, ali savršeno realna.

U svakom slučaju je rasprava o tim motivima nemoguća, jer niko ne zna šta je drugom čoveku u srcu, ali činjenica je, da je papa Urban II za drugu polovinu novembra iste godine zakazao Sabor u Klermonu na kojem se okupila ogromna većina svetovnih i crkvenih glava Zapada, i na kojem je pozvao zapadne hrišćane da priteknu u pomoć svojoj braći na Istoku.

Šta je tačno rekao, ne zna se, jer postoji više različitih verzija tog govora i sve su zapisane naknadno, nakon oslobađanja Jerusalima, ali se sve verzije slažu da je govorio o potrebi eliminacije nasilja u evropskom društvu (borbe među feudalcima, posebno u Francuskoj, bile su bespoštedne, zbog čega su pod pretnjom izopštenja iz Crkve uvedena vremenska ograničenja u tom pogledu, te zaštita crkvene imovine, poljoprivrednih dobara i nenaoružanih sveštenika), zatim o potrebi da se pomogne Grcima koji su tražili pomoć, o zločinima nad hrišćanima na Istoku, i o novoj vrsti rata, oružanom hodočašću, te o oprostu grehova za one koji na tom putu poginu.

Ademar de Montej nosi neko Sveto koplje tokom bitke za Antiohiju u Prvom krstaškom ratu. Foto: Wikipedia Commons/Ginolerhino

Prema tome, papa rimski pozvao je hrišćane pod svojom jurisdikcijom, da krenu u krstaški rat — na poziv pravoslavnog imperatora. Na sve to, krstaši su se zakleli romejskom caru Aleksiju na vernost i na to da će mu vratiti sve teritorije koje budu oslobodili a koje su nekada pripadale Vizantiji. S tim u skladu, u prvoj fazi Prvog krstaškog rata, Grci i Zapadnjaci su zajedno delovali i zajedno oslobodili Nikeju koja se vratila u okvire Romejskoga carstva.

Do raspada ovog saveza je došlo zbog događaja u Antiohiji. Naime, krstaši su nakon opsade zauzeli taj grad ali su se par dana kasnije našli i sami opsednuti ogromnom muslimanskom vojskom; Stefan od Bloa, u tom trenutku iskrcan u Aleksandriji, uveren da je propast pohoda izvesna, kukavički je dezertirao i o situaciji obavestio cara Aleksija koji, umesto da pošalje krstašima vojsku upomoć, kako bi trebalo, ne čini ništa.

Najistaknutiji vođa krstaša, Boemund Tarentski, uz saglasje ostalih predvodnika, nakon razbijanja muslimanske opsade (verski fanatizam je bio presudan među običnim vojnicima, nakon što je pronađeno navodno Sveto koplje, iako su vođe bile skeptične) računao je tu izdaju kao poništavanje svih zakletvi koje su Aleksiju date.

Krstaška pijaca u Jerusalimu. Foto: Wikipedia Commons

Ovde treba imati u vidu jednu stvar: politika je uvek bila za lukave i nečasne prevarante i spletkaroše, ali su čak i po tim standardima, Romeji u srednjem veku prednjačili na tom polju. Njihova prepredenost bila je poslovična, kako među svetovnim tako i među crkvenim velikodostojnicima, u šta su se ondašnji Srbi bezbroj puta uverili.

Ali nikada nisu ondašnji Srbi doveli u pitanje istinitost pravoslavlja zbog ponašanja Grka. Zašto bi? To nema veze sa pravoslavljem već sa ljudskim prokletstvom. Što sve isto važi i za rimokatoličanstvo. Zbog čega, ako carigradski patrijarh protiv nas spletkari ne kažemo da je pravoslavlje zlo, a ako to isto radi rimski papa, kažemo za rimokatoličanstvo? I jedan i drugi gone svoje interese. To što jednoj konfesiji pripadamo a drugoj ne, ne znači da princip može biti drugačije primenjen: princip je princip, a ako se ne primenjuje valjano onda je dvostruki aršin. A ko mrzi dvostruke aršine više od nas Srba, kada smo zbog njih toliko propatili u modernoj istoriji?

Slične besmislene optužbe na račun Rimokatoličke crkve mogu se čuti i u slučaju Četvrtog krstaškog rata čiji je prvobitni cilj bio Jerusalim, ali koji je dobio potpuno drugačiji tok nakon što su Mlečani nahuškali krstaše da za njihov račun osvoje rimokatolički Zadar pa potom i pravoslavni Carigrad.

Dužd Enriko Dandolo, deda srpske kraljice Ane, propoveda Četvrti krstaški rat koji će umesto u Svetu zemlju preusmeriti ka katoličkom Zadru i pravoslavnom Carigradu. Slika Žana Leklera iz 1621. godine. Foto: Wikimedia Commons/wga.hu

To jesu izveli rimokatolici, ali ne za račun pape, budući da je ondašnji papa Inoćentije III izričito zabranio i napad na Zadar i napad na Carigrad, ali doživeo da se krstaši o to ogluše (pismo koje je poslao niko nije ni pročitao vojsci). Kada su osvojili Zadar, on ih je ekskomunicirao, što su predvodnici krstaša takođe sakrili od vojske (kada je shvatio da su nahuškaši, povukao je izopštenje svih ne-Mlečana); a tek nakon što su osvojili Konstantinopolj prihvatio je to kao gotov čin.

Osvajanje Carigrada i varvarsko ponašanje u samom gradu od strane krstaša, opet nema nikakve veze sa samim rimokatoličanstvom nego isključivo sa pomenutim ljudskim prokletstvom. Prozivanje rimokatolika generalno, zbog tog čina, od strane pravoslavnog sveta, nije na mestu i zato, što su Mlečani radili u dosluhu sa vizantijskim princom Aleksijem Anđelom koji je sa njima napravio dil: oni zauzmu Carigrad, sruše Aleksija III a njega zaprestole — on njima obezbedi 10 hiljada romejskih vojnika kao pomoć za krstašenje, održava 500 vitezova u Svetoj zemlji, plati krstaški dug Mletačkoj republici od 200.000 srebrnih marki i stavi Istočnu crkvu pod papinu prevlast (sporazum je nastao bez ikakvog uplita pape koji je, da ponovimo, zabranio napad na Konstantinopolj).

Krstaši su grad zauzeli 18. jula 1203. godine, pomenuti princ je postao car Aleksije IV Anđel, ali malo šta je ispunio od onoga što je obećao. Pokušao je koliko je mogao, zaista je dao sve od sebe da skupi sav novac, ali imperijalna kasa je bila prazna i nije potpuno uspeo u nameri.

Ulazak krstaša u Carigrad, slika Ežena Delakroe. Foto: Wikimedia Commons/The Yorck Project: 10.000 Meisterwerke der Malerei. DVD-ROM, 2002. ISBN 3936122202. Distributed by DIRECTMEDIA Publishing GmbH.

Carigrađani su se pritom uzbunili i počeli da ubijaju sve Zapadnjake na koje naiđu, dok su krstaši bili nezadovoljni neispunjenim obavezama. Potom je Aleksije došao u sukob sa njima, ali je pokušao da se izmiri nakon što je narod u Aja Sofiji izabrao suparničkog vladara. Kobno po Aleksija bilo je to, što je za tu mirotvoračku misiju izabrao čoveka snažnih anti-zapadnih stavova, čoveka koji ga je utamničio i udavio 8. februara 1204. godine pa bio izabran za cara Aleksija V Duku Murzufla. Dana 12. aprila krstaši su napali Konstantinopolj i osvojili ga.

Čovek koji je direktno odgovoran za celo to zamešateljstvo bio je Enriko Dandolo, mletački dužd. Petnaest godina kasnije srpski kralj Stefan Prvovenčani uzeo je njegovu unuku Anu Dandolo za ženu, a sa njom je stigla i kraljevska kruna od pape iz Rima. Dakle, po kom osnovu mi sad prozivamo krstaše što su zauzeli Carigrad, kad smo se orodili sa najvećim krivcem za taj čin? Pritom, opet kažemo, ništa od svega toga nema nikakve veze sa rimokatoličanstvom, pa čak nema veze ni sa izvornim krstašenjem, kao što ni sa pravoslavljem nema nikakve veze kada neko naš izvrši pokolj nepravoslavnog življa. To su, prosto, politika i ljudsko prokletstvo.

Kao što je politika i događaj iz prethodnog, Trećeg krstaškog rata, kada je veliki župan Stefan Nemanja nudio na sastanku u Nišu svetom rimskom caru Fridrihu Barbarosi 20.000 srpskih vojnika za napad na Carigrad. Čak se iz izvora može zaključiti da smo mi zajedno sa Bugarima huškali Nemce da napadnu prestonicu pravoslavnog sveta, što oni tada nisu uradili, samo da bi osam vekova kasnije te iste Zapadnjake pljuvali što su to izveli u narednoj generaciji. Nema smisla.

Zašto sveci pravoslavne crkve nisu optočeni dijamantima?

(P. L.)

Tagovi: Carigrad, Crkva, Istočna pravoslavna crkva, Istorija, Katoličanstvo, Katolička crkva, Konstantinopolj, Krstaški rat, Krstaški ratovi, Latinska crkva, Papa, Pravoslavlje, Pravoslavna crkva, Pravoslavna katoličanska crkva, Rimokatoličanstvo, Rimokatolička crkva, Romejsko carstvo, Vizantija, Vizantijsko carstvo, Zabavnik

Pogledajte sve vesti u poslednja 24 sata

Komentari (22)
Poređaj komentare:
  • Q
    Qwer

    Dopada mi se tekst i način razmišljanja i rasuđivanja u njemu. Kad bi političari pa i crkveni velikodostojnici tako razmišljali mnogo manje bi bilo mržnje, patnji i ratova a više srece i slobode za sve ljude ovog sveta. Nažalost, to se nikada nece dogoditi, jer zlikovačke pobude žive u ljudima i samo čekaju pogodan trenutak da isplivaju na površinu.

  • P
    Pola-Pola

    Srbi su sa Istoka branili od Turaka a Spanci sa ostalim katolicima na Zapadu stitili od najezde Muslimana iz severne Afrike. Razlika oni su pokrsavali Muslimane u katolike? A Turci Srbe u Bosni????

  • J
    Jeretik

    Krstaski ratovi su pljackaski pohodi , pod plastom odbrane vere ..

Kornjača Timotije, poslednji veteran Krimskog rata koji je završen pre 162 godine (FOTO)

On je bio čuveni raketni inženjer i jedan od začetnika američkog svemirskog programa: Voleo je da se bavi i okultizmom, a njegova smrt i danas budi sumnje (FOTO)

Evu Braun svi znaju po vezi sa Hitlerom, ali je ona imala i veliki uticaj: Zaljubila se u njega na prvi pogled, pokušala samoubistvo, a udala se pred smrt (FOTO) (VIDEO)

Poslednji nemački car je bio nesvakidašnja ličnost: Mrzeo je Engleze, kružile su priče da je bio homoseksualac, imao je brojne fetiše, a u Prvom svetskom ratu je poražen (FOTO) (VIDEO)

Ljubavna priča poslednjeg ruskog cara i carice jedna je od najlepših: Zavoleli su se kao tinejdžeri, zbog njega je promenila ime i veru, a sve se završilo tragedijom (FOTO) (VIDEO)

„Devojčice sa periferije sanjare pred Pelivanovim izlogom“: Zbog ovakvih stvari je kod nas izbila komunistička revolucija

Kako smo maštali nekada: Šinski cepelin kod nas tridesetih proglašen saobraćajnim sredstvom budućnosti

Zagreb su 1945. godine oslobodili partizani iz 45. srpske divizije, dok su zagrebački čekali sa strane

Izrael je danas mogao da se nalazi u Indijskom okeanu, da je sproveden tajni plan o deportaciji evropskih Jevreja na Madagaskar

Zelenašenje u Kraljevini Jugoslaviji: Zbog čega su Srbi podržali komuniste i tokom rata masovno odlazili u partizane

Nepoznata veza Musolinija sa Srbima: Kako je još 1918. sazvao milanske tajkune da pomognu našim studentima koji su se mučili u Italiji

Srpski „mug shot“ sa početka prošlog veka: Da li prepoznajete ovo lice? Zovu ga Štrk

Kako bi izgledao prerušeni Hitler: Amerikanci već 1944. napravili ove montaže zlu ne trebalo, pa njima oblepili Nemačku odmah posle rata

Prvi srpski komunista u Holivudu: Naš čovek 1934. bio glavni lik u ekranizaciji romana velikog engleskog pisca

Da li je Srbin koji je pre 105 godina napisao da „Balkanu nije suđeno da živi jednim kulturnim životom, životom koji je dostojan ljudi“ bio u pravu?

Šokirani dečak stoji iznad leševa svoje streljane porodice, nacisti ga gledaju i smeju se. Zatim dobija metak u potiljak (POTRESNA FOTOGRAFIJA)

Poslednje utvrđenje nacista: Posle Hitlerovog samoubistva svi su pobegli u ovaj grad, ali su ipak uhvaćeni (FOTO)

Kako je sekretar Crvene zvezde trpao bombone u džepove krišom od Tita, a onda mu je Broz postavio pitanje (FOTO)

Vulkanska eksplozija koja se čula na drugoj strani zemaljske kugle, gde su ljudi mislili da je topovska paljba sa obližnjeg broda

Treba li žena da brine o porodici, dok muž radi i zarađuje? Mladi Jugosloveni su vrlo moderno odgovorili na ovo pitanje, a šta bi rekli danas

Hitler je doveo do smrti miliona ljudi širom sveta, a evo kako su izgledali najpoznatiji pokušaji atentata na njega

Ruski car Nikolaj II i britanski kralj Džordž V su izgledali gotovo identično: Ove njihove fotografije i danas zbunjuju mnoge (FOTO)

Elizabeti Kokran, majci istraživačkog novinarstva i perjanici Pulicerovog tabloida, želimo srećan 155. rođendan

Bio je zvanični egzekutor u Trećem Rajhu: Ubijao je ljude na giljotini, rekord mu je 32 osobe u jednom danu, a posle rata je isti posao radio za saveznike (FOTO)

Ako je Zemlja ravna ploča, da li preti opasnost da se Mlečni put razlije po njoj i da se podavimo u laktozi?

"Ja sam skinuo Tita sa aparata, ali ga nisam ubio": Sve o poslednjim trenucima Josipa Broza (FOTO)

Danas se navršava 70 godina od kako je naša štampa najavila da je palestinsko pitanje pred konačnim rešenjem

Boj ne bije svijetlo oružje, već boj bije... bruto domaći proizvod: Evo zbog čega su Sile Osovine izgubile Drugi svetski rat

Porno-slike i homoseksualni skandal koji su učvrstili Hitlerovu vlast i donele mu potpunu kontrolu nad Vermahtom

ZAVIRITE U FIRERBUNKER: Mesto gde je Adolf Hitler sebi pucao u glavu, bio spaljen i pokopan

Iz minuta u minut, iz sata u sat: Sva dešavanja u Hitlerovom bunkeru pre i posle samoubistva, sa detaljima koje nikada do sada niste čuli

Legenda kaže da je Tito obišao ceo svet, ali nikad nije kročio u Čačak. Evo i zbog čega

Bizarni događaj s kraja rata: Hitler uz sendviče i mađarsko vino slavi ženidbu, Himler 300 km dalje od astrologa traži savet gde da beži

Stara priča sa srpskog Kosova: Kako je Ajdar tokom turske vlasti spalio srpsku crkvu pa prešao iz islama u pravoslavlje

Šta se desilo sa Bogorodicom nakon Hristovog vaskrsenja? (FOTO)

Mesto rođenja presvete Bogorodice: Da li je Marija došla na svet u pećini ispod ove crkve? (FOTO)

Otisak Isusove šake u kamenu: Nalazi se na putu kojim je Hrist nosio krst na Golgotu (FOTO)

Adolf Hitler je Jugoslaviju posetio samo jednom, a evo u koji grad je kročio odmah nakon okupacije

Ulica kojom je Hrist nosio krst: 16 slika sa jerusalimskog Puta suza koji će vas do suza i dovesti (FOTO)

„Arnaut ubija kaluđera na Kosovu u manastiru Devič 1912. godine“: Kratka priča iz istorije srpskog Kosova

Amerikanci teraju Nemce da šetaju pored tela Jevrejki koje su umrle od gladi nakon što su ih nacisti primorali na marš dug 500 kilometara

Čovek koji na duši nosi više desetina hiljada ljudi, kome ništa nije bilo sveto: Diktator Pinoče je bukvalno gazio preko mrtvih (FOTO) (VIDEO)

/
<% galerijaAlt  %>

Najnovije vesti

Dozvoljavam da mi Telegraf.rs šalje obaveštenja o najnovijim vestima