• 0

Napredak u stopama dojenja u Srbiji, ali stagnacija u nasilnom disciplinovanju i dečjim brakovima

, Telegraf

Deca iz najsiromašnijih i najisključenijih porodica zaostaju za ostalom decom u zdravlju, učenju u ranom detinjstvu i pristupu digitalnim sadržajima

  • 0
unicef studija

foto: UNICEF

Novi podaci o položaju žena i dece u Srbiji ukazuju na napredak u ključnim oblastima, među kojima su dojenje i pohađanje predškolskog obrazovanja, ali i na stagnaciju u oblastima dečijih brakova i nasilnog disciplinovanja dece.

Podaci koje su juče objavili Republički zavod za statistiku, UNICEF, Populacioni fond Ujedinjenih nacija (UNFPA) i Delegacija Evropske unije u Republici Srbiji prikupljeni su u Istraživanju višestrukih pokazatelja položaja žena i dece 2019. (MICS 6), koje predstavlja najsveobuhvatniji izvor podataka o položaju žena i dece u Srbiji.

- Srbija je prešla veliki put u prevazilaženju nejednakosti. Većina dece ostvaruje svoja prava. Pitanje kako dopreti do najugroženije i najisključenije dece često predstavlja najveći izazov, ali i najvažniji korak na tom putu. Zato je istraživanje MICS toliko korisno – pomaže svima da prate napredak i prepoznaju trendove – kako pozitivne, tako i negativne, u petogodišnjim intervalima. Vlada, privreda i civilno društvo sada imaju jasnu sliku o tome gde je potrebno usmeriti delovanje da bi se raniji uspesi iskoristili kao osnova za dalji napredak i povećala ulaganja s ciljem smanjenja nejednakosti - istakla je Deyana Kostadinova, direktorka UNICEF-a u Srbiji.

Nalazi jasno pokazuju da inkluzivne mere usmerene ka najisključenijoj deci i porodicama ostvaruju pozitivne efekte. Sada je vreme da ostvareni rezultati posluže kao osnova za dalji rad i da se tokom Dekade akcije ubrza ostvarivanje Ciljeva održivog razvoja do 2030. godine, kako nijedno dete ne bi bilo izostavljeno i kako bi svako dete dobilo priliku da napreduje.

- Ovo istraživanje nam daje koristan uvid u to kako živi romska zajednica u poređenju sa ostatkom Srbije, te obezbeđuje pristup zasnovan na dokazima u sprovođenju boljih politika. Posebno će pomoći kreatorima politika u Srbiji jer pruža solidne i kvalitativne podatke za definisanje prioriteta i donošenje odluka. Korišćeni indikatori i dobijen rezultati iz ovog istraživanja slični su onima koje koristi EU za praćenje napretka i usmeravanje naše podrške procesu pristupanja Srbije. Tačni podaci, prikupljeni i analizirani u skladu sa metodologijama prihvaćenim u EU i širom sveta, omogući će poređenje ključnih oblasti, uključujući zaštitu žena i dece, obrazovanje, zapošljavanje, stanovanje i rodnu ravnopravnost, tako da neophodna podrška bude usmerena na najefikasniji način. Evropska unija je partner Vlade Srbije u tom procesu. Sa bespovratnom pomoći koja trenutno iznosi 30 miliona evra za realizaciju projekata za inkluziju Roma, EU je glavni donator Srbije i u oblasti razvoja Roma -  izjavio je ambasador Sem Fabrici, šef Delegacije Evropske unije u Republici Srbiji.

unicef studija

foto: UNICEF

Rezultati istraživanja objavljeni su u pogodnom trenutku, jer se globalna pandemija COVID-19 na različite načine odrazila na decu, mlade i porodice u Srbiji. Ovi podaci, prikupljeni pre pandemije, pomoći će Vladi i drugim akterima da u narednim godinama delotvorno prate uspešnost procesa oporavka.

- Vidimo dobre indikatore i podatke u mnogim oblastima, kao što je stručna pomoć na porođaju, koja je važna svim ženama u Srbiji. Ipak, ukoliko uporedimo sa 2014, možemo primetiti da se situacija nije značajno promenila u domenu seksualnog i reproduktivnog zdravlja. Upotreba moderne kontracepcije i dalje je niska, i uporno su prisutne nejednakosti kada su u pitanju ruralne žene i žene u romskim naseljima. Moramo učiniti više kako bismo otklonili barijere, stigmu i tabue koji postoje oko zdravlja žena - kazao je Džon Kenedi Mosoti, direktor UNFPA za Srbiju.

- Republički zavod za statistiku je u periodu od septembra do decembra 2019. godine realizovao istraživanje MICS6, kao najsveobuhvatniji izvor podataka o položaju žena i dece u Srbiji i to kao dva istraživanja – jedno je obuhvatilo uzorak od 8.100 domaćinstava koja su izabrana u nacionalno-reprezentativnom uzorku, a drugo na uzorku od 1.934 domaćinstava u romskim naseljima - izjavio je Miladin Kovačević, direktor Republičkog zavoda za statistiku.

Neki od najvažnijih nalaza:

unicef studija

foto: UNICEF

Značajan napredak ostvaren je u povećanju stopa vakcinacije, neto stopa pohađanja obrazovanja, kao i u smanjenju stopa smrtnosti odojčadi i dece mlađe od pet godina u romskim naseljima. Stopa isključivog dojenja je povećana u opštoj populaciji, a pohađanje predškolskog obrazovanja je u celini povećano, pri čemu je napredak posebno izražen među decom koja žive u „ostalim“ područjima. Ipak, stope dečijih brakova stagniraju, prakse nasilnog disciplinovanja su i dalje zastupljene u neprihvatljivo velikoj meri, a preveliki broj devojčica iz romskih naselja i dalje stupa u brak pre navršene 18. godine.

Najvažniji uspesi u smanjenju nejednakosti

unicef studija

foto: UNICEF

Ostvaren je određeni napredak kod dece u romskim naseljima.

Smrtnost dece: Stopa smrtnosti odojčadi u romskim naseljima smanjena je na 8 na 1.000 živorođene dece, dok stopa smrtnosti dece mlađe od pet godina iznosi oko 9 na 1.000 živorođene dece, što predstavlja smanjenje sa 12,8 odnosno 14,4 u 2014. godini. Ove stope su i dalje značajno više nego u opštoj populaciji.

Vakcinacija: Potpun obuhvat imunizacijom dece u romskim naseljima (uzrasta 24–35 meseci) povećan je sa 44% u 2014. na 63% u 2019. godini. Kod dece u opštoj populaciji, ta stopa je skoro ista kao u 2014. godini – 80%. U opštoj populaciji, 69% dece (uzrasta 24–35 meseci) primilo je sve vakcine na vreme, dok među decom u romskim naseljima taj procenat iznosi samo 35%.

unicef studija

foto: UNICEF

Obrazovanje: Neto stopa pohađanja srednjeg obrazovanja skoro je udvostručena kod devojčica koje žive u romskim naseljima (sa 15% u 2014. na 27% u 2019. godini), ali je još daleko od nacionalnog proseka, koji je tri puta viši.

Najvažniji rezultati u obezbeđivanju bolje budućnosti za decu

unicef studija

foto: UNICEF

U Srbiji je zabeležen značajan napredak u nekoliko oblasti dobrobiti dece.

Dojenje: U 2019. godini, 24% dece uzrasta 0–5 meseci je isključivo dojeno, dok je u 2014. godini ta stopa iznosila 13%. U romskim naseljima, samo 8% dece je isključivo dojeno.

Predškolsko obrazovanje: Stopa pohađanja obrazovanja u ranom detinjstvu (36–59 meseci) u opštoj populaciji je u Srbiji povećana sa 50% u 2014. na 61% u 2019. godini. Posebno veliki napredak u stopi pohađanja zabeležen je kod dece koja žive u „ostalim“ područjima (sa 27% u 2014. na 46% u 2019. godini).

Najvažnije oblasti koje stagniraju

Neke oblasti izazivaju zabrinutost.

unicef studija

foto: UNICEF

Dečiji brakovi: Stope dečijih brakova u populaciji devojčica i mladih žena iz romskih naselja i dalje su izuzetno visoke. Više od polovine (56%) žena starosti 20–24 godine stupilo je u brak pre navršene 18. godine, a 16% – pre navršene 15. godine.

Nasilno disciplinovanje dece starosti 1-14 godina: Među decom uzrasta 1–14 godina, 45% je kod kuće izloženo nasilnom disciplinovanju, a u romskim naseljima je taj procenat još viši (67%).

Deca iz domaćinstava koja žive u siromaštvu i dalje su u nepovoljnijem položaju: Deca koja žive u najsiromašnijim domaćinstvima kod kuće imaju manje knjiga nego njihovi vršnjaci. Samo 48% dece do 5 godina iz najsiromašnijeg kvintila ima kod kuće tri ili više knjiga, u poređenju sa 90% dece iz najbogatijeg kvintila.

Samo jedno od pet najsiromašnijih domaćinstava ima računar ili tablet, u poređenju sa 97% domaćinstava iz najbogatijeg kvintila.

Nova saznanja –  žene u Srbiji

unicef studija

foto: UNICEF

Podaci MICS nude novi uvid u položaj žena.

Fertilitet: Stope fertiliteta su najviše u starosnoj grupi 30–34 godine u ukupnoj populaciji žena u Srbiji, a među ženama koje žive u romskim naseljima – u grupi 20–24 godine. Stopa ukupnog fertiliteta među ženama starosti 15–49 godina koje žive u romskim naseljima viša je nego u opštoj populaciji.

Diskriminacija i uznemiravanje: Sedam procenata žena starosti 15–49 godina u Srbiji i 13% žena iste starosti u romskim naseljima u Srbiji bile su žrtve diskriminacije i uznemiravanja u poslednjih 12 meseci.

Prijavljivanje pljački i fizičkih napada: Četrdeset procenata žena starosti 15–49 godina u Srbiji i 67% žena iste starosti iz romskih naselja u Srbiji izjavilo je da je poslednji incident pljačke i/ili fizičkog napada u prethodnih godinu dana prijavljen policiji.

Novi izazovi

unicef studija

foto: UNICEF

Funkcionisanje i mentalno zdravlje adolescenata: Adolescenti starosti 15–17 godina imaju nešto veću verovatnoću da će biti anksiozni ili depresivni u odnosu na adolescente iz mlađih starosnih grupa.

Upotreba čistih goriva i tehnologija: Procenat domaćinstava koja koriste čista goriva i tehnologije za kuvanje, grejanje i osvetljenje iznosi 52% na nacionalnom nivou, a 12% u romskim naseljima.

O istraživanju MICS

unicef studija

foto: UNICEF

Istraživanje višestrukih pokazatelja položaja žena i dece (MICS) razvio je UNICEF pre 25 godina. Od tada je sprovedeno skoro 330 istraživanja u preko 115 zemalja. Šesti krug MICS-a je najobimniji do sada i obuhvata oko 70 istraživanja sprovedenih u zemljama sa niskim, srednjim i visokim dohotkom.

MICS u Srbiji je nacionalno reprezentativno istraživanje u okviru kog se prikupljaju podaci o položaju domaćinstava, žena i dece.

Istraživanja MICS u Srbiji realizovana su na dva nezavisna uzorka: Srbija MICS 2019. na nacionalno reprezentativnom uzorku, a Srbija – romska naselja MICS 2019. na uzorku romskih domaćinstava koja žive u romskim naseljima.

Istraživanja je sproveo Republički zavod za statistiku 2019. godine, uz tehničku i finansijsku podršku UNICEF-a, Evropske unije, UNFPA i Vlade Republike Srbije.

Video: Majke da stave dve maske kada doje dete

(Telegraf.rs)

Telegraf.rs zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.

Komentari

Preporuka sa Weba

by Content Exchange

Google preporuke

Najnovije vesti

Dozvoljavam da mi Telegraf.rs šalje obaveštenja o najnovijim vestima